Specjalne ostrzeżenia
Arpixor

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Arpixor

Podczas terapii produktem Arpixor należy mieć na uwadze, że kliniczna poprawa stanu pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach do kilku tygodni leczenia. W tym czasie pacjent wymaga ścisłej obserwacji medycznej w celu oceny efektywności i bezpieczeństwa terapii.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

Istotnym aspektem jest świadomość, że zachowania samobójcze występują w przebiegu chorób psychicznych i zaburzeń nastroju. Przypadki zachowań samobójczych odnotowywano także wkrótce po rozpoczęciu lub modyfikacji leczenia przeciwpsychotycznego, włączając terapię arypiprazolem. Leczenie pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wymaga szczególnego nadzoru medycznego.²

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Arypiprazol należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie, takimi jak: zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca czy zaburzenia przewodzenia. Ostrożność wymagana jest również u osób z chorobą naczyń mózgowych oraz stanami predysponującymi do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszona objętość krwi krążącej, leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi) lub nadciśnieniem tętniczym, zwłaszcza postępującym lub złośliwym.³

Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ze względu na częste występowanie nabytych czynników ryzyka VTE u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka przed rozpoczęciem oraz w czasie terapii arypiprazolem i wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne.⁴

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych częstość występowania wydłużenia odstępu QT podczas terapii arypiprazolem była porównywalna z częstością w grupie placebo. Niemniej jednak produkt Arpixor należy stosować ostrożnie u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Zaburzenia pozapiramidowe

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających nie dłużej niż rok, niezbyt często raportowano występowanie dyskinez wymagających interwencji medycznej podczas stosowania arypiprazolu. Jeśli objawy przedmiotowe lub podmiotowe późnych dyskinez wystąpią u pacjentów leczonych produktem Arpixor, należy rozważyć redukcję dawki lub odstawienie leku. Co istotne, objawy te mogą czasowo nasilić się lub nawet pojawić dopiero po zakończeniu terapii.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. W przypadku pojawienia się objawów przedmiotowych i podmiotowych innych zaburzeń pozapiramidowych u pacjenta otrzymującego Arpixor, należy rozważyć redukcję dawki oraz wprowadzić ścisłą kontrolę kliniczną.⁷

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS) jest potencjalnie śmiertelnym zespołem objawów mogących wystąpić w związku z podawaniem leków przeciwpsychotycznych. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS w czasie terapii arypiprazolem.⁸

Klinicznymi objawami NMS są:

• bardzo wysoka gorączka
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno lub wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się oraz zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić objawy dodatkowe, takie jak: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. Należy zauważyć, że zwiększoną aktywność fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę obserwowano także w sytuacjach niekoniecznie związanych z NMS.⁹

W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów podmiotowych lub przedmiotowych świadczących o NMS bądź niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez innych objawów NMS, należy niezwłocznie przerwać leczenie wszystkimi przeciwpsychotycznymi substancjami czynnymi, w tym arypiprazolem.¹⁰

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawkowych podczas terapii arypiprazolem. W związku z tym produkt Arpixor należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawkowe, lub u których występują schorzenia związane ze zwiększoną skłonnością do takich napadów.¹¹

Ryzyko upadków

Arpixor może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co zwiększa ryzyko upadków. Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów z podwyższonym ryzykiem oraz rozważyć zmniejszenie dawki początkowej, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób osłabionych.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n = 938, średnia wieku: 82,4; zakres: 56-99 lat) prowadzonych u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera, leczonych arypiprazolem, obserwowano zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów u pacjentów leczonych arypiprazolem wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Pomimo zróżnicowania przyczyn zgonów, większość z nich wydawała się być związana albo z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) albo z chorobami infekcyjnymi (np. zapalenie płuc).¹³

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach u pacjentów odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienne), w tym o przebiegu zakończonym zgonem (średnia wieku: 84 lata; zakres 78-88 lat). Ogółem 1,3% wszystkich pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była istotna statystycznie.¹⁴

Jednakże w jednym z tych badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania u pacjentów leczonych arypiprazolem występowała istotna zależność odpowiedzi od dawki dla działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego. Arpixor nie jest wskazany w leczeniu psychoz związanych z demencją.¹⁵

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano hiperglikemię – w niektórych przypadkach bardzo wysoką i towarzyszącą kwasicy ketonowej, śpiączce hiperosmotycznej lub zgonom. Czynnikami ryzyka, które mogą predysponować do wystąpienia ciężkich powikłań, są otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym.¹⁶

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie odnotowano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) lub nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu do placebo. Nie jest dostępna dokładna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z hiperglikemią, która pozwalałaby na dokonanie bezpośredniego porównania leczenia arypiprazolem i innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi.¹⁷

Pacjenci leczeni jakimikolwiek lekami przeciwpsychotycznymi, włącznie z produktem Arpixor, powinni być obserwowani pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych związanych z hiperglikemią (takich jak: nadmierne pragnienie, wielomocz, nadmierny apetyt i osłabienie). Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy powinni być regularnie monitorowani pod względem pogorszenia kontroli glikemii.¹⁸

Nadwrażliwość

Po zastosowaniu arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości z objawami uczulenia.¹⁹

Zwiększenie masy ciała

Często obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym zwiększenie masy ciała jest zwykle spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych powodujących zwiększenie masy ciała, niewłaściwym stylem życia i może prowadzić do ciężkich powikłań. Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu raportowano zwiększenie masy ciała u pacjentów otrzymujących ten lek, zwykle u osób z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak: cukrzyca, zaburzenia tarczycy lub gruczolak przysadki w wywiadzie.²⁰

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych. Natomiast w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu ma związek ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia.²¹

U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy kontrolować przyrost masy ciała. Jeżeli przyrost masy ciała jest znaczący klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki.²²

Dysfagia

Z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu, wiąże się spowolnienie motoryki przełyku i ryzyko aspiracji. Arpixor należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.²³

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli zachowań

U pacjentów przyjmujących arypiprazol odnotowano przypadki zwiększonego uzależnienia, szczególnie od hazardu i niezdolności kontroli tych zachowań. Raportowano również inne formy uzależnień, takie jak: zwiększony popęd seksualny, kompulsywne zakupy, objadanie się lub nałogowe jedzenie oraz inne zachowania impulsywne i kompulsywne.²⁴

Istotne jest, aby lekarze przepisujący Arpixor pytali pacjentów lub ich opiekunów o pojawienie się nowych lub nasilenie istniejących skłonności do hazardu, zwiększonego popędu seksualnego, kompulsywnych zakupów, napadowego objadania się lub nałogowego jedzenia, lub innych nałogów podczas leczenia arypiprazolem. Należy zauważyć, że brak kontroli zachowań może być związany z podstawowym zaburzeniem; jednak w niektórych przypadkach odnotowano zatrzymanie takich skłonności do nałogu przy redukcji dawki lub przerwaniu leczenia.²⁵

Należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia, jeśli u pacjenta wystąpią takie skłonności podczas stosowania produktu Arpixor.²⁶

Laktoza

Tabletki Arpixor zawierają laktozę. Poniżej przedstawiono zawartość laktozy jednowodnej w poszczególnych dawkach:

Pacjenci z rzadką, wrodzoną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.²⁷

Pacjenci ze współistniejącym ADHD

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu ADHD, dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Dlatego też należy zachować wyjątkową ostrożność w przypadku podawania tych produktów leczniczych jednocześnie.²⁸