Działania niepożądane
Biofuroksym 1,5 g
Biofuroksym (cefuroksym sodowy) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwuje się neutropenię, eozynofilię, przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST) oraz wzrost stężenia bilirubiny, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby. Wśród działań hematologicznych odnotowano także leukopenię, małopłytkowość, a w bardzo rzadkich przypadkach niedokrwistość hemolityczną z dodatnim odczynem Coombs’a. Zakażenia oportunistyczne, takie jak nadmierny wzrost Candida i Clostridioides difficile, mogą prowadzić do kandydozy oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Reakcje alergiczne obejmują anafilaksję, śródmiąższowe zapalenie nerek, gorączkę polekową, zespół Kounisa oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i DRESS. W miejscu wstrzyknięcia mogą wystąpić ból, zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył, zwłaszcza po podaniu wyższych dawek domięśniowo.
- odmiedniczkowe zapalenie nerek
- powikłane zakażenia dróg moczowych
- pozaszpitalne zapalenie płuc
- róża
- zakażenie rany
- zakażenie tkanek miękkich
- zakażenie w obrębie jamy brzusznej
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie skóry i tkanki podskórnej
- zapobieganie zakażeniom po cesarskim cięciu
- zapobieganie zakażeniom po operacji ginekologicznej
- zapobieganie zakażeniom po operacji ortopedycznej
- zapobieganie zakażeniom po operacji układu sercowo-naczyniowego
- zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przełyku
- zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przewodu pokarmowego
Działania niepożądane leku Biofuroksym 1,5 g
Biofuroksym (cefuroksym w postaci soli sodowej) może powodować szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas terapii. Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi są: neutropenia, eozynofilia, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, szczególnie u pacjentów z wcześniej rozpoznaną chorobą wątroby. Istotne jest również zwrócenie uwagi na reakcje występujące w miejscu wstrzyknięcia.1
Metody klasyfikacji działań niepożądanych
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych przedstawione w poniższych opisach są w dużej mierze przybliżone. Wynika to z braku wystarczających danych pozwalających na precyzyjne określenie częstości większości efektów ubocznych. Warto zaznaczyć, że częstość działań niepożądanych związanych z cefuroksymem sodowym może zmieniać się zależnie od wskazania, w którym lek jest stosowany.2
Częstości od „bardzo częstych” do „rzadkich” zostały określone na podstawie danych z badań klinicznych. Natomiast działania niepożądane występujące rzadziej niż 1/10 000 sklasyfikowano głównie na podstawie danych zebranych po wprowadzeniu produktu do obrotu, co odzwierciedla raczej częstość ich zgłaszania niż faktyczną częstość ich występowania.3
Szczegółowe działania niepożądane według układów
| Układ/Narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Nadmierny wzrost Candida | Zakażenia oportunistyczne drożdżakami z rodzaju Candida, mogące objawiać się jako kandydoza jamy ustnej, przewodu pokarmowego lub pochwy |
| Nadmierny wzrost Clostridioides difficile | Może prowadzić do biegunki związanej z C. difficile, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Neutropenia | Zmniejszenie liczby neutrofilów poniżej wartości referencyjnych, zwiększające ryzyko infekcji |
| Eozynofilia | Zwiększenie liczby eozynofilów powyżej wartości referencyjnych | ||
| Zmniejszone stężenie hemoglobiny | Obniżony poziom hemoglobiny, mogący prowadzić do anemii | ||
| Leukopenia | Zmniejszenie liczby leukocytów we krwi | ||
| Dodatni odczyn Coombs’a | Reakcja immunologiczna – cefalosporyny mogą przylegać do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagować z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego (kontynuacja) | Niezbyt często | Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi, mogące prowadzić do zaburzeń krzepnięcia |
| Niedokrwistość hemolityczna | Bardzo rzadkie powikłanie związane z dodatnim odczynem Coombs’a, prowadzące do rozpadu krwinek czerwonych | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Gorączka polekowa | Podwyższona temperatura ciała jako reakcja na lek |
| Śródmiąższowe zapalenie nerek | Reakcja alergiczna dotycząca tkanki śródmiąższowej nerek | ||
| Anafilaksja | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji | ||
| Zapalenie naczyń skóry | Stan zapalny naczyń krwionośnych w skórze, mogący objawiać się wysypką lub purpurą | ||
| Zaburzenia serca | Często | Zespół Kounisa | Ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną (alergiczny zawał mięśnia sercowego) |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Częstość nieznana | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Niespecyficzne objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Poważne powikłanie związane zazwyczaj z namnażaniem C. difficile, charakteryzujące się biegunką, bólem brzucha i gorączką | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Podwyższenie poziomów transaminaz (ALT, AST) i innych markerów funkcji wątroby, zwykle przejściowe i odwracalne |
| Przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny | Podwyższenie poziomu bilirubiny we krwi, zazwyczaj przejściowe i odwracalne | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Częstość nieznana | Wysypka skórna, pokrzywka i świąd | Reakcje skórne o różnym nasileniu, od łagodnych do umiarkowanych |
| Rumień wielopostaciowy | Reakcja alergiczna skóry charakteryzująca się typowymi zmianami „tarczowymi” | ||
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół Stevensa-Johnsona | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne charakteryzujące się rozległym złuszczaniem skóry, wymaga natychmiastowego leczenia | ||
| Obrzęk naczynioruchowy | Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych, może dotyczyć dróg oddechowych | ||
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Ciężka reakcja nadwrażliwości obejmująca wysypkę, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i zajęcie narządów wewnętrznych | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi | Podwyższony poziom kreatyniny, mogący wskazywać na zaburzenia funkcji nerek |
| Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego krwi | Podwyższony poziom BUN, mogący wskazywać na zaburzenia funkcji nerek | ||
| Zmniejszenie klirensu kreatyniny | Obniżenie klirensu kreatyniny, wskazujące na pogorszenie funkcji nerek | ||
| Zaburzenia ogólne | Częstość nieznana | Reakcje w miejscu i stany w miejscu podania wstrzyknięcia | Ból, zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia; ból jest bardziej prawdopodobny po podaniu wyższych dawek domięśniowo |
Opis wybranych działań niepożądanych
Wpływ na komórki krwi
Cefalosporyny, jako grupa leków, charakteryzują się tendencją do przylegania do powierzchni błon komórkowych erytrocytów i wchodzenia w reakcje z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Może to prowadzić do wystąpienia dodatniego odczynu Coombs’a, który potencjalnie zaburza próbę krzyżową krwi. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do rozwoju niedokrwistości hemolitycznej.4
Wpływ na wątrobę
U pacjentów otrzymujących Biofuroksym obserwowano przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz stężenia bilirubiny. Zaburzenia te są zwykle przejściowe i ustępują po zakończeniu terapii.5
Reakcje w miejscu podania
Ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego występuje częściej po podaniu wyższych dawek Biofuroksymu. Jednakże prawdopodobieństwo przerwania leczenia z tego powodu jest niewielkie.6
Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa cefuroksymu sodowego u pacjentów pediatrycznych nie różni się istotnie od profilu bezpieczeństwa obserwowanego u pacjentów dorosłych.7
Monitorowanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu Biofuroksymu do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie Biofuroksymu do obrotu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania