Działania niepożądane
Aciclovir Hikma 250 mg

Aciclovir Hikma, dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg jako proszek do sporządzania roztworu do infuzji, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, których częstość występowania klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Niezbyt często obserwuje się hematologiczne zaburzenia, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia. Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Objawy neurologiczne (bóle głowy, zawroty, splątanie, drgawki, encefalopatia) są również bardzo rzadkie i zwykle przemijające, częściej u pacjentów z dysfunkcją nerek. Często pojawia się zapalenie żył w miejscu infuzji, nudności, wymioty, świąd, pokrzywka oraz przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych. Warto podkreślić, że szybkie podanie dożylne może prowadzić do wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny, a także do zaburzeń czynności nerek, które zazwyczaj ustępują po nawodnieniu i modyfikacji terapii.

Działania niepożądane leku Aciclovir Hikma (250 mg, 500 mg)

Aciclovir Hikma zawiera acyklowir w postaci soli sodowej i jest dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do infuzji w dawkach 250 mg oraz 500 mg. Podczas stosowania tego produktu leczniczego mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu. Warto zaznaczyć, że częstości występowania wymienionych działań niepożądanych są przybliżone, ponieważ w większości przypadków dokładne dane umożliwiające określenie dokładnej częstości nie są dostępne. Dodatkowo, częstość występowania działań niepożądanych może różnić się w zależności od wskazania.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W ocenie częstości działań niepożądanych przyjęto następującą klasyfikację:2

  • bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
  • często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
  • niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
  • rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
  • bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Podczas terapii acyklowirem niezbyt często obserwuje się zmniejszenie wartości wskaźników hematologicznych, takich jak niedokrwistość, trombocytopenia (zmniejszona liczba płytek krwi) oraz leukopenia (zmniejszona liczba białych krwinek).3

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko podczas stosowania Aciclovir Hikma może wystąpić wstrząs anafilaktyczny – poważna, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.4

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia układu nerwowego

Bardzo rzadko mogą wystąpić: ból głowy, zawroty głowy, pobudzenie, splątanie, drżenie, niezborność ruchowa, zaburzenia mowy, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka. Jest istotne, że powyższe objawy mają na ogół charakter przemijający i zwykle stwierdzane są u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub innymi czynnikami predysponującymi.5

Zaburzenia naczyniowe

Często podczas leczenia dożylnym acyklowirem może rozwinąć się zapalenie żył w miejscu infuzji.6

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Bardzo rzadko u pacjentów może wystąpić duszność.7

Zaburzenia żołądka i jelit

Często podczas terapii acyklowirem obserwuje się nudności i wymioty. Bardzo rzadko mogą wystąpić biegunka oraz ból brzucha.8

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często podczas leczenia dochodzi do przemijającego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych. Bardzo rzadko obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny, żółtaczkę oraz zapalenie wątroby.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często u pacjentów występuje świąd, pokrzywka oraz wysypka (w tym związana z nadwrażliwością na światło). Bardzo rzadko może rozwinąć się obrzęk naczynioruchowy.10

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Często obserwuje się zwiększone stężenie mocznika i kreatyniny w surowicy. Uważa się, że szybkie zwiększenie stężenia tych parametrów jest powiązane z maksymalnym stężeniem produktu leczniczego w osoczu oraz ze stanem nawodnienia organizmu pacjenta. Aby uniknąć takiego działania, sporządzony roztwór do infuzji nie należy podawać w szybkim wstrzyknięciu dożylnym, ale w powolnej infuzji dożylnej trwającej co najmniej jedną godzinę.11

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek oraz ból nerek. Należy zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu pacjenta. Zaburzenia czynności nerek zazwyczaj szybko przemijają po uzupełnieniu płynów u pacjenta i/lub zmniejszeniu dawki bądź całkowitym odstawieniu produktu leczniczego. W wyjątkowych przypadkach może jednak rozwinąć się ostra niewydolność nerek. Ból nerek może wiązać się z niewydolnością nerek oraz obecnością kryształów acyklowiru w moczu.12

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Bardzo rzadko obserwuje się uczucie zmęczenia, gorączkę oraz miejscowe reakcje zapalne. Ciężkie miejscowe reakcje zapalne, prowadzące niekiedy do martwicy tkanek, występowały po wynaczynieniu acyklowiru wskutek nieprawidłowego podawania dożylnego.13

Tabela działań niepożądanych leku Aciclovir Hikma

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Niezbyt często Zmniejszenie liczby czerwonych krwinek
Trombocytopenia Niezbyt często Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień
Leukopenia Niezbyt często Zmniejszenie liczby białych krwinek, co może osłabiać odporność
Zaburzenia układu immunologicznego Wstrząs anafilaktyczny Bardzo rzadko Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji
Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego Ból głowy Bardzo rzadko Objawy te mają zazwyczaj charakter przemijający i występują głównie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub innymi czynnikami predysponującymi
Zawroty głowy Bardzo rzadko
Pobudzenie Bardzo rzadko
Splątanie Bardzo rzadko
Drżenie Bardzo rzadko
Niezborność ruchowa Bardzo rzadko
Zaburzenia mowy Bardzo rzadko
Omamy, objawy psychotyczne Bardzo rzadko
Drgawki Bardzo rzadko
Senność, encefalopatia Bardzo rzadko
Śpiączka Bardzo rzadko
Zaburzenia naczyniowe Zapalenie żył Często Zapalenie naczyń żylnych w miejscu podania infuzji
Zaburzenia układu oddechowego Duszność Bardzo rzadko Uczucie braku tchu lub trudności w oddychaniu
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Często Uczucie mdłości
Wymioty Często Wydalanie treści żołądkowej
Biegunka Bardzo rzadko Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców
Ból brzucha Bardzo rzadko Dyskomfort w obrębie jamy brzusznej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często Przemijające podwyższenie wartości w badaniach laboratoryjnych
Zwiększenie stężenia bilirubiny Bardzo rzadko Przemijające podwyższenie wartości bilirubiny w surowicy
Żółtaczka, zapalenie wątroby Bardzo rzadko Poważniejsze zaburzenia funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd Często Uczucie swędzenia skóry
Pokrzywka, wysypka (w tym nadwrażliwość na światło) Często Zmiany skórne w postaci bąbli i plam, czasem nasilane ekspozycją na światło
Obrzęk naczynioruchowy Bardzo rzadko Obrzęk tkanek podskórnych, czasem obejmujący twarz, usta, gardło
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy Często Związane z maksymalnym stężeniem leku w osoczu i stanem nawodnienia pacjenta
Zaburzenia czynności nerek Bardzo rzadko Zazwyczaj ustępują po nawodnieniu pacjenta i/lub zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku
Ostra niewydolność nerek, ból nerek Bardzo rzadko Ból nerek może wiązać się z niewydolnością nerek i krystalizacją acyklowiru w moczu
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Uczucie zmęczenia Bardzo rzadko Ogólne osłabienie organizmu
Gorączka Bardzo rzadko Podwyższona temperatura ciała
Miejscowe reakcje zapalne, martwica tkanek po wynaczynieniu Bardzo rzadko Ciężkie reakcje w miejscu podania, zwłaszcza po nieprawidłowym podaniu dożylnym

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]). Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

Zapobieganie działaniom niepożądanym

Aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych związanych z podawaniem leku Aciclovir Hikma, należy:

  1. Zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu pacjenta
  2. Nie podawać leku w szybkim wstrzyknięciu dożylnym, ale w powolnej infuzji trwającej co najmniej jedną godzinę
  3. Monitorować parametry nerkowe, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek
  4. Szczególnie obserwować pacjentów z zaburzeniami czynności nerek pod kątem wystąpienia objawów neurologicznych
  5. Zachować ostrożność podczas podawania dożylnego, aby uniknąć wynaczynienia
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl