Działania niepożądane
Alcaine 5 mg/ml

Produkt leczniczy Alcaine, zawierający chlorowodorek proksymetakainy w stężeniu 5 mg/ml, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które zostały zidentyfikowane w trakcie nadzoru po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęstszych objawów należą miejscowe reakcje takie jak uczucie kłucia, pieczenie oraz zaczerwienienie spojówki. Wśród poważniejszych działań odnotowano reakcje alergiczne typu wczesnego dotyczące rogówki, objawiające się ostrym, rozlanym zapaleniem nabłonka rogówki z powstawaniem włókienek i/lub martwicą nabłonka, co może prowadzić do istotnego upośledzenia widzenia i wymaga natychmiastowej interwencji okulistycznej. Ponadto obserwowano rozlany obrzęk podścieliska rogówki, zapalenie blaszki granicznej tylnej oraz zapalenie tęczówki. Rzadko, ale możliwe jest ogólnoustrojowe działanie toksyczne chlorowodorku proksymetakainy, manifestujące się początkowo pobudzeniem, a następnie zahamowaniem czynności ośrodkowego układu nerwowego.

Działania niepożądane leku Alcaine

Produkt leczniczy Alcaine (chlorowodorek proksymetakainy) w postaci kropli do oczu o stężeniu 5 mg/ml może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane w trakcie nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania produktu po wprowadzeniu do obrotu. Niniejszy artykuł szczegółowo przedstawia potencjalne zagrożenia związane z zastosowaniem tego preparatu.1

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane leku Alcaine zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz uporządkowane według malejącej ciężkości. Należy podkreślić, że częstość występowania poszczególnych objawów nie mogła zostać precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych.2

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstość występowania Opis objawów
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Nieznana Reakcje alergiczne, w tym reakcje typu wczesnego ze strony rogówki
Zaburzenia układu nerwowego Omdlenia, zawroty głowy Nieznana Mogą być objawami ogólnoustrojowego działania toksycznego
Zaburzenia oka Uszkodzenia rogówki Nieznana Erozja rogówki, zmętnienie rogówki, obrzęk rogówki, zapalenie rogówki
Zaburzenia widzenia Nieznana Niewyraźne widzenie, światłowstręt, rozszerzenie źrenicy
Dolegliwości bólowe Nieznana Ból oka, uczucie dyskomfortu w oku, uczucie kłucia, pieczenia
Reakcje zapalne Nieznana Podrażnienie oka, obrzęk oka, przekrwienie oka, zaczerwienienie spojówki, zapalenie tęczówki
Inne Nieznana Wzmożone łzawienie, obrzęk podścieliska, zapalenie blaszki granicznej tylnej

Objawy miejscowe

Stosowanie kropli do oczu Alcaine może powodować przemijające objawy niepożądane w miejscu podania. Do najczęściej obserwowanych reakcji należą:3

  • Uczucie kłucia – dyskomfort odczuwany bezpośrednio po aplikacji kropli
  • Pieczenie – wrażenie palenia w miejscu kontaktu substancji czynnej z tkankami oka
  • Zaczerwienienie spojówki
  • – rozszerzenie naczyń krwionośnych w obrębie spojówki prowadzące do jej przekrwienia

Reakcje alergiczne

W rzadkich przypadkach po zastosowaniu chlorowodorku proksymetakainy mogą występować reakcje alergiczne typu wczesnego dotyczące rogówki. Charakteryzują się one ostrym, rozlanym zapaleniem nabłonka rogówki z powstawaniem włókienek i/lub oddzielaniem się dużych obszarów martwicy nabłonka. Te poważne reakcje mogą prowadzić do istotnego upośledzenia widzenia i wymagają natychmiastowej interwencji okulistycznej.4

Zaburzenia rogówki

Podanie leku Alcaine może prowadzić do różnorodnych zaburzeń dotyczących rogówki. Obserwowano:5

  • Rozlany obrzęk podścieliska – nagromadzenie płynu w warstwie zrębu rogówki
  • Zapalenie blaszki granicznej tylnej – stan zapalny warstwy granicznej rogówki
  • Zapalenie tęczówki – proces zapalny przedniego odcinka błony naczyniowej oka

Działania ogólnoustrojowe

Chociaż Alcaine stosowany jest miejscowo do oka, w bardzo rzadkich przypadkach może wystąpić ogólnoustrojowe działanie toksyczne chlorowodorku proksymetakainy. Objawia się ono początkowo pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego, po którym następuje zahamowanie jego czynności. Te poważne działania niepożądane wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.6

Uszkodzenia związane z nadużywaniem

Szczególne niebezpieczeństwo wiąże się z niekontrolowanym używaniem lub nadużywaniem leku Alcaine. Takie postępowanie może prowadzić do poważnych uszkodzeń oka spowodowanych toksycznym działaniem proksymetakainy na nabłonek. Dlatego niezwykle ważne jest przestrzeganie zalecanego schematu dawkowania i unikanie przedłużonego stosowania preparatu.7

Monitorowanie bezpieczeństwa

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych leku Alcaine ma kluczowe znaczenie dla ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien raportować wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl