Interakcje leku
Atrox 80 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna, substancja czynna zawarta w preparacie Atrox, wchodzi w szereg interakcji z innymi lekami, co ma istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te mogą prowadzić zarówno do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu krwi, jak i wpływać na działanie innych jednocześnie stosowanych leków.¹

Mechanizm interakcji atorwastatyny

Atorwastatyna podlega metabolizmowi przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jest substratem dla transporterów wątrobowych – polipeptydów OATP1B1 i OATP1B3, które transportują aniony organiczne. Metabolity atorwastatyny również są substratami OATP1B1. Dodatkowo, atorwastatyna jest substratem białka oporności wielolekowej 1 (MDR1) oraz białka oporności raka piersi (BCRP), co może mieć wpływ na jej wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.²

Jednoczesne stosowanie leków będących inhibitorami CYP3A4 lub transporterów białkowych może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu, co istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Ryzyko to może być dodatkowo zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mogących powodować miopatię, takich jak pochodne kwasu fibrynowego czy ezetymib.³

Wpływ innych leków na atorwastatynę

Inhibitory CYP3A4

Silne inhibitory CYP3A4 znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu krwi. Jeśli to możliwe, należy unikać równoczesnego podawania silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak: cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (np. elbaswir z grazoprewirem) oraz inhibitory proteazy HIV, w tym rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir.⁴

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania powyższych leków z atorwastatyną, należy rozważyć użycie mniejszej dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.⁵

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) mogą również podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Zwiększone ryzyko miopatii zaobserwowano szczególnie przy równoczesnym stosowaniu erytromycyny i statyn. Zarówno amiodaron, jak i werapamil są znanymi inhibitorami CYP3A4, a ich jednoczesne stosowanie z atorwastatyną może zwiększać ekspozycję na ten lek. W takich przypadkach należy rozważyć stosowanie niższej maksymalnej dawki atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.⁶

Induktory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A4, takimi jak efawirenz, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu w zmiennym stopniu. Ze względu na podwójny mechanizm interakcji ryfampicyny (indukcja CYP3A4 i zahamowanie aktywności transportera OATP1B1 w hepatocytach), zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną, ponieważ opóźnione podawanie atorwastatyny wiązało się z istotnym zmniejszeniem jej stężenia w osoczu.⁷

Inhibitory transportu

Inhibitory transporterów białkowych (np. cyklosporyna) mogą zwiększać wpływ atorwastatyny na organizm. Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątroby na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest dokładnie poznany. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania zaleca się zmniejszenie dawki i właściwe monitorowanie skuteczności leczenia.⁸

Interakcje z innymi lekami mogącymi powodować miopatie

Pochodne kwasu fibrynowego

Stosowanie fibratów w monoterapii może być związane z wystąpieniem działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania pochodnych kwasu fibrynowego i atorwastatyny. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania należy podawać najniższe dawki atorwastatyny potrzebne do osiągnięcia efektu terapeutycznego oraz dokładnie kontrolować stan pacjenta.⁹

Ezetymib

Stosowanie ezetymibu w monoterapii również wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być większe podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny. Pacjenci przyjmujący takie skojarzenie leków powinni być właściwie monitorowani.¹⁰

Kolestypol

Stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu było mniejsze (proporcja stężenia atorwastatyny: 0,74), gdy kolestypol był podawany jednocześnie z produktem Atrox. Jednakże wpływ na lipidy był większy, kiedy Atrox i kolestypol podawane były w skojarzeniu, niż gdy stosowano tylko jeden z tych leków.¹¹

Kwas fusydowy

Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania ogólnoustrojowego kwasu fusydowego z atorwastatyną. Mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny czy mieszany) nie jest jeszcze dokładnie poznany. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (także śmiertelnych) wśród pacjentów leczonych takim skojarzeniem. U pacjentów, u których podawanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo uważa się za konieczne, leczenie atorwastatyną należy przerwać na czas kuracji kwasem fusydowym.¹²

Kolchicyna

Pomimo braku przeprowadzonych badań interakcji między atorwastatyną i kolchicyną, podczas jednoczesnego stosowania tych dwóch leków odnotowano przypadki wystąpienia miopatii. Z tego względu podczas stosowania atorwastatyny w skojarzeniu z kolchicyną należy zachować szczególną ostrożność.¹³

Wpływ atorwastatyny na inne leki

Digoksyna

Podczas jednoczesnego podawania wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny, stężenie digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym nieznacznie się zwiększa. Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być właściwie monitorowani.¹⁴

Doustne środki antykoncepcyjne

Jednoczesne podawanie produktu Atrox i doustnych środków antykoncepcyjnych zwiększa stężenie noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu, co może mieć znaczenie kliniczne.¹⁵

Warfaryna

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów otrzymujących przewlekłą terapię warfaryną, jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę i warfaryny powodowało niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekund podczas pierwszych 4 dni przyjmowania obu tych leków. Czas ten powrócił do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny.¹⁶

Chociaż odnotowano tylko bardzo rzadkie przypadki klinicznie znaczących interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, czas protrombinowy należy oznaczyć przed zastosowaniem atorwastatyny u pacjentów stosujących kumarynę i odpowiednio często podczas początkowego okresu leczenia, aby upewnić się, że czas protrombinowy nie ulegnie znaczącej zmianie. Po ustabilizowaniu się czasu protrombinowego, można go kontrolować w odstępach czasowych zazwyczaj zalecanych pacjentom stosującym kumarynę. Jeśli dawkowanie atorwastatyny zostanie zmienione lub całkowicie przerwane, należy zastosować taką samą procedurę.¹⁷

Interakcje atorwastatyny z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii atorwastatyną może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony wątroby. Alkohol jest metabolizowany w wątrobie, podobnie jak atorwastatyna, co może zwiększać obciążenie tego narządu i ryzyko hepatotoksyczności.

Etanol może wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, szczególnie w przypadku przewlekłego spożywania. Może to prowadzić do zmiany metabolizmu atorwastatyny, potencjalnie wpływając na jej skuteczność lub bezpieczeństwo stosowania.

Pacjenci leczeni atorwastatyną powinni ograniczyć spożycie alkoholu, a w przypadku chorób wątroby zaleca się całkowitą abstynencję. Jednoczesne spożycie dużych ilości alkoholu i przyjmowanie atorwastatyny zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby i miopatii.

Tabela interakcji atorwastatyny

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone wyłącznie u pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci i młodzieży nie jest w pełni poznany. W przypadku stosowania atorwastatyny w tej grupie pacjentów należy uwzględnić interakcje występujące u pacjentów dorosłych oraz zachować szczególną ostrożność.¹⁸