Dawkowanie i sposób podawania
Antytoksyna jadu żmij 1 ml zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej niż 130 j. LD50 jadu żmii zygzakowatej; 1 ampułka zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej, niż 500 j. LD50 jadu żmii zygzakowatej
Decyzja o zastosowaniu Antytoksyny jadu żmij powinna być poprzedzona szczegółowym wywiadem alergicznym oraz wykonaniem śródskórnej próby uczuleniowej na antytoksynę końską (białko końskie). Próba polega na śródskórnym wstrzyknięciu 0,1 ml antytoksyny rozcieńczonej 1:10 w 0,9% NaCl i obserwacji reakcji przez 10-20 minut; obecność zaczerwienienia i bąbla wskazuje na uczulenie. W przypadku wyniku ujemnego podaje się domięśniowo całą dawkę z jednej ampułki (zawierającej ≥500 jednostek LD₅₀ neutralizujących jad żmii zygzakowatej), a w razie braku poprawy po 1-2 godzinach dawkę można powtórzyć. Antytoksynę podaje się najlepiej w okolice miejsca ukąszenia, a przed podaniem należy mieć przygotowany zestaw przeciwwstrząsowy. W sytuacjach nagłych, gdy nie ma czasu na próbę uczuleniową, antytoksynę można podać pod osłoną leków przeciwwstrząsowych, decyzję podejmuje lekarz.
Dawkowanie i sposób podawania leku Antytoksyna jadu żmij
O zastosowaniu Antytoksyny jadu żmij decyduje lekarz, który powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący stanów alergicznych u pacjenta, wcześniejszego otrzymania antytoksyny końskiej oraz przyjmowania leków przeciwhistaminowych w ciągu ostatnich 48 godzin.1
Przed podaniem antytoksyny konieczne jest wykonanie śródskórnej próby uczuleniowej na antytoksynę końską (białko końskie). Należy zawsze mieć przygotowany zestaw przeciwwstrząsowy przed wykonaniem próby uczuleniowej i podaniem antytoksyny pochodzenia zwierzęcego.2
Dawkowanie standardowe
Zarówno dla dzieci, jak i dorosłych zaleca się podanie zawartości jednej ampułki niezwłocznie po ukąszeniu. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć.3
Antytoksynę jadu żmij podaje się domięśniowo, najlepiej w okolice miejsca ukąszenia, jeśli jest to możliwe.4
Procedura próby uczuleniowej (śródskórnej)
Ze względu na konieczność szybkiej interwencji medycznej w ciągu 1-2 godzin od ukąszenia, próba śródskórna powinna dać szybką odpowiedź, czy pacjent jest uczulony na białko końskie.5
Technika wykonania próby:6
- Wstrzyknąć śródskórnie 0,1 ml antytoksyny rozcieńczonej w stosunku 1:10 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu
- Obserwować miejsce wstrzyknięcia przez 10-20 minut
- Wystąpienie zaczerwienienia i bąbla w miejscu wstrzyknięcia świadczy o uczuleniu na białko końskie
W przypadku ujemnego wyniku próby uczuleniowej (brak odczynu), można podać całą dawkę (zawartość jednej ampułki) jednorazowo, domięśniowo. Jeżeli po upływie 1-2 godzin nie zaobserwuje się ustępowania objawów klinicznych zatrucia jadem, można powtórzyć dawkę, podając zawartość kolejnej ampułki produktu.7
Postępowanie przy dodatniej próbie uczuleniowej
W przypadku dodatniej próby uczuleniowej (pojawienie się bąbla i zaczerwienienia w miejscu wstrzyknięcia rozcieńczonej antytoksyny) oraz przy jednoczesnych wskazaniach do zastosowania Antytoksyny jadu żmij, zalecane jest wstrzykiwanie produktu metodą odczulającą.8
| Etap | Roztwór | Dawka | Droga podania | Częstotliwość |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Antytoksyna rozcieńczona 1:10 jałowym 0,9% NaCl | 0,1 ml do 0,5 ml (zwiększanie stopniowo) | Podskórnie | Co 30 minut do 1 godziny |
| 2 | Antytoksyna nierozcieńczona | 0,2 ml | Podskórnie | Po zakończeniu etapu 1 |
| 3 | Antytoksyna nierozcieńczona | 0,5 ml | Podskórnie | Po podaniu 0,2 ml |
| 4 | Antytoksyna nierozcieńczona | Pozostała część dawki | Domięśniowo | Po podaniu dawek podskórnych |
Należy rozważyć, w jakim czasie od ukąszenia konieczne jest podanie pacjentowi antytoksyny. Długotrwałość metody odczulającej może ujemnie wpłynąć na stan pacjenta, aż do zagrożenia życia włącznie, zwłaszcza w przypadkach ciężkiego zatrucia jadem żmij.9
Podanie w sytuacjach nagłych
W razie konieczności szybkiego podania Antytoksyny jadu żmij, gdy nie ma czasu na wykonanie próby uczuleniowej, wskazane jest wstrzyknięcie produktu pod osłoną leków przeciwwstrząsowych. Decyzję o takim postępowaniu podejmuje lekarz.10
Leczenie uzupełniające
W zależności od stanu pacjenta, oprócz antytoksyny, stosuje się również:11
- Standardowo: środki cucące, uspokajające, przeciwbólowe
- W ciężkim i bardzo ciężkim stanie z nasilonymi odczynami alergicznymi:
- Kortykosteroidy – działające przeciwzapalnie i przeciwalergicznie
- Antybiotyki – zapobiegające infekcjom wtórnym
- Niesterydowe leki przeciwzapalne – zmniejszające obrzęk i ból
- Nawodnienie pozajelitowe – w razie potrzeby
Informacje o produkcie
Antytoksyna jadu żmij to produkt, w którym 1 ml roztworu zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej niż 130 jednostek LD₅₀ jadu żmii zygzakowatej (Vipera berus). Jedna ampułka zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej niż 500 jednostek LD₅₀ jadu żmii zygzakowatej.12
Jedna jednostka LD₅₀ oznacza dawkę jadu, która powoduje śmierć 50% populacji myszy. Produkt jest roztworem do wstrzykiwań o żółtym lub bezbarwnym, klarownym lub lekko opalizującym wyglądzie.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania