Interakcje leku
Bonogren SR 400 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie ekspozycji na kwetiapinę (AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Sok grejpfrutowy, również inhibitor CYP3A4, może podnosić stężenia leku i jest niezalecany. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 13% i o około 450%), co może obniżać skuteczność terapeutyczną i wymaga modyfikacji dawki. Tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co również może obniżać jej stężenie w osoczu. Brak istotnych zmian farmakokinetycznych odnotowano przy jednoczesnym stosowaniu imipraminy, fluoksetyny, rysperydonu, haloperydolu, cymetydyny, walproinianu sodu i litu.
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu ciężkiego zaburzenia depresyjnego
- epizod maniakalny o nasileniu ciężkim
- epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwetiapina, jako substancja oddziałująca na ośrodkowy układ nerwowy, wymaga szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami wpływającymi na OUN oraz z alkoholem. Uwaga ta wynika z możliwości nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy przy takich połączeniach.1
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia pacjentów, którzy przyjmują jednocześnie leki o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym). Wynika to z ryzyka nasilenia działania przeciwcholinergicznego i związanych z tym objawów niepożądanych.2
Łączne stosowanie kwetiapiny i litu może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. W 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu porównującym leczenie skojarzone litu z kwetiapiną oraz placebo z kwetiapiną u dorosłych pacjentów z ostrą manią, w grupie otrzymującej lit łącznie z kwetiapiną obserwowano wyższą częstotliwość występowania objawów pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz przyrostu masy ciała w porównaniu z grupą otrzymującą kwetiapinę z placebo.3
Leczenie skojarzone kwetiapiną i walproinianem sodu u dzieci i młodzieży wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia leukopenii i neutropenii w porównaniu do monoterapii tymi lekami, co wykazano w retrospektywnym badaniu.4
Szczególną uwagę należy zwrócić podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami zaburzającymi równowagę elektrolitową lub wydłużającymi odstęp QT, ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca.5
Interakcje farmakokinetyczne
Cytochrom P450 (CYP) 3A4 jest głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny. W badaniach interakcji przeprowadzonych na zdrowych ochotnikach wykazano, że jednoczesne podawanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) z ketokonazolem, silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje znaczące, 5- do 8-krotne zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej na kwetiapinę (mierzonej jako AUC). Z tego względu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, ponieważ jest on znanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie leku we krwi.6
Leki indukujące enzymy wątrobowe mogą znacząco obniżać stężenie kwetiapiny w osoczu:
- Karbamazepina (induktor enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, co prowadzi do zmniejszenia ekspozycji ogólnoustrojowej na kwetiapinę do średnio 13% wartości występujących po podaniu samej kwetiapiny, a u niektórych pacjentów efekt ten może być jeszcze silniejszy.7
- Fenytoina (inny induktor enzymów mikrosomalnych) powoduje znaczące zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej kwetiapiny.8
U pacjentów otrzymujących leki indukujące enzymy wątrobowe, rozpoczęcie leczenia kwetiapiną może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść z przyjmowania kwetiapiny przewyższa ryzyko związane z odstawieniem leków indukujących enzymy wątrobowe. Ważne jest, aby wszelkie zmiany w leczeniu związane z lekami indukującymi enzymy wątrobowe wprowadzać stopniowo. W razie potrzeby należy rozważyć zastąpienie induktorów enzymów wątrobowych lekami, które nie mają takiego działania (np. walproinianem sodu).9
Brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych
Badania wykazały brak istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych kwetiapiny podczas jednoczesnego stosowania z następującymi lekami:
- Leki przeciwdepresyjne: imipramina (inhibitor CYP2D6) oraz fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6)10
- Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon lub haloperydol11
- Cymetydyna12
- Walproinian sodu – parametry farmakokinetyczne zarówno walproinianu sodu, jak i kwetiapiny nie zmieniają się w stopniu istotnym klinicznie podczas jednoczesnego stosowania13
- Lit – parametry farmakokinetyczne litu nie zmieniają się po jednoczesnym zastosowaniu z kwetiapiną14
Natomiast jednoczesne podawanie tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia kwetiapiny w osoczu i potencjalnie do zmniejszenia jej skuteczności.15
Nie przeprowadzono badań interakcji kwetiapiny z produktami leczniczymi powszechnie stosowanymi w chorobach układu sercowo-naczyniowego, co należy wziąć pod uwagę przy łącznym stosowaniu tych leków.16
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
U pacjentów przyjmujących kwetiapinę zgłaszano przypadki wystąpienia fałszywie dodatnich wyników testów immunologicznych dla enzymu metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku wątpliwych wyników badań immunologicznych zaleca się potwierdzenie wyniku za pomocą odpowiedniej techniki chromatograficznej, która jest bardziej specyficzna i umożliwia dokładniejszą identyfikację substancji.17
Interakcje kwetiapiny z alkoholem
Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na addytywne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak kwetiapina, wywiera działanie hamujące na funkcje ośrodkowego układu nerwowego, w związku z czym łączne stosowanie tych substancji może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.18
Najważniejsze potencjalne skutki jednoczesnego stosowania kwetiapiny i alkoholu to:
- Nasilenie sedacji i senności – zarówno alkohol, jak i kwetiapina wykazują działanie sedatywne, które może się kumulować
- Zwiększone ryzyko zaburzeń poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i zdolności podejmowania decyzji
- Pogorszenie koordynacji psychoruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
- Zwiększone ryzyko zaburzeń oddychania – poprzez depresyjne działanie na ośrodek oddechowy
- Potencjalne nasilenie działania hepatotoksycznego – zarówno alkohol, jak i leki przeciwpsychotyczne są metabolizowane w wątrobie
Pacjentów należy szczegółowo poinformować o zagrożeniach związanych z jednoczesnym stosowaniem kwetiapiny i alkoholu. Zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas leczenia kwetiapiną, zwłaszcza w początkowej fazie terapii oraz w okresie dostosowywania dawki leku.
Tabela interakcji leku Bonogren SR
| Lek/substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny | 5-8 krotny wzrost stężenia kwetiapiny w osoczu | Bardzo wysoki – przeciwwskazane |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokinetyczna | Hamowanie CYP3A4 | Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Wysoki – niezalecane |
| Karbamazepina | Farmakokinetyczna | Indukcja enzymów wątrobowych | Redukcja stężenia kwetiapiny do 13% wartości wyjściowej | Wysoki – konieczna modyfikacja dawki |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Indukcja enzymów wątrobowych | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 450% | Wysoki – konieczna modyfikacja dawki |
| Tiorydazyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% | Średni – monitorowanie skuteczności |
| Lit | Farmakodynamiczna | Addytywne efekty niepożądane | Zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała | Średni – monitorowanie |
| Walproinian sodu | Farmakodynamiczna | Potencjalne addytywne działanie hematologiczne | Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii (szczególnie u dzieci i młodzieży) | Średni – monitorowanie morfologii krwi |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilenie sedacji, zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych | Wysoki – niezalecane |
| Leki przeciwcholinergiczne | Farmakodynamiczna | Sumowanie działania przeciwcholinergicznego | Nasilenie objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia) | Średni – monitorowanie |
| Leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Addytywne działanie na repolaryzację mięśnia sercowego | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki – monitorowanie EKG |
| Leki zaburzające równowagę elektrolitową | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działania arytmogennego | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Średni – monitorowanie elektrolitów |
| Imipramina, fluoksetyna | Farmakokinetyczna | Inhibicja CYP2D6 i/lub CYP3A4 | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne kwetiapiny | Niski |
| Rysperydon, haloperydol | Farmakokinetyczna | Brak istotnych interakcji | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne kwetiapiny | Niski |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Brak istotnych interakcji | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne kwetiapiny | Niski |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania