Właściwości farmakodynamiczne
balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 1,5% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Lek balance to roztwór hipertoniczny do dializy otrzewnowej, zawierający elektrolity buforowane mleczanem oraz glukozę w stężeniach 1,5%, 2,3% i 4,25%, z dwoma wariantami stężenia wapnia: 1,25 mmol/l oraz 1,75 mmol/l. Preparat jest stosowany w ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CADO) u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek, umożliwiając efektywną wymianę substancji rozpuszczonych (mocznik, kreatynina, fosforany, kwas moczowy) oraz nadmiaru wody przez błonę otrzewnową. Roztwory charakteryzują się pH około 7,0 oraz osmolarnością od 356 do 511 mOsm/l, zależnie od stężenia glukozy i wapnia, co pozwala na precyzyjne dostosowanie ultrafiltracji do potrzeb pacjenta, zwłaszcza w kontekście kontroli bilansu płynów i zapobiegania hiperkalcemii.
- Właściwości farmakodynamiczne leku balance
- Mechanizm działania ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej
- Skład elektrolitowy i jego znaczenie kliniczne
- Procesy eliminacji i równowaga płynów
- Ultrafiltracja i różne stężenia glukozy
- Korekcja kwasicy metabolicznej
- Właściwości fizykochemiczne roztworów
- System dwukomorowy i jego zalety
- Kolejne rozdziały
Właściwości farmakodynamiczne leku balance
Lek balance z różnymi stężeniami glukozy i wapnia należy do grupy farmakoterapeutycznej roztworów do dializy otrzewnowej, klasyfikowanych jako roztwory hipertoniczne (kod ATC: B05D B). Jest to roztwór elektrolitów buforowany mleczanem, zawierający glukozę, przeznaczony do stosowania dootrzewnowego w terapii krańcowej niewydolności nerek o różnej etiologii, za pomocą ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO).1
Mechanizm działania ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej
Procedura ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO) opiera się na niemal ciągłej obecności zazwyczaj 2 litrów roztworu dializacyjnego w jamie otrzewnowej. Roztwór ten jest wymieniany na świeży 3-5 razy na dobę. Metoda wykorzystuje błonę otrzewnową jako półprzepuszczalną barierę umożliwiającą wymianę substancji rozpuszczonych oraz wody między krwią a roztworem dializacyjnym. Proces ten zachodzi dzięki zjawiskom dyfuzji i konwekcji, zgodnie z właściwościami fizykochemicznymi błony otrzewnowej.2
Skład elektrolitowy i jego znaczenie kliniczne
Zawartość elektrolitów w roztworze balance jest zasadniczo podobna do fizjologicznego składu surowicy, jednak została zmodyfikowana tak, aby odpowiadać potrzebom pacjentów z mocznicą. Dostosowanie składu (np. w zakresie zawartości potasu) umożliwia prawidłowe leczenie nerkozastępcze poprzez efektywną wymianę substancji i płynów przez otrzewną.3
Preparaty z obniżonym stężeniem wapnia (1,25 mmol/l) wykazują korzystny profil bezpieczeństwa, zmniejszając ryzyko hiperkalcemii podczas jednoczesnego stosowania zawierających wapń środków wiążących fosforany i/lub suplementacji witaminą D.4
Procesy eliminacji i równowaga płynów
Dzięki zastosowaniu roztworu balance możliwe jest usuwanie z organizmu substancji, które w warunkach fizjologicznych są wydalane z moczem, takich jak:
- Mocznik – końcowy produkt metabolizmu białek
- Kreatynina – marker filtracji kłębuszkowej
- Fosforany nieorganiczne – istotne w regulacji metabolizmu kostnego
- Kwas moczowy – produkt katabolizmu puryn
- Inne substancje rozpuszczone
- Nadmiar wody
Wszystkie te substancje są transportowane z organizmu do roztworu dializacyjnego w procesie dializy otrzewnowej.5
Ultrafiltracja i różne stężenia glukozy
Utrzymanie prawidłowej równowagi płynów u pacjentów dializowanych jest możliwe dzięki zastosowaniu roztworów o różnym stężeniu glukozy. Balance dostępny jest w trzech wariantach stężenia glukozy (1,5%, 2,3% i 4,25%), co pozwala na precyzyjne dostosowanie ultrafiltracji do indywidualnych potrzeb pacjenta. Wyższe stężenia glukozy powodują zwiększoną ultrafiltrację, co jest szczególnie istotne u pacjentów z tendencją do przewodnienia.6
Korekcja kwasicy metabolicznej
Kwasica metaboliczna, będąca częstym powikłaniem schyłkowej niewydolności nerek, jest efektywnie korygowana dzięki obecności mleczanu w roztworze do dializy. W wyniku całkowitego metabolizmu mleczanu w organizmie powstaje wodorowęglan, który stanowi naturalny bufor i pozwala na przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej.7
Właściwości fizykochemiczne roztworów
| Nazwa roztworu | Osmolarność teoretyczna (mOsm/l) | pH | Stężenie Ca²⁺ (mmol/l) |
|---|---|---|---|
| balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l | 356 | ≈ 7,0 | 1,25 |
| balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l | 399 | ≈ 7,0 | 1,25 |
| balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l | 509 | ≈ 7,0 | 1,25 |
| balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l | 358 | ≈ 7,0 | 1,75 |
| balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l | 401 | ≈ 7,0 | 1,75 |
| balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l | 511 | ≈ 7,0 | 1,75 |
Roztwory balance charakteryzują się zrównoważonym pH zbliżonym do fizjologicznego (ok. 7,0), co jest możliwe dzięki zastosowaniu dwukomorowego systemu umożliwiającego oddzielne przechowywanie kwaśnego roztworu glukozy i elektrolitów oraz zasadowego roztworu mleczanu. Osmolarność poszczególnych roztworów wzrasta wraz ze wzrostem stężenia glukozy, co determinuje ich potencjał ultrafiltracyjny.8
System dwukomorowy i jego zalety
Lek balance dostarczany jest w workach dwukomorowych, gdzie jedna komora zawiera zasadowy roztwór mleczanu, a druga kwaśny roztwór elektrolitów i glukozy. Taki system pozwala na utrzymanie stabilności składników, zapobiegając degradacji glukozy w środowisku zasadowym podczas przechowywania. Wymieszanie obu roztworów poprzez otwarcie spawu między komorami bezpośrednio przed użyciem tworzy obojętny, gotowy do użycia roztwór o pH zbliżonym do fizjologicznego.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania