Właściwości farmakokinetyczne
Alprox 0,5 mg

Alprazolam, substancja czynna leku Alprox, wykazuje wysoką biodostępność doustną ≥ 80% oraz szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 8-37 ng/mL po dawkach 0,5-3 mg w ciągu 1-2 godzin. Przy wielokrotnym podawaniu dawek 1,5-10 mg/dobę, stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 18,3-100 ng/mL. Alprazolam wiąże się z białkami osocza w 70%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnego alfa-hydroksyalprazolamu oraz mniej aktywnego 4-hydroksyalprazolamu, a także nieaktywnych pochodnych benzofenonu. Metabolity wykazują niskie stężenia w osoczu i podobne okresy półtrwania do substancji macierzystej, co ogranicza ich wpływ na działanie farmakologiczne leku.

Właściwości farmakokinetyczne leku Alprox

Lek Alprox zawiera substancję czynną alprazolam, która należy do grupy benzodiazepin. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego preparatu na podstawie badań klinicznych i danych laboratoryjnych.1

Wchłanianie

Alprazolam charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Biodostępność leku po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi 80% lub więcej, co świadczy o efektywnym przenikaniu do krwiobiegu. Maksymalne stężenie substancji aktywnej w osoczu krwi (Cmax) pacjent osiąga w czasie od 1 do 2 godzin po przyjęciu tabletki.2

Dystrybucja

Badania farmakokinetyczne wykazują, że po jednorazowym podaniu leku Alprox, stężenie alprazolamu w osoczu wykazuje liniową zależność względem podanej dawki. W przypadku dawek w zakresie od 0,5 mg do 3 mg, maksymalne stężenie osiągane w osoczu waha się od 8 do 37 ng/mL.3

Przy podawaniu wielokrotnym, w schematach dawkowania od 1,5 mg do 10 mg na dobę, średnie stężenie alprazolamu w osoczu w stanie stacjonarnym wynosi od 18,3 do 100 ng/mL. Istotnym parametrem farmakokinetycznym jest również stopień wiązania z białkami osocza, który dla alprazolamu wynosi 70% w badaniach in vitro.4

Metabolizm

Alprazolam podlega przemianom metabolicznym głównie w wątrobie. Proces ten przebiega przede wszystkim za pośrednictwem enzymu CYP3A4 należącego do cytochromu P450. W wyniku metabolizmu powstają dwie główne grupy metabolitów:

  • Alfa-hydroksyalprazolam – metabolit o aktywności biologicznej porównywalnej z substancją macierzystą
  • 4-hydroksyalprazolam – metabolit o około 10-krotnie mniejszej aktywności biologicznej niż alprazolam
  • Pochodne benzofenonu – praktycznie nieaktywne biologicznie

Najważniejszymi metabolitami wykrywanymi w moczu są alfa-hydroksyalprazolam oraz pochodne benzofenonu. W osoczu natomiast dominują alfa-hydroksyalprazolam i 4-hydroksyalprazolam.5

Stężenia metabolitów w osoczu są relatywnie niskie w porównaniu do stężenia związku macierzystego. Biorąc pod uwagę zarówno niskie stężenia metabolitów, jak i fakt, że ich okresy półtrwania są zbliżone do okresu półtrwania alprazolamu, wpływ metabolitów na całkowitą aktywność biologiczną leku jest ograniczony.6

Eliminacja

Średni okres półtrwania (t0,5) alprazolamu w organizmie wynosi od 12 do 15 godzin, co kwalifikuje ten lek do benzodiazepim o pośrednim czasie działania. Alprazolam i jego metabolity są wydalane głównie z moczem, co stanowi podstawową drogę eliminacji.7

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania alprazolamu do około 16 godzin. Jest to czynnik, który należy uwzględnić podczas ustalania dawkowania u pacjentów geriatrycznych.8

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby średni okres półtrwania alprazolamu ulega wydłużeniu do około 19 godzin. Wynika to z ograniczonej zdolności wątroby do metabolizowania substancji czynnej. Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne i wymaga dostosowania dawkowania u osób z chorobami wątroby.9

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Biodostępność po podaniu doustnym ≥ 80% Wysoka wartość świadcząca o dobrym wchłanianiu
Czas do osiągnięcia Cmax 1-2 godziny Szybkie wchłanianie
Maksymalne stężenie w osoczu (dawka 0,5-3 mg) 8-37 ng/mL Proporcjonalne do dawki
Średnie stężenie w stanie stacjonarnym (dawka 1,5-10 mg/dobę) 18,3-100 ng/mL Przy dawkowaniu wielokrotnym
Wiązanie z białkami osocza 70% Oznaczone in vitro
Średni okres półtrwania 12-15 godzin U pacjentów z prawidłową funkcją wątroby
Średni okres półtrwania u osób w podeszłym wieku ~16 godzin Wydłużony w porównaniu do osób młodszych
Średni okres półtrwania przy zaburzeniach czynności wątroby ~19 godzin Znacząco wydłużony
Główny szlak metaboliczny CYP3A4 Potencjalne interakcje z innymi substratami i inhibitorami CYP3A4
Główna droga eliminacji Wydalanie z moczem Dotyczy zarówno leku macierzystego jak i metabolitów
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl