Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ambrisentan Accord 5 mg

Ambrisentan Accord, stosowany w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje w badaniach przedklinicznych typowe dla antagonistów receptora endoteliny (ERA) działanie obniżające ciśnienie tętnicze, co może prowadzić do niedociśnienia i objawów rozszerzenia naczyń. Nie stwierdzono hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. W badaniach na gryzoniach i psach obserwowano zmiany zapalne w obrębie nabłonka jamy nosowej oraz przerost małżowin kości sitowej przy ekspozycji przekraczającej 3-krotnie AUC kliniczne. Ambrisentan wykazywał działanie klastogenne in vitro, jednak nie mutagenne ani genotoksyczne in vivo. W długoterminowych badaniach na szczurach i myszach nie wykazano właściwości rakotwórczych, choć u samców szczurów przy 6-krotnej ekspozycji klinicznej zaobserwowano wzrost częstości gruczolakowłókniaków sutka. W układzie rozrodczym u samców szczurów i myszy stwierdzono zanik kanalików nasiennych i aspermię bez marginesu bezpieczeństwa, natomiast u psów przy 35-krotnej ekspozycji nie zaobserwowano zmian w jądrach. Ruchliwość plemników nie ulegała zmianie, a niewielkie zmniejszenie odsetka prawidłowych morfologicznie plemników wystąpiło tylko przy dawce 300 mg/kg/dobę, odpowiadającej ponad 9-krotnej ekspozycji klinicznej.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania ambrisentanu

Ambrisentan Accord (5 mg i 10 mg tabletki powlekane) został poddany szeregowi badań przedklinicznych, które dostarczyły istotnych informacji na temat bezpieczeństwa tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań przedklinicznych, które są istotne dla oceny profilu bezpieczeństwa ambrisentanu w praktyce klinicznej.1

Ostre działania farmakologiczne

Badania wykazały, że duża, pojedyncza dawka ambrisentanu może obniżać ciśnienie tętnicze, powodując niedociśnienie i objawy związane z rozszerzeniem naczyń krwionośnych, co jest typowym działaniem dla leków z grupy antagonistów receptora endoteliny (ERA). Co istotne, ambrisentan nie jest inhibitorem transportu kwasów żółciowych i nie wykazano, aby powodował jawną hepatotoksyczność.2

Działania na układ oddechowy

W badaniach na gryzoniach, którym długotrwale podawano ambrisentan w dawkach mniejszych niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, obserwowano stan zapalny i zmiany nabłonka jamy nosowej. U psów, po przewlekłym stosowaniu dużych dawek ambrisentanu i ekspozycji przekraczającej 20-krotnie ekspozycję u ludzi, obserwowano jedynie niewielkie reakcje zapalne.3

Podczas badań na szczurach zaobserwowano przerost małżowin kości sitowej w jamie nosowej przy ekspozycji na ambrisentan przekraczającej trzykrotnie AUC w porównaniu do zastosowań klinicznych. Interesującym jest fakt, że podobnego przerostu kości nosa nie stwierdzono podczas badań u myszy i psów. Na podstawie doświadczeń z innymi cząsteczkami przyjęto, że przerost małżowin nosowych u szczurów stanowi znaną reakcję na zmiany zapalne w tej okolicy anatomicznej.4

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Ambrisentan w wysokich stężeniach wykazywał działania klastogenne na komórki ssaków in vitro. Jednakże nie wykazywał działań mutagennych i genotoksycznych u bakterii, jak również nie powodował takich działań podczas dwóch badań in vivo prowadzonych na gryzoniach.5

W długoterminowych, 2-letnich badaniach prowadzonych na szczurach i myszach, którym lek podawano doustnie, nie stwierdzono właściwości rakotwórczych ambrisentanu. Zaobserwowano jedynie niewielkie zwiększenie częstości występowania gruczolakowłókniaków sutka – łagodnych guzów – u samców szczurów, które otrzymywały największą dawkę. Ekspozycja systemowa na ambrisentan u samców szczurów po tej dawce (w oparciu o AUC w stanie stacjonarnym) była 6-krotnie większa niż ekspozycja występująca po dawce klinicznej 10 mg/dzień.6

Wpływ na płodność i rozrodczość

W badaniach toksyczności i płodności po zastosowaniu doustnych dawek wielokrotnych ambrisentanu u samców szczurów i myszy obserwowano zanik kanalików nasiennych, czasem związany z aspermią, bez marginesu bezpieczeństwa. Zmiany w kanalikach nasiennych nie zawsze całkowicie ustępowały w ocenianych okresach bez podawania leku. Co istotne, nie stwierdzono zmian w jądrach w badaniach na psach trwających do 39 tygodni, przy ekspozycji 35 razy większej niż obserwowana u ludzi (na podstawie AUC).7

U samców szczurów ambrisentan nie miał wpływu na ruchliwość plemników, niezależnie od badanej dawki (do 300 mg/kg/dobę). Po podaniu dawki 300 mg/kg/dobę występowało niewielkie (<10%) zmniejszenie odsetka morfologicznie prawidłowych plemników, jednak efekt ten nie występował po podaniu dawki 100 mg/kg/dobę, co odpowiada ponad 9-krotnie większej ekspozycji na lek niż po podaniu dawki 10 mg/dobę w warunkach klinicznych.<sup data-drug="Ambrisentan Accord" data-section="Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie" title="U samców szczurów ambrisentan nie miał wpływu na ruchliwość plemników, niezależnie od badanej dawki (do 300 mg/kg/dobę). Po podaniu dawki 300 mg/kg/dobę występowało niewielkie (8

Wpływ ambrisentanu na rozrodczość u mężczyzn nie jest w pełni poznany, co stanowi istotną informację kliniczną.9

Działanie teratogenne

Badania przedkliniczne wykazały, że ambrisentan wywiera działanie teratogenne u myszy i królików. Po zastosowaniu każdej stosowanej dawki obserwowano nieprawidłowości w obrębie żuchwy, języka i/lub podniebienia.10

W badaniach prowadzonych na szczurach zaobserwowano zwiększenie częstości występowania następujących wad rozwojowych:11

Teratogenność jest podejrzewanym skutkiem działania leków z grupy antagonistów receptora endoteliny (ERA), do której należy ambrisentan.12

Wpływ na okres ciąży i laktacji

Podawanie ambrisentanu u samic szczurów począwszy od okresu późnej ciąży oraz w okresie laktacji powodowało niepożądane zachowania matki, zmniejszone przeżycie noworodków i upośledzenie zdolności rozrodczej potomstwa. Podczas badań sekcyjnych stwierdzano zmniejszenie jąder u potomstwa. Efekty te występowały po ekspozycji powodującej trzykrotne przekroczenie AUC uzyskiwanego podczas stosowania maksymalnych dawek u ludzi.13

Wpływ na populację pediatryczną

Przeprowadzono również badania u młodych szczurów, które dostarczyły istotnych informacji dotyczących stosowania ambrisentanu w populacji pediatrycznej. U młodych szczurów, którym podawano ambrisentan drogą pokarmową raz na dobę od 7. do 26., 36. lub 62. dnia po urodzeniu (co odpowiada w przybliżeniu ludziom w wieku od noworodka do starszej młodzieży), stwierdzono zmniejszenie masy mózgu (-3% do -8%) bez zmian morfologicznych lub neurobehawioralnych po wystąpieniu szmerów oddechowych, bezdechu i niedotlenienia.14

Efekty te występowały przy wartościach AUC od 1,8 do 7-krotności ekspozycji u pacjentów w wieku dziecięcym po dawce 10 mg. W innym badaniu, w którym terapii poddawano 5-tygodniowe szczury (odpowiadające wiekowi około 8 lat u ludzi), zmniejszenie masy mózgu obserwowano tylko po bardzo dużych dawkach i wyłącznie u samców.15

Należy podkreślić, że dostępne dane niekliniczne nie pozwalają na pełne zrozumienie znaczenia klinicznego tych obserwacji dla dzieci w wieku poniżej 8 lat, co jest istotną informacją dla lekarzy rozważających stosowanie tego leku w populacji pediatrycznej.16

Podsumowanie danych bezpieczeństwa przedklinicznego

Badany układ/narząd Obserwowane działania Gatunek zwierząt Ekspozycja względem dawek klinicznych
Układ sercowo-naczyniowy Obniżenie ciśnienia tętniczego, niedociśnienie Różne gatunki Duże, pojedyncze dawki (przedawkowanie)
Układ oddechowy Stan zapalny i zmiany nabłonka jamy nosowej Gryzonie Mniejsze niż dawki terapeutyczne u ludzi
Układ oddechowy Niewielkie reakcje zapalne Psy >20-krotność ekspozycji ludzkiej
Kości Przerost małżowin kości sitowej Szczury 3-krotność AUC klinicznego
Układ rozrodczy Zanik kanalików nasiennych, aspermia Myszy, szczury Bez marginesu bezpieczeństwa
Układ rozrodczy Brak zmian w jądrach Psy 35-krotność ekspozycji ludzkiej
Rozwój płodu Wady żuchwy, języka, podniebienia Myszy, króliki Wszystkie badane dawki
Układ nerwowy (młode zwierzęta) Zmniejszenie masy mózgu (-3% do -8%) Młode szczury 1,8-7-krotność ekspozycji pediatrycznej
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl