Właściwości farmakokinetyczne leku Aciclovir Hikma

W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych acyklowiru w postaci dożylnej (Aciclovir Hikma), obejmujące procesy wchłaniania, dystrybucji i eliminacji leku z organizmu. Dane farmakokinetyczne mają kluczowe znaczenie dla optymalizacji terapii przeciwwirusowej w różnych grupach pacjentów.¹

Proces wchłaniania

Po podaniu dożylnym acyklowir osiąga mierzalne stężenia w osoczu, zależne od zastosowanej dawki. U pacjentów dorosłych, po jednogodzinnej infuzji dożylnej acyklowiru, zaobserwowano następujące średnie stężenia maksymalne w stanie stacjonarnym (Css max):²

W populacji pediatrycznej powyżej 1. roku życia profil farmakokinetyczny acyklowiru wykazuje podobieństwo do profilu obserwowanego u dorosłych. Stwierdzono zbliżone wartości stężeń maksymalnych (Css max) i minimalnych (Css min) przy dawkowaniu 5 mg/kg mc. (odpowiednik dawki 250 mg/m² pc.) oraz 10 mg/kg mc. (odpowiednik dawki 500 mg/m² pc.).³

W przypadku noworodków i niemowląt (0-3 miesiąc życia) otrzymujących acyklowir w dawce 10 mg/kg mc. w jednogodzinnej infuzji dożylnej co 8 godzin, zaobserwowano:⁴

• Stężenie maksymalne (Css max): 61,2 µmol (13,8 µg/ml)
• Stężenie minimalne (Css min): 10,1 µmol (2,3 µg/ml)

W odrębnej grupie noworodków, które otrzymywały dawkę 15 mg/kg mc. co 8 godzin, odnotowano proporcjonalny do dawki wzrost stężeń:⁵

• Stężenie maksymalne (C max): 83,5 µmol (18,8 µg/ml)
• Stężenie minimalne (C min): 14,1 µmol (3,2 µg/ml)

Dystrybucja leku

Badania farmakokinetyczne wykazały, że masa ciała pacjenta istotnie wpływa na stężenie acyklowiru w osoczu. W badaniu klinicznym z udziałem kobiet z otyłością patologiczną (n=7), którym podawano acyklowir dożylnie w dawce dostosowanej do masy ciała, stężenie leku w osoczu było około dwukrotnie wyższe niż u pacjentek z prawidłową masą ciała (n=5). Różnica ta odpowiadała dysproporcji w masie ciała między badanymi grupami.⁶

Acyklowir charakteryzuje się korzystną penetracją do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie osiąga stężenie stanowiące około 50% stężenia w osoczu. Lek w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza (9-33%), co zmniejsza ryzyko interakcji związanych z wypieraniem acyklowiru z miejsc wiązania przez inne substancje lecznicze.⁷

Eliminacja leku

U pacjentów dorosłych okres półtrwania acyklowiru w końcowej fazie eliminacji wynosi około 2,9 godziny. Lek jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Klirens nerkowy acyklowiru znacznie przewyższa klirens kreatyniny, co wskazuje, że w wydalaniu leku oprócz przesączania kłębuszkowego uczestniczy również wydzielanie kanalikowe.⁸

Jedynym znaczącym metabolitem acyklowiru jest 9-karboksymetoksymetyloguanina, która stanowi 10-15% dawki wydalanej w moczu.⁹

Wpływ różnych czynników na farmakokinetykę acyklowiru

Interakcje farmakologiczne: Podanie probenecydu w dawce 1 g na godzinę przed acyklowirem wydłuża okres półtrwania acyklowiru w końcowej fazie eliminacji o 18% (do 3,8 godziny) i zwiększa wartość AUC o 40%.¹⁰

Wiek pacjenta: U pacjentów w podeszłym wieku całkowity klirens ustrojowy acyklowiru ulega zmniejszeniu wraz z wiekiem, co koreluje ze zmniejszeniem klirensu kreatyniny. Zmiany okresu półtrwania acyklowiru w osoczu są jednak nieznaczne.¹¹

Niewydolność nerek: U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek średni okres półtrwania acyklowiru jest znacząco wydłużony i wynosi 19,5 godziny. W trakcie hemodializy okres półtrwania ulega skróceniu do średnio 5,7 godziny, a stężenie acyklowiru w osoczu zmniejsza się o około 60% podczas sesji dializacyjnej.¹²