Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Alikval Duo zawierający wildagliptynę i metforminę chlorowodorek w tabletkach powlekanych (50 mg + 850 mg lub 50 mg + 1000 mg) jest przeciwwskazany w szeregu sytuacji klinicznych, które mogą stanowić zagrożenie dla pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania, które bezwzględnie wykluczają możliwość stosowania tego preparatu.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Alikval Duo jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na wildagliptynę lub metforminę, będące substancjami czynnymi preparatu, a także na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku. Warto zauważyć, że preparat zawiera laktozę (93,5 mg w tabletce 50 mg + 850 mg oraz 110 mg w tabletce 50 mg + 1000 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego cukru.²

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Alikval Duo nie może być stosowany u pacjentów z jakimkolwiek rodzajem ostrej kwasicy metabolicznej. Obejmuje to zarówno kwasicę mleczanową, jak i cukrzycową kwasicę ketonową. Są to stany związane z ciężkimi zaburzeniami metabolicznymi wymagającymi natychmiastowej interwencji medycznej.³

Przeciwwskazaniem do zastosowania leku jest również cukrzycowy stan przedśpiączkowy, który jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta i wymaga natychmiastowego leczenia, a nie zastosowania doustnych leków przeciwcukrzycowych.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 30 ml/min. U tych pacjentów istnieje zwiększone ryzyko kumulacji metforminy i rozwoju kwasicy mleczanowej.<sup data-drug="Alikval Duo" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR 5

Przeciwwskazane jest również stosowanie leku w stanach ostrych, które mogą zaburzać czynność nerek, takich jak:

• Odwodnienie – prowadzi do zmniejszenia perfuzji nerkowej i może powodować ostrą niewydolność nerek
• Ciężkie zakażenie – może prowadzić do wstrząsu septycznego i zaburzeń hemodynamicznych wpływających na funkcję nerek
• Wstrząs – niezależnie od etiologii powoduje hipoperfuzję narządową, w tym nerek
• Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod – może prowadzić do nefropatii kontrastowej

Wymienione stany znacząco zwiększają ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej z powodu zaburzonej eliminacji metforminy.⁶

Stany prowadzące do niedotlenienia tkanek

Alikval Duo nie może być stosowany w przypadku ostrej lub przewlekłej choroby, która może prowadzić do niedotlenienia tkanek. Dotyczy to następujących stanów:

• Niewydolność serca – zarówno ostra jak i zdekompensowana przewlekła, powodująca zmniejszenie rzutu serca i perfuzji tkankowej
• Niewydolność układu oddechowego – prowadząca do hipoksemii i niedotlenienia tkankowego
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – związany z zaburzeniami hemodynamicznymi i ryzykiem hipoperfuzji narządowej
• Wstrząs – każdy rodzaj wstrząsu prowadzi do hipoperfuzji tkankowej i hipoksji

W powyższych stanach wzrasta ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej ze względu na niedotlenienie tkanek i nasilenie przemian beztlenowych.⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Stosowanie leku Alikval Duo jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie glukozy oraz w procesach detoksykacji. Zaburzenia jej funkcji mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia kwasicy mleczanowej, a także mogą wpływać na metabolizm wildagliptyny.⁸

Alkohol i alkoholizm

Lek jest przeciwwskazany w przypadku ostrego zatrucia alkoholem oraz u pacjentów z alkoholizmem. Alkohol nasila działanie metforminy na metabolizm mleczanów, co zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Ponadto, alkohol może powodować hipoglikemię, szczególnie na czczo.⁹

Karmienie piersią

Stosowanie leku Alikval Duo jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią ze względu na możliwość przenikania substancji czynnych do mleka matki. Metformina przenika do mleka kobiecego, a dane dotyczące wildagliptyny są ograniczone, dlatego dla bezpieczeństwa dziecka karmionego piersią należy zrezygnować ze stosowania tego leku u matki.¹⁰

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania leku

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, należy rozważyć odradzenie stosowania leku Alikval Duo w następujących sytuacjach:

Planowane zabiegi operacyjne

U pacjentów, którzy mają zaplanowaną procedurę chirurgiczną wymagającą znieczulenia ogólnego, rdzeniowego lub zewnątrzoponowego, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia. Przerwę w stosowaniu leku należy wprowadzić co najmniej 48 godzin przed planowanym zabiegiem ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej związanej z hipoperfuzją tkankową podczas zabiegu i w okresie okołooperacyjnym.¹¹

Badania radiologiczne z kontrastem

W przypadku planowanych badań radiologicznych z użyciem dożylnych środków kontrastowych zawierających jod, lek Alikval Duo powinien zostać odstawiony przed badaniem lub w momencie jego wykonania. Ponowne włączenie leku może nastąpić nie wcześniej niż po 48 godzinach od badania i tylko po potwierdzeniu prawidłowej funkcji nerek.¹²

Nietolerancja laktozy

Ze względu na zawartość laktozy w preparacie (93,5 mg w tabletce 50 mg + 850 mg lub 110 mg w tabletce 50 mg + 1000 mg), pacjentom z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy odradzić stosowanie tego leku.¹³