Działania niepożądane leku Atirabo (tikagrelor)

Profil bezpieczeństwa tikagreloru został szczegółowo oceniony w ramach dwóch dużych badań klinicznych fazy 3 (PLATO i PEGASUS), obejmujących łącznie ponad 39 000 pacjentów. Badania te dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w praktyce klinicznej.¹

Częstość przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych

W badaniu PLATO zaobserwowano, że pacjenci leczeni tikagrelorem częściej przerywali terapię z powodu zdarzeń niepożądanych w porównaniu do pacjentów otrzymujących klopidogrel (7,4% vs 5,4%). Podobną tendencję zaobserwowano w badaniu PEGASUS, gdzie odsetek pacjentów przerywających leczenie tikagrelorem w dawce 60 mg w skojarzeniu z ASA był znacząco wyższy niż w grupie otrzymującej ASA w monoterapii (16,1% vs 8,5%).²

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów stosujących tikagrelor były krwawienia oraz duszność. Te objawy wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego i zostały szczegółowo omówione w charakterystyce produktu leczniczego.³

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

Działania niepożądane tikagreloru zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Klasyfikację przeprowadzono zgodnie z systemem MedDRA, grupując objawy według układów i narządów oraz częstości występowania.⁴

Klasyfikacja częstości występowania

Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następującego schematu:<sup data-drug="Atirabo" data-section="Działania niepożądane" title="W obrębie każdej grupy SOC działania niepożądane uporządkowano według częstości występowania. Częstość określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (5

• Bardzo często: występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych tikagreloru

Szczegółowy opis najważniejszych działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i krwawienia

Krwawienia stanowią najczęstsze i jednocześnie najpoważniejsze działania niepożądane związane ze stosowaniem tikagreloru. Mogą one występować w różnych lokalizacjach i z różnym nasileniem, od łagodnych (np. zwiększona skłonność do powstawania siniaków) do ciężkich, zagrażających życiu (np. krwotok śródczaszkowy).⁶

Szczególnie istotne są:

• Krwawienia śródczaszkowe – spontaniczne, związane z zabiegiem lub urazowe, które występują niezbyt często, ale mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia⁷
• Krwawienia z przewodu pokarmowego – obejmujące krwawienia z dziąseł, krwotoki z odbytu czy krwotoki z wrzodów żołądka, występujące często⁸
• Krwawienia z układu oddechowego – w tym krwotoki z nosa i krwioplucie⁹
• Krwawienia z układu moczowego – krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza¹⁰

Duszność

Duszność to drugie pod względem częstości występowania działanie niepożądane tikagreloru. Jest klasyfikowana jako objaw występujący bardzo często (≥1/10 pacjentów). Należy zwrócić szczególną uwagę na ten objaw, gdyż może on znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i być przyczyną przerwania leczenia.¹¹

Zaburzenia metaboliczne

U pacjentów przyjmujących tikagrelor obserwowano przypadki hiperurykemii (często) oraz dny moczanowej/dnawego zapalenia stawów (niezbyt często). Dane dotyczące hiperurykemii pochodzą głównie z obserwacji laboratoryjnych (zwiększenie stężenia kwasu moczowego powyżej górnej granicy normy w stosunku do stanu wyjściowego).^{górna granica normy w stosunku do stanu wyjściowego poniżej lub zakresie normy”>12}

Zaburzenia serca

W okresie po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki bradyarytmii oraz bloku przedsionkowo-komorowego. Częstość występowania tych zaburzeń nie została jednoznacznie określona na podstawie dostępnych danych.¹³

Zaburzenia oka i ucha

Niezbyt często obserwowano krwotoki do oka (np. do spojówki, siatkówki, gałki ocznej) oraz krwotoki do ucha.¹⁴

Zaburzenia parametrów laboratoryjnych

U pacjentów leczonych tikagrelorem często obserwowano zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi (o ponad 50% w stosunku do stanu wyjściowego).^{50% w stosunku do stanu wyjściowego”>15}

Rekomendacje dla lekarzy dotyczące monitorowania działań niepożądanych

Ze względu na profil bezpieczeństwa tikagreloru, szczególnie w kontekście ryzyka krwawień, zaleca się:¹⁶

• Systematyczne monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia krwawień, szczególnie w przypadku współistnienia dodatkowych czynników ryzyka
• Regularne kontrolowanie parametrów laboratoryjnych, w tym stężenia kreatyniny oraz kwasu moczowego
• Edukację pacjentów w zakresie rozpoznawania objawów duszności oraz krwawień
• Szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących inne leki zwiększające ryzyko krwawień

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć modyfikację lub przerwanie leczenia tikagrelorem, uwzględniając jednocześnie korzyści wynikające z leczenia przeciwpłytkowego w kontekście ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych.