epizod ciężkiej depresji w przebiegu ciężkiego zaburzenia depresyjnego
Wskazanie

Epizod ciężkiej depresji w przebiegu ciężkiego zaburzenia depresyjnego (MDD, Major Depressive Disorder) to stan charakteryzujący się utrzymującymi się objawami obniżonego nastroju, utraty zainteresowań oraz anhedonii (niezdolności do odczuwania przyjemności), którym towarzyszą zaburzenia snu, apetytu, spadek energii, problemy z koncentracją, poczucie winy oraz myśli samobójcze. Aby zdiagnozować epizod ciężkiej depresji, objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej dwa tygodnie i znacząco upośledzać funkcjonowanie pacjenta w sferze społecznej, zawodowej i osobistej.

W leczeniu farmakologicznym epizodów ciężkiej depresji stosuje się głównie leki przeciwdepresyjne z różnych grup. W Polsce najczęściej stosowane są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) takie jak: Seroxat, Bioxetin, Seronil, Asertin (sertralina), Lexapro, Mozarin (escitalopram), Paxil, Seroxat (paroksetyna) oraz Prozac, Bioxetin (fluoksetyna). Często wykorzystywane są również inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) jak Velafax, Efectin, Alventa (wenlafaksyna) oraz Cymbalta, Dulsevia (duloksetyna), a także noradrenergiczne i specyficzne serotoninergiczne leki przeciwdepresyjne (NaSSA) jak Mirzaten, Remeron (mirtazapina).

W przypadkach opornych na leczenie lub szczególnie ciężkich epizodach depresji stosuje się augmentację (wzmocnienie) terapii poprzez dodanie do leku przeciwdepresyjnego atypowych leków przeciwpsychotycznych takich jak Abilify (aripiprazol), Seroquel (kwetiapina) czy stabilizatorów nastroju jak Lamitrin (lamotrygina). W najcięższych przypadkach, zwłaszcza z towarzyszącymi myślami samobójczymi, może być konieczne zastosowanie elektrowstrząsów (EW) lub hospitalizacja pacjenta.

Największe trudności w leczeniu ciężkiego epizodu depresyjnego obejmują opóźniony efekt terapeutyczny leków przeciwdepresyjnych (zwykle 2-4 tygodnie od rozpoczęcia leczenia), wysokie ryzyko samobójstwa, szczególnie w początkowej fazie leczenia, oraz problem depresji lekoopornej (TRD), występującej u około 30% pacjentów. Istotnym wyzwaniem jest również niski compliance (przestrzeganie zaleceń lekarskich) związany z występowaniem działań niepożądanych leków oraz konieczność długotrwałej farmakoterapii (minimum 6-12 miesięcy po ustąpieniu objawów) w celu zapobiegania nawrotom. Dodatkową trudność stanowi właściwe rozpoznanie i różnicowanie z chorobą afektywną dwubiegunową, która wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego.