Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azculem 25 mg/ml

Azacytydyna wykazuje wyraźne działanie genotoksyczne potwierdzone badaniami in vitro, indukując mutacje genowe oraz aberracje chromosomowe w komórkach bakterii i ssaków. Długoterminowe badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększone ryzyko nowotworów, w tym guzów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, sutków, skóry oraz jąder. W badaniach embriotoksyczności u myszy stwierdzono 44% częstość wewnątrzmacicznej śmierci zarodków po pojedynczym dootrzewnowym podaniu azacytydyny w okresie organogenezy oraz nieprawidłowości rozwojowe mózgu. U szczurów azacytydyna wykazywała embriotoksyczność w okresie organogenezy, powodując wady OUN (egzencefalia, przepuklina mózgowa), anomalie kończyn (mikromelia, syndaktylia) oraz inne defekty rozwojowe, takie jak mikroftalmia i mikrognatia.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Azculem

Dane przedkliniczne dotyczące azacytydyny obejmują szczegółowe informacje na temat genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na reprodukcję i rozwój, które zostały uzyskane w toku badań na zwierzętach laboratoryjnych. Informacje te są kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku Azculem (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) u pacjentów.1

Genotoksyczność

Azacytydyna wykazuje istotne działanie genotoksyczne, co potwierdzono w badaniach in vitro. Substancja ta indukuje zarówno mutacje genowe, jak i aberracje chromosomowe w różnych układach komórkowych, w tym w komórkach bakterii oraz ssaków.2

Rakotwórczość

Potencjalne działanie rakotwórcze azacytydyny oceniano w długoterminowych badaniach przeprowadzonych na myszach i szczurach. Wyniki tych badań wskazują na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów w różnych narządach i układach.3

Wyniki badań rakotwórczości u myszy

U myszy po podaniu azacytydyny zaobserwowano następujące zmiany nowotworowe:

  • Guzy układu krwiotwórczego u samic – przy podawaniu dootrzewnowym trzy razy w tygodniu przez 52 tygodnie4
  • Zwiększona częstość występowania nowotworów w kilku lokalizacjach anatomicznych przy podawaniu dootrzewnowym przez 50 tygodni:

5

Wyniki badań rakotwórczości u szczurów

Badanie rakotwórczości przeprowadzone na szczurach wykazało zwiększoną częstość występowania guzów jądra po ekspozycji na azacytydynę.6

Toksyczność reprodukcyjna i rozwojowa

Embriotoksyczność

Wczesne badania embriotoksyczności u myszy dostarczyły następujących danych:

  • Częstość wewnątrzmacicznej śmierci zarodków na poziomie 44% (manifestująca się zwiększoną resorpcją) po pojedynczym wstrzyknięciu dootrzewnowym azacytydyny w okresie organogenezy7
  • Nieprawidłowości rozwojowe w mózgu u myszy, którym podano azacytydynę podczas lub przed zamknięciem podniebienia twardego8

W badaniach na szczurach wykazano, że azacytydyna:

  • Nie powodowała działań niepożądanych, gdy była podawana przed implantacją9
  • Wykazywała wyraźne działanie embriotoksyczne, gdy podawano ją w okresie organogenezy10
Wady rozwojowe u płodów szczurów

Nieprawidłowości rozwojowe obserwowane u płodów szczurów podczas organogenezy po ekspozycji na azacytydynę obejmowały:11

Kategoria wad Rodzaje nieprawidłowości
Nieprawidłowości OUN Egzencefalia, przepuklina mózgowa
Anomalie kończyn Mikromelia, stopa zdeformowana, syndaktylia, oligodaktylia
Inne Mikroftalmia, mikrognatia, wytrzewienie, obrzęk, nieprawidłowości żeber
Toksyczność reprodukcyjna u samców

Badania nad wpływem azacytydyny na płodność samców wykazały istotne niekorzystne efekty:

  1. U samców myszy – podanie azacytydyny przed kopulacją z nienarażonymi na lek samicami prowadziło do:12
    • Obniżonej płodności
    • Utraty potomstwa podczas późniejszego rozwoju płodowego
    • Zwiększonej śmiertelności pourodzeniowej potomstwa
  2. U samców szczurów – podanie azacytydyny skutkowało:13
    • Utratą masy jąder i najądrza
    • Obniżoną liczbą plemników
    • Obniżonym współczynnikiem ciąż u samic pokrytych przez leczonych samców
    • Zwiększeniem liczby płodów nieprawidłowych
    • Zwiększeniem liczby straconych płodów u pokrytych samic
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl