Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Alprox 0,5 mg

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym planującą terapię alprazolamem (Alprox), należy szczegółowo omówić potencjalne ryzyko i korzyści związane z jego stosowaniem w kontekście płodności, przebiegu ciąży oraz karmienia piersią. Epidemiologiczne dane wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka poważnych wad rozwojowych, choć istnieje nieznacznie podwyższone ryzyko rozszczepu w obrębie jamy ustnej (poniżej 2/1000 przypadków vs. 1/1000 w populacji ogólnej). Stosowanie dużych dawek alprazolamu w II i III trymestrze może prowadzić do zmniejszenia aktywności ruchowej płodu oraz zmienności rytmu serca. W ostatnim trymestrze istnieje ryzyko wystąpienia zespołu wiotkiego dziecka (floppy infant syndrome) objawiającego się hipotonią osiową i zaburzeniami ssania, które mogą utrzymywać się do 3 tygodni, a przy dużych dawkach dodatkowo depresją oddechową, bezdechem i hipotermią.

Wpływ leku Alprox na płodność, ciążę i laktację

Podczas rozmowy z pacjentką w wieku rozrodczym, która ma otrzymać lek Alprox (alprazolam), lekarz powinien przekazać jej szczegółowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu tej substancji na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Istotne jest, aby pacjentka była w pełni świadoma zarówno korzyści, jak i możliwych zagrożeń związanych z terapią.1

Wpływ alprazolamu na ciążę

Podczas analizy danych epidemiologicznych dotyczących stosowania benzodiazepin w okresie ciąży należy zwrócić uwagę pacjentki na następujące fakty:2

  • Ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze ciąży – według licznych badań kohortowych nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania poważnych wad rozwojowych
  • Niektóre wczesne badania epidemiologiczne (typu kliniczno-kontrolnego) wskazywały na możliwość zwiększonego ryzyka wystąpienia rozszczepu w obrębie jamy ustnej u noworodków
  • Ryzyko wystąpienia rozszczepu w obrębie jamy ustnej po ekspozycji prenatalnej na benzodiazepiny jest szacowane na mniej niż 2 przypadki na 1000, podczas gdy w populacji ogólnej wskaźnik ten wynosi około 1 na 10003

Wpływ na płód w drugim i trzecim trymestrze ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że stosowanie benzodiazepin w dużych dawkach podczas drugiego i/lub trzeciego trymestru ciąży może prowadzić do następujących efektów u płodu:4

  • Zmniejszenie aktywnych ruchów płodu
  • Zmienność rytmu serca płodu

Ryzyko dla noworodka

Szczególnie istotne jest omówienie potencjalnych następstw stosowania alprazolamu w ostatniej fazie ciąży dla noworodka. Należy podkreślić, że nawet przy stosowaniu małych dawek leku mogą wystąpić objawy zespołu wiotkiego dziecka (floppy infant syndrome), takie jak:5

  • Hipotonia osiowa – zmniejszone napięcie mięśniowe osi ciała noworodka
  • Zaburzenia ssania, prowadzące do słabego przybierania na wadze

Objawy te mają charakter przemijający, jednak mogą utrzymywać się od jednego do trzech tygodni, w zależności od okresu półtrwania produktu w organizmie.6

W przypadku stosowania dużych dawek alprazolamu, u noworodka mogą dodatkowo wystąpić:7

  • Depresja oddechowa
  • Bezdech
  • Hipotermia

Objawy odstawienia u noworodka

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że w okresie poporodowym u noworodka mogą pojawić się objawy odstawienia, nawet jeśli nie wystąpił zespół wiotkiego dziecka. Do objawów tych należą:8

  • Nadpobudliwość
  • Pobudzenie
  • Drżenie

Wystąpienie objawów odstawienia po porodzie jest zależne od okresu półtrwania substancji w organizmie.9

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Na podstawie powyższych danych, lekarz powinien przekazać pacjentce, że:10

  • Stosowanie alprazolamu w czasie ciąży można rozważyć jedynie wtedy, gdy zalecenia terapeutyczne i sposób stosowania produktu są ściśle przestrzegane
  • Jeśli konieczne jest leczenie alprazolamem w ostatniej fazie ciąży, należy unikać stosowania dużych dawek
  • Noworodek powinien być monitorowany pod kątem objawów odstawienia i/lub objawów zespołu wiotkiego dziecka11

Konieczne jest również poinstruowanie kobiet w wieku rozrodczym, aby skontaktowały się z lekarzem w sprawie przerwania stosowania produktu, jeśli planują ciążę lub podejrzewają, że są w ciąży.12

Wpływ alprazolamu na karmienie piersią

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że alprazolam przenika do mleka ludzkiego. W związku z tym decyzję o:13

  • przerwaniu karmienia piersią, lub
  • zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego Alprox, lub
  • wstrzymaniu terapii

należy podjąć indywidualnie, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki.

Wpływ alprazolamu na płodność

W odniesieniu do wpływu na płodność, należy przekazać pacjentce, że na podstawie badań prowadzonych na szczurach stwierdzono, że alprazolam nie powoduje zaburzeń płodności. W badaniach tych stosowano dawki do 5 mg/kg mc./dobę, co odpowiada dawce 25 razy większej niż maksymalna zalecana dawka dobowa u ludzi, wynosząca 10 mg/dobę.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl