Wpływ leku ACEBIS na płodność, ciążę i laktację

Lek ACEBIS zawierający substancje czynne ramipryl i bisoprololu fumaran wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Informacje przedstawione poniżej stanowią wytyczne dla lekarzy dotyczące stosowania tego produktu leczniczego w wymienionych sytuacjach klinicznych.¹

Ciąża – zastosowanie leku ACEBIS

Na podstawie dostępnych danych klinicznych dotyczących składników leku ACEBIS należy podkreślić, że produkt ten nie jest zalecany do stosowania w pierwszym trymestrze ciąży oraz jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży.²

Składnik bisoprolol – wpływ na ciążę

Działanie farmakologiczne bisoprololu może wywierać szkodliwy wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój płodu lub noworodka. Mechanizm toksycznego działania związany jest ze zmniejszeniem przepływu przez łożysko, co może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji klinicznych.³

Negatywne skutki stosowania bisoprololu w okresie ciąży obejmują:

• Opóźnienie wzrostu płodu – związane ze zmniejszeniem perfuzji łożyskowej
• Śmierć wewnątrzmaciczna – jako konsekwencja zaburzeń przepływu łożyskowego
• Poronienie – zwiększone ryzyko utraty ciąży
• Przedwczesny poród – jako powikłanie farmakoterapii
• Działania niepożądane u płodu i noworodka – szczególnie hipoglikemia i bradykardia

⁴

W przypadku bezwzględnej konieczności stosowania leków z grupy beta-adrenolityków w okresie ciąży, zaleca się wybór selektywnych beta₁-adrenolityków. Bisoprololu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z punktu widzenia korzyści terapeutycznych przewyższających ryzyko dla płodu.⁵

Postępowanie przy konieczności zastosowania bisoprololu w ciąży

Jeśli stosowanie bisoprololu podczas ciąży zostanie uznane za konieczne, lekarz powinien wdrożyć następujące działania monitorujące:

1. Regularne monitorowanie przepływu krwi przez łożysko – ocena perfuzji łożyskowej
2. Systematyczna kontrola rozwoju płodu – ultrasonograficzna ocena biometrii i dobrostanu płodu
3. Rozważenie alternatywnego leczenia w razie stwierdzenia niekorzystnego wpływu na przebieg ciąży lub rozwój płodu
4. Ścisła obserwacja noworodka po porodzie – w poszukiwaniu objawów działań niepożądanych

⁶

Noworodki matek przyjmujących bisoprolol w okresie ciąży wymagają szczególnej uwagi. Objawów hipoglikemii i bradykardii należy spodziewać się w pierwszych trzech dobach życia. Jest to okres, w którym konieczny jest wzmożony nadzór neonatologiczny.⁷

Składnik ramipryl – wpływ na ciążę

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działań teratogennych po zastosowaniu inhibitorów ACE (w tym ramiprylu) w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne. Jednakże nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka wad rozwojowych przy stosowaniu tej grupy leków w początkowym okresie ciąży.⁸

Zalecenia dla kobiet planujących ciążę podczas terapii inhibitorami ACE

U pacjentek planujących ciążę, które przyjmują inhibitory ACE (w tym ramipryl), lekarz powinien zastosować następujące postępowanie:

• Zmiana leczenia na alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa stosowania podczas ciąży
• Zmiana terapii powinna nastąpić, o ile kontynuowanie leczenia inhibitorami ACE nie zostanie uznane za bezwzględnie konieczne

⁹

Postępowanie po stwierdzeniu ciąży

Po stwierdzeniu ciąży u pacjentki przyjmującej inhibitory ACE należy:

1. Niezwłocznie przerwać leczenie inhibitorami ACE
2. Rozpocząć leczenie alternatywne, jeśli terapia przeciwnadciśnieniowa jest konieczna

¹⁰

Toksyczny wpływ inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży

Stosowanie inhibitorów ACE (w tym ramiprylu) w drugim i trzecim trymestrze ciąży może powodować poważne działania toksyczne na płód i noworodka.¹¹

Toksyczny wpływ na płód obejmuje:

• Pogorszenie czynności nerek – zaburzona filtracja i produkcja moczu płodowego
• Małowodzie (oligohydramnion) – zmniejszona ilość płynu owodniowego
• Opóźnienie kostnienia kości czaszki – nieprawidłowości rozwojowe

¹²

Toksyczny wpływ na noworodka obejmuje:

• Niewydolność nerek – zaburzenia funkcji nerek noworodka
• Niedociśnienie – spadki ciśnienia tętniczego krwi
• Hiperkaliemia – podwyższone stężenie potasu w surowicy

¹³

Zalecenia monitorowania w przypadku narażenia na inhibitory ACE

W przypadku narażenia ciężarnej na działanie inhibitorów ACE od drugiego trymestru ciąży, lekarz powinien zlecić:

• Ultrasonograficzną kontrolę czynności nerek płodu – ocena diurezy płodowej, objętości płynu owodniowego
• Ultrasonograficzną kontrolę czaszki płodu – ocena procesu kostnienia

¹⁴

Noworodki, których matki stosowały inhibitory ACE w okresie ciąży, wymagają szczególnej uwagi medycznej. Należy je uważnie obserwować, zwłaszcza pod kątem wystąpienia niedociśnienia, które może być istotnym klinicznie objawem niepożądanym.¹⁵

Laktacja – stosowanie leku ACEBIS podczas karmienia piersią

Lek ACEBIS nie jest zalecany do stosowania w okresie karmienia piersią.¹⁶

Bisoprolol a karmienie piersią

Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka kobiecego. Z uwagi na brak pewności co do bezpieczeństwa stosowania tego leku w okresie laktacji, nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii bisoprololem.¹⁷

Ramipryl a karmienie piersią

Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania ramiprylu podczas karmienia piersią. W związku z tym:

• Nie zaleca się stosowania ramiprylu w okresie laktacji
• Preferuje się stosowanie innych produktów leczniczych o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie karmienia piersią
• Szczególną ostrożność należy zachować podczas karmienia noworodków i wcześniaków

¹⁸

Wpływ leku ACEBIS na płodność

Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących wpływu leku ACEBIS na płodność. Z tego względu nie można określić potencjalnego wpływu produktu leczniczego na zdolności rozrodcze pacjentów.¹⁹