Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania atorwastatyny

Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Dane te obejmują analizę potencjału mutagennego, klastogennego, karcynogennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa w modelach zwierzęcych.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

W ramach kompleksowej oceny bezpieczeństwa genetycznego przeprowadzono serię 4 testów in vitro oraz 1 badanie in vivo. Wyniki wszystkich przeprowadzonych badań nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego atorwastatyny. Oznacza to, że substancja czynna nie powoduje mutacji genetycznych ani uszkodzeń chromosomów w warunkach laboratoryjnych oraz w żywych organizmach.²

Potencjał karcynogenny

Badania potencjału karcynogennego przeprowadzono na dwóch gatunkach gryzoni: szczurach i myszach. U szczurów nie stwierdzono działania karcynogennego atorwastatyny przy żadnej z badanych dawek. Natomiast w przypadku myszy, którym podawano wyższe dawki leku, zaobserwowano pewne niepokojące zmiany nowotworowe. Wartości AUC0-24h (pole pod krzywą stężenia w czasie) u myszy były 6-11 razy wyższe niż te osiągane u ludzi przy zastosowaniu najwyższej zalecanej dawki terapeutycznej. W tych warunkach u samców myszy występowały gruczolaki wątrobowokomórkowe, natomiast u samic obserwowano raki wątrobowokomórkowe.³

Wpływ na rozrodczość i rozwój płodu

Dane przedkliniczne wskazują, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą potencjalnie wpływać na rozwój zarodków i płodów. Przeprowadzono szereg badań na różnych gatunkach zwierząt, które dostarczyły następujących informacji:⁴

• Wpływ na płodność – badania przeprowadzone na szczurach, królikach i psach nie wykazały negatywnego wpływu atorwastatyny na płodność tych zwierząt.⁵
• Potencjał teratogenny – atorwastatyna nie wykazywała działania teratogennego u badanych gatunków zwierząt (szczury, króliki, psy), co oznacza, że nie powodowała wad rozwojowych u płodu.⁶
• Toksyczność dla płodu – pomimo braku działania teratogennego, zaobserwowano toksyczność dla płodu u szczurów i królików w przypadku podawania dawek toksycznych dla ciężarnych samic, co wskazuje na pośredni mechanizm toksyczności związany ze stanem zdrowia matki.⁷
• Wpływ na rozwój potomstwa – w przypadku stosowania wysokich dawek atorwastatyny u ciężarnych samic szczurów zaobserwowano opóźniony rozwój potomstwa oraz obniżoną przeżywalność poporodową młodych osobników.⁸

Przenikanie przez łożysko i do mleka matki

Badania na szczurach dostarczyły dowodów na przenikanie atorwastatyny przez łożysko. Stężenia atorwastatyny w osoczu szczurów są zbliżone do tych obserwowanych w mleku tych zwierząt, co sugeruje, że lek może być wydzielany do mleka matki. Niemniej jednak, nie zostało jednoznacznie ustalone, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka ludzkiego, co stanowi istotną informację dla praktyki klinicznej w przypadku kobiet karmiących piersią.⁹