Choroba sierpowatokrwinkowa
Epidemiologia
Choroba sierpowatokrwinkowa (SCD) jest jednym z najczęstszych genetycznych zaburzeń krwi, dotykającym około 7,7 miliona osób na świecie i powodującym rocznie około 34 400 zgonów bezpośrednio oraz dodatkowe 376 000 zgonów pośrednio. Najwyższa częstość występowania obserwowana jest w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie w niektórych regionach nosicielstwo sięga 40%, a częstość występowania choroby u noworodków wynosi nawet do 45%. W USA SCD dotyka około 100 000 osób, głównie pochodzenia afroamerykańskiego, z częstością 1 na 365 urodzeń w tej grupie. W Europie, zwłaszcza we Francji i Wielkiej Brytanii, choroba ta staje się coraz bardziej powszechna z powodu migracji, a w Indiach i Arabii Saudyjskiej również stanowi istotny problem zdrowotny. Epidemiologia SCD jest silnie związana z endemicznością malarii, co tłumaczy geograficzne rozproszenie mutacji hemoglobiny S (HbS).
- Epidemiologia choroby sierpowatokrwinkowej
- Globalne rozpowszechnienie SCD
- Rozpowszechnienie w Europie i innych regionach
- Czynniki wpływające na rozprzestrzenianie się SCD
- Systemy nadzoru i zbierania danych w SCD
- Program Sickle Cell Data Collection
- Wspólny model danych dla nadzoru nad SCD
- Znaczenie systemów nadzoru
- Regionalne różnice w epidemiologii SCD
- Wyzwania i luki w danych epidemiologicznych
- Ograniczenia w zbieraniu danych
- Niejednolitość definicji i raportowania
- Potrzeba standaryzacji i współpracy
- Inicjatywy i programy nadzoru
- Wpływ na system opieki zdrowotnej
- Programy i inicjatywy międzynarodowe
- Przyszłe kierunki w nadzorze i epidemiologii SCD
Epidemiologia choroby sierpowatokrwinkowej
Choroba sierpowatokrwinkowa (SCD) jest jednym z najczęstszych genetycznych zaburzeń krwi na świecie, dotykającym miliony ludzi. Według aktualnych danych, choroba ta występuje u około 100 000 osób w Stanach Zjednoczonych, z czego ponad 90% to osoby pochodzenia afroamerykańskiego, a około 3-9% to osoby pochodzenia latynoskiego1. W USA choroba sierpowatokrwinkowa dotyka około 1 na 365 urodzeń wśród osób pochodzenia afroamerykańskiego oraz około 1 na 16 300 urodzeń wśród Amerykanów pochodzenia hiszpańskiego12.
Globalne rozpowszechnienie SCD
Na całym świecie szacuje się, że około 7,7 miliona ludzi cierpi na chorobę sierpowatokrwinkową, bezpośrednio powodującą około 34 400 zgonów rocznie, przy czym choroba jest czynnikiem przyczyniającym się do dodatkowych 376 000 zgonów34. Najwyższa częstość występowania choroby sierpowatokrwinkowej obserwowana jest w regionach tropikalnych, szczególnie w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie około 80% wszystkich przypadków SCD występuje właśnie w tym regionie4. W niektórych częściach Afryki, takich jak Kamerun, Republika Kongo, Gabon, Ghana i Nigeria, częstość występowania wynosi między 20% a 30%, podczas gdy w niektórych częściach Ugandy sięga nawet 45%5.
Badania pokazują, że częstość występowania nosicielstwa (heterozygotyczności) waha się od 10% do 40% w Afryce równikowej, zmniejszając się do 12% na północnym wybrzeżu Afryki i 1% w Afryce Południowej6. Szacuje się, że około 5% światowej populacji jest nosicielami genów zaburzeń hemoglobiny, głównie choroby sierpowatokrwinkowej i talasemii5.
Rozpowszechnienie w Europie i innych regionach
Migracja znaczących populacji z obszarów o wysokiej częstości występowania do krajów o niskiej częstości w Europie dramatycznie wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach. W niektórych krajach europejskich choroba sierpowatokrwinkowa przewyższyła już bardziej znane schorzenia genetyczne, takie jak hemofilia i mukowiscydoza4. We Francji choroba sierpowatokrwinkowa stała się głównym problemem zdrowotnym, z ogólną częstością występowania 1 na 2415 urodzeń w kontynentalnej Francji6. Badania wskazują, że SCD w tym kraju dotyka między 19 800 a 32 400 pacjentów, co czyni Francję krajem europejskim o najwyższej częstości występowania choroby sierpowatokrwinkowej, przed Wielką Brytanią z 14 000 pacjentów (2018)7.
W Arabii Saudyjskiej około 4,2% populacji jest nosicielami cechy sierpowatokrwinkowej, a 0,26% cierpi na chorobę sierpowatokrwinkową6. W Indiach choroba sierpowatokrwinkowa jest także istotnym problemem zdrowotnym, gdzie kraj ten zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem liczby przewidywanych urodzeń z SCD – szacuje się, że w 2010 roku urodziło się tam 42 016 noworodków z niedokrwistością sierpowatokrwinkową8.
Czynniki wpływające na rozprzestrzenianie się SCD
Mutacja powodująca hemoglobinę S (HbS) powstała prawdopodobnie w kilku lokalizacjach w Afryce i Indiach. Jej rozpowszechnienie jest wysokie w tych krajach ze względu na przewagę przeżycia heterozygot w regionach endemicznych dla malarii9. W wyniku migracji, zarówno przymusowej, jak i dobrowolnej, choroba ta jest obecnie spotykana na całym świecie9.
Warto zauważyć, że częstość występowania alleli sierpowatokrwinkowych jest najwyższa w regionach, w których malaria jest endemiczna. Poza Afryką i Indiami, inne regiony geograficzne są dotknięte określonymi fenotypami choroby sierpowatokrwinkowej. Nomenklatura niektórych hemoglobinopatii i haplotypów sierpowatokrwinkowych opiera się na regionie, w którym częstość występowania jest wysoka10.
Systemy nadzoru i zbierania danych w SCD
Nadzór zdrowia publicznego nad chorobą sierpowatokrwinkową jest kluczowy dla zrozumienia przebiegu klinicznego i wyników leczenia tej choroby, a także dla określenia potrzeb opieki zdrowotnej, korzystania z usług medycznych oraz luk w podstawowych usługach dla populacji dotkniętej SCD1112. Pomimo wprowadzenia obowiązkowych badań przesiewowych noworodków we wszystkich 50 stanach USA, Dystrykcie Kolumbii oraz terytoriach, brak jest kompleksowego systemu rejestracji i nadzoru, który pozwoliłby na dokładne określenie liczby osób żyjących z SCD i ich potrzeb13.
Program Sickle Cell Data Collection
W 2015 roku Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) ustanowiły program Sickle Cell Data Collection (SCDC) w celu charakteryzacji epidemiologii SCD w dwóch stanach – Kalifornii i Georgii1112. SCDC jest systemem śledzenia opartym na populacji, który wykorzystuje kompleksowe powiązania danych w państwowych systemach zdrowotnych. Dane z wielu źródeł i lat są łączone i deduplikowane, dzięki czemu stany mogą analizować i raportować na temat częstości występowania SCD w populacji, cech demograficznych, dostępu do opieki zdrowotnej i jej wykorzystania oraz wyników zdrowotnych12.
Program SCDC z czasem rozszerzył się i obecnie obejmuje 16 stanów, w tym Colorado i Wisconsin1415. W 2023 roku Departament Zdrowia Stanu Teksas (DSHS) otrzymał finansowanie od CDC na utworzenie stanowego systemu zbierania danych o chorobie sierpowatokrwinkowej, który będzie informował o praktykach i politykach dotyczących SCD w Teksasie15.
Skumulowana częstość występowania potwierdzonych i prawdopodobnych przypadków SCD zidentyfikowanych w Kalifornii i Georgii wyniosła odpowiednio 9875 i 14777 przypadków1416. Ocena zdolności i wydajności nadzoru we wszystkich 11 stanach SCDC w latach 2020-2021 wskazała, że stany różnią się dostępnością źródeł danych wykorzystywanych do nadzoru nad SCD oraz ramami czasowymi dostępu do każdego źródła danych stanowych16.
Wspólny model danych dla nadzoru nad SCD
W celu standaryzacji i harmonizacji danych zbieranych przez różne stany, opracowano wspólny model danych dla nadzoru nad chorobą sierpowatokrwinkową17. Model ten został skonstruowany tak, aby umożliwić łączenie tabel przez stany w celu porównania. Podstawowe raporty z nadzoru są kompilowane na podstawie zagregowanych danych dostarczanych przez stany do CDC co roku1718.
Standardyzacja kluczowych elementów danych odbywa się poprzez identyfikację instrumentów danych, określonych zmiennych i formatów19. Tworzenie tego wspólnego modelu danych jest nadzorowane przez komitet ze stanów SCDC z ekspertyzą w zakresie opieki klinicznej, danych dotyczących roszczeń, epidemiologii, konstrukcji baz danych i analizy danych, przy udziale liderów SCD20.
SCDC zidentyfikował podstawowy zestaw wyników, które są możliwe do osiągnięcia przez większość stanów, są mierzone z rozsądną dokładnością i mają wysokie znaczenie dla zdrowia publicznego i polityki zdrowotnej. Te podstawowe dane z nadzoru są raportowane corocznie przez stany uczestniczące w SCDC i kompilowane przez CDC20.
Znaczenie systemów nadzoru
Dane z programu SCDC są wykorzystywane do bezpośredniego informowania dostawców opieki zdrowotnej i decydentów o potrzebach opieki zdrowotnej i lukach dla pacjentów z SCD11. Analizy z programów takich jak SCDC odgrywają znaczącą rolę w tworzeniu nowych klinik SCD, edukacji dostawców opieki zdrowotnej, prowadzeniu nowych inicjatyw badawczych i rozwijaniu stanowych polityk opieki zdrowotnej21.
Ustalenia z analiz Kalifornii i Georgii podkreśliły potrzebę dodatkowych specjalistycznych klinik SCD1622. Program Texas SCDC służy jako podstawa do pomiaru obciążenia chorobą sierpowatokrwinkową w Teksasie poprzez ocenę długoterminowych trendów w diagnostyce, leczeniu i dostępie do opieki zdrowotnej w związku z SCD15.
Brak systemu nadzoru na poziomie krajowym pozostaje głównym czynnikiem ograniczającym zaspokojenie potrzeb opieki zdrowotnej i nierówności zdrowotnych dla osób z SCD w USA23. Julie Kanter, M.D., współdyrektor Lifespan Comprehensive Sickle Cell Center w UAB, podkreśla, że bez danych z nadzoru i rejestru długoterminowego prawdziwe zrozumienie wdrożenia terapii modyfikującej chorobę jest niemożliwe24.
Regionalne różnice w epidemiologii SCD
Epidemiologia choroby sierpowatokrwinkowej wykazuje znaczące różnice regionalne, z różnymi wskaźnikami częstości występowania i charakterystyką kliniczną w zależności od populacji i obszaru geograficznego25. Systematyczny przegląd literatury potwierdził, że Afryka Subsaharyjska i Północno-Wschodnia, Indie, Bliski Wschód i wyspy karaibskie są globalnymi punktami zapalnymi SCD25.
Afryka i Bliski Wschód
Największe obciążenie chorobą sierpowatokrwinkową występuje w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie dostęp do opieki medycznej i strategie zdrowia publicznego mające na celu zmniejszenie śmiertelności i zachorowalności nie są jednakowo dostępne26. Ponad 300 000 dzieci rodzi się co roku z SCD; między 2000 a 2021 rokiem całkowita liczba urodzeń na świecie wzrosła o 13,7% do 515 000. Globalne obciążenie w Afryce Subsaharyjskiej wzrosło z 70% w 2000 roku (318 000 z 453 000 osób ogółem) do 79% w 2021 roku (405 000 z 515 000 osób ogółem)26.
W Nigerii, która stanowi epicentrum SCD w Afryce, szacuje się, że około 2% noworodków cierpi na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, co daje łącznie 100 000-150 000 dzieci urodzonych z SCD co roku (33% globalnego obciążenia SCD)27. Badanie przeprowadzone w Nigerii wykazało częstość występowania SCD na poziomie 1,63%, co mieści się w krajowym zakresie 1-3%27.
W Arabii Saudyjskiej choroba sierpowatokrwinkowa jest najczęstszą hemoglobinopatią, z najwyższą częstością występowania w regionie Jazan po regionie wschodnim28. Badanie przeprowadzone w tym regionie wykazało, że około jedna na cztery osoby przyjęte do szpitali Jazan to pacjent z SCD, a główną przyczyną przyjęć był przełom naczyniowo-okluzyjny (VOC), a następnie ostry zespół klatki piersiowej (ACS)28.
Ameryka Północna
W Colorado w USA program Colorado Sickle Cell Data Collection (CO-SCDC) został utworzony w 2021 roku jako część inicjatywy CDC mającej na celu poprawę nadzoru i działań zdrowia publicznego związanych z SCD29. Badanie podkreśliło 67% (n=26) wzrost urodzeń z SCD w ciągu dekady, co koreluje ze wzrostem populacji czarnoskórych i Afroamerykanów w stanie29.
Surowa częstość występowania SCD w Kolorado w 2019 roku wynosiła 7,6 na 100 000 mieszkańców. Hrabstwem o najwyższym wskaźniku SCD według rasy lub pochodzenia etnicznego było Adams z 230,2 przypadkami na 100 000 czarnoskórych lub Afroamerykanów, następnie hrabstwo Denver z 149,8 przypadkami na 100 000 czarnoskórych lub Afroamerykanów i wreszcie Arapahoe z 142,1 przypadkami na 100 000 czarnoskórych lub Afroamerykanów30.
Częstość występowania SCD przy urodzeniu w Kolorado w ciągu 5-letniego okresu również wzrosła z 11,9 na 100 000 żywych urodzeń między 2010 a 2014 rokiem do 20,1 na 100 000 żywych urodzeń między 2015 a 2019 rokiem, co odpowiada 1 na 4974 żywych urodzeń31.
W stanie Michigan program Michigan Sickle Cell Data Collection (MiSCDC) zidentyfikował 4010 osób (58% kobiet) żyjących w Michigan w 2020 roku32. Program ten może śledzić trendy w epidemiologii i korzystaniu z opieki zdrowotnej przez osoby żyjące z SCD w Michigan, wykorzystując powiązane źródła danych32.
Europa i inne regiony
W Katalonii (Hiszpania) badania przesiewowe noworodków w kierunku SCD zostały wprowadzone w 2015 roku wraz ze standardowymi metodami leczenia, takimi jak penicylina, hydroksymocznik i szczepienia przeciwko pneumokokom33. W latach 2015-2022 przebadano 506 996 noworodków i zdiagnozowano 160 przypadków SCD, co daje częstość występowania 1 na 3169 noworodków33.
Częstość występowania SCD w Katalonii przewyższa regiony o podobnych cechach demograficznych w Hiszpanii, takie jak Madryt (1 na 5552) i Murcja (1 na 10 000)34. Badania wykazały, że wprowadzenie badań przesiewowych noworodków zmniejszyło o 50% medianę liczby zdarzeń klinicznych na rok obserwacji, zmniejszyło o 75% zdarzenia związane z SCD i o połowę częstość wizyt na oddziale ratunkowym i hospitalizacji34.
W Wielkiej Brytanii choroba sierpowatokrwinkowa jest najczęstszą chorobą genetyczną i wiąże się ze znaczną śmiertelnością i zachorowalnością podczas ciąży35. Liczba porodów u kobiet z SCD znacznie wzrosła w ostatnich latach, z 25-30 porodów w całej Wielkiej Brytanii w latach 70. do obecnej sytuacji około 150-250 porodów rocznie35.
Badanie przeprowadzone w Wielkiej Brytanii potwierdziło 108 przypadków choroby sierpowatokrwinkowej wśród kobiet w ciąży. Problemy były powszechnie zgłaszane podczas ciąży, a 57 kobiet (52%) doświadczyło bolesnego przełomu sierpowatokrwinkowego podczas ciąży36. Siedem kobiet (6%) miało ostry zespół klatki piersiowej, zagrażające życiu powikłanie choroby sierpowatokrwinkowej37.
Wyzwania i luki w danych epidemiologicznych
Mimo znaczącego postępu w zrozumieniu historii naturalnej i epidemiologii choroby sierpowatokrwinkowej w ciągu ostatniego stulecia, nadal istnieją znaczące luki38. Dokładna liczba osób żyjących z chorobą sierpowatokrwinkową w Stanach Zjednoczonych pozostaje nieznana, co podkreśla potrzebę dalszych badań w celu lepszego zapobiegania niekorzystnym skutkom tej choroby138.
Ograniczenia w zbieraniu danych
Zidentyfikowane dane są ograniczone ze względu na luki w opublikowanej literaturze dla dużych części światowej populacji, niespójne raportowanie genotypów SCD, kryteriów diagnostycznych i ustawień oraz rzadkość recenzowanych publikacji z krajów o zakładanej wysokiej częstości występowania39.
Systematyczny przegląd literatury (SLR) wykazał brak systematycznej wiedzy i potrzebę zapewnienia jednolitego zbierania danych na temat częstości występowania i śmiertelności z powodu SCD39. Badanie miało na celu przeprowadzenie SLR najnowszych publikacji, od 2010 do 2022 roku, na temat częstości występowania, częstości występowania przy urodzeniu i śmiertelności związanej z SCD globalnie i regionalnie oraz zidentyfikowanie luk w wiedzy39.
Jednym z głównych wyzwań jest brak danych opartych na populacji. Na przykład, pomimo uniwersalnych badań przesiewowych noworodków, nie ma kompleksowego systemu nadzoru w celu zrozumienia populacji z SCD w Wisconsin40. Inicjowano rozwój systemu nadzoru nad chorobą sierpowatokrwinkową poprzez łączenie danych z badań przesiewowych noworodków i elektronicznych kartotek medycznych z 2 dużych instytucji opieki zdrowotnej w Wisconsin: Children’s Wisconsin i Froedtert Hospital40.
Niejednolitość definicji i raportowania
Systematyczny przegląd literatury dotyczący częstości przełomów naczyniowo-okluzyjnych (VOC) w chorobie sierpowatokrwinkowej podkreślił potrzebę spójnego raportowania (1) VOC zgłaszanych samodzielnie, w tym tych zarządzanych w domu, (2) definicji VOC, (3) złożonych VOC i (4) czasu trwania epizodów VOC w literaturze41.
Częstość VOC raportowana w literaturze była bardzo zróżnicowana, wahając się od średniej lub mediany 0 VOC/rok do 18,2 VOC/rok. Odsetek pacjentów doświadczających ≥3 VOC/rok wahał się od 4% do 67%, a odsetek pacjentów doświadczających ≥5 VOC/rok wahał się od 18% do 59%42.
Większość badań zidentyfikowanych w tym SLR uwzględniała tylko VOC zarządzane w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych. Wśród tych badań, które uwzględniały VOC zgłaszane samodzielnie lub zarządzane w warunkach domowych, średnia roczna częstość była ogólnie wyższa, wahając się od 5,2 do 13,6 VOC/rok43.
Potrzeba standaryzacji i współpracy
Próby gromadzenia danych o populacji SCD muszą być regulowane przez ścisłe zasady prywatności i poufności pacjentów, aby zapewnić, że dane nie są wykorzystywane do dyskryminacji pacjentów z mniejszości, którzy mają długą historię złego traktowania w systemie medycznym44.
Program SCDC zidentyfikował podstawowy zestaw wyników, które są możliwe do osiągnięcia przez większość stanów, są mierzone z rozsądną dokładnością i mają wysokie znaczenie dla zdrowia publicznego i polityki. Te podstawowe dane z nadzoru są raportowane corocznie przez stany uczestniczące w SCDC i kompilowane przez CDC20.
Mając na uwadze znaczenie i moc systematycznych danych z nadzoru, jasne jest, że narodowy system nadzoru nad SCD powinien być finansowany przez Kongres i wykorzystywany w połączeniu z długoterminowymi rejestrami klinicznymi dla SCD, zgodnie z zaleceniami proponowanymi przez Narodową Akademię Nauk, Inżynierii i Medycyny45.
Inicjatywy i programy nadzoru
Wiele inicjatyw i programów zostało opracowanych w celu poprawy nadzoru i zbierania danych na temat choroby sierpowatokrwinkowej. Programy te mają na celu lepsze zrozumienie epidemiologii SCD i poprawę wyników zdrowotnych osób żyjących z tą chorobą1112.
Ewolucja programów nadzoru nad SCD
Przed utworzeniem SCDC w 2015 roku przeprowadzono dwa krótkoterminowe projekty: Registry and Surveillance System for Hemoglobinopathies (RuSH) i Public Health Research, Epidemiology, and Surveillance for Hemoglobinopathies (PHRESH)22.
Utworzenie RuSH, porozumienia o współpracy między CDC, NHLBI i siedmioma stanami ze znaczącymi populacjami osób żyjących z SCD i talasemią, było jednym z wyników szczytu i jego zaleceń. Kalifornia, Georgia i CDC kontynuowały tę pracę z programem Sickle Cell Data Collection (SCDC), który był finansowany prywatnie przez CDC Foundation od 2015 roku46.
Nadzór zdrowia publicznego może wykorzystywać mniej zasobów niż bardziej intensywne metody gromadzenia informacji o populacji SCD, szczególnie gdy jest rozważany jako koszt na pacjenta lub na rok uwzględnionych danych46.
Legislacja wspierająca nadzór nad SCD
18 lipca 2018 roku koalicja na rzecz choroby sierpowatokrwinkowej wysłała list do senatorów Lamara Alexandra i Patty Murray, z kopiami do innych członków senackiej komisji HELP. AAEM podpisało list jako część koalicji i wspierało senatorów Alexandra i Murry’ego w ich pracy nad uchwaleniem S. 2465. Ustawa oficjalnie przeszła w Senacie 11 grudnia 2018 roku i została podpisana przez prezydenta 18 grudnia 2018 roku47.
Ustawa o badaniach, nadzorze, zapobieganiu i leczeniu choroby sierpowatokrwinkowej i innych dziedzicznych zaburzeń krwi z 2018 roku to dwupartyjna ustawa wprowadzona przez senatorów Tima Scotta (R-SC) i Cory’ego Bookera (D-NJ). Autoryzuje program nadzoru nad SCD47.
H.R. 3884, Ustawa o badaniach, nadzorze, zapobieganiu i leczeniu choroby sierpowatokrwinkowej i innych dziedzicznych zaburzeń krwi z 2023 roku, zezwala na przeznaczenie 8 milionów dolarów rocznie w latach 2024-2028 dla Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom oraz Administracji Zasobów i Usług Zdrowotnych na prowadzenie badań, nadzoru, zapobiegania i leczenia choroby sierpowatokrwinkowej i powiązanych zaburzeń krwi48.
Partnerstwa i współpraca
Program Michigan Sickle Cell Data Collection (MiSCDC) jest strategiczną współpracą prowadzoną przez Centrum Oceny i Badań Zdrowia Dzieci Susan B. Meister (CHEAR) na Uniwersytecie Michigan i Departament Zdrowia i Usług Społecznych Michigan (MDHHS)49.
Poprzez tę współpracę zapewniają wdrożenie nadzoru nad chorobą sierpowatokrwinkową w Michigan i pomyślne gromadzenie i przesyłanie zagregowanych danych z nadzoru nad chorobą sierpowatokrwinkową do CDC49.
Rozwój systemu nadzoru zdrowia publicznego przy użyciu partnerstwa państwo-uniwersytet jest możliwy do wdrożenia w całym stanie programu zbierania danych dla rzadkiej, przewlekłej choroby. Partnerstwo państwo-uniwersytet MiSCDC jest strategicznie ustrukturyzowane w celu prowadzenia działań nadzorczych, rozpowszechniania ustaleń dla opinii publicznej i informowania o podejmowaniu decyzji dotyczących zdrowia publicznego w celu poprawy życia osób z SCD50.
Wpływ na system opieki zdrowotnej
Choroba sierpowatokrwinkowa (SCD) ma znaczący wpływ na system opieki zdrowotnej ze względu na wysokie wskaźniki korzystania z opieki, w tym wizyty na oddziale ratunkowym i hospitalizacje51. Badania wykazały, że VOC jest główną przyczyną większości wykorzystania opieki zdrowotnej lub kontaktów medycznych w przypadku SCD, a wysokie wykorzystanie opieki zdrowotnej wśród pacjentów z SCD pozostaje powszechne ze względu na słabe zarządzanie ostrym bólem51.
Korzystanie z opieki zdrowotnej
Badanie przeprowadzone w Arabii Saudyjskiej wykazało, że w ciągu 6-letniego okresu badania 3826 wizyt na oddziale ratunkowym (ED) i 891 przyjęć było związanych z powikłaniami SCD, w tym 33 przyjęcia na oddział intensywnej terapii. VOC był głównym powodem przyjęcia w ponad 90% przypadków52.
Ponad połowa pacjentów (n= 93, 58%) została ponownie przyjęta w okresie badania. Z 891 przyjęć, 218 (24,5%) było w ciągu 30 dni od wypisu, z czego 71 (32,5%) było w ciągu 7 dni od wypisu. W przeciwieństwie do tego, 121 (13,6%) i 95 (10,8%) ponownych przyjęć miało miejsce odpowiednio w ciągu 60 i 90 dni52.
Zaobserwowano znaczące wskaźniki wykorzystania ostrej opieki w postaci dużej liczby wizyt na oddziale ratunkowym, powtarzających się przyjęć i długości pobytu. Średnia liczba przyjęć i wizyt na oddziale ratunkowym na pacjenta to jedno przyjęcie i cztery wizyty na oddziale ratunkowym. Średnia długość pobytu w okresie badania wynosiła 6,4 dnia. Wskaźniki ponownych przyjęć po 7, 30, 60 i 90 dniach wynosiły odpowiednio 8%, 24,5%, 13,6% i 10,8%52.
Obciążenie ekonomiczne
SCD generuje znaczne obciążenie ekonomiczne dla społeczeństwa, a wpływ na system opieki zdrowotnej i jakość życia pacjentów jest widoczny w wysokiej liczbie wizyt na oddziale ratunkowym, wskaźnikach ponownych przyjęć i przedłużonych hospitalizacjach53.
W USA badania przesiewowe noworodków w kierunku SCD rozpoczęły się dopiero w ciągu ostatnich 50 lat i nie były szeroko przyjęte aż do 1986 roku. Nawet przy tym postępie, przejście do opieki dla dorosłych stanowi znaczące wyzwanie. Programy dla dorosłych z SCD są często niedofinansowane, co prowadzi wielu pacjentów do polegania na opiece ratunkowej, a nie na regularnym, zapobiegawczym leczeniu. Ta zależność od oddziału ratunkowego (ED) skutkuje oszałamiającym obciążeniem w wysokości 3 miliardów dolarów rocznie dla amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej54.
Nierówności w dostępie do opieki
Badanie CDC dotyczące dzieci i młodzieży zapisanych do programu Medicaid wykazało, że w 2019 roku mniej niż połowa dzieci i młodzieży otrzymała zalecane badania przesiewowe w kierunku udaru. Te ustalenia podkreślają trwające luki w opiece zdrowotnej dla osób z SCD i mówią o pilnej potrzebie rozwiązania barier w dostępie do opieki1.
Dodatkowo, dziesięciolecia nieufności do systemu opieki zdrowotnej pozostawiły wielu afroamerykańskich pacjentów z SCD w znacznej niekorzystnej sytuacji. Nierówności społeczno-ekonomiczne często oznaczają, że te osoby nie mają ubezpieczenia i zasobów finansowych niezbędnych do długoterminowego zarządzania chorobą. Sytuacja ta jest pogorszona przez dyskryminację w warunkach szpitalnych, gdzie afroamerykańscy pacjenci szukający pomocy ratunkowej z powodu silnego bólu napotykają uprzedzenia, które mogą utrudniać ich leczenie55.
Adresowanie tych barier w opiece nad SCD stało się priorytetem wraz ze wzrostem świadomości. Według Hartfielda, ostatni rok wyznaczył znaczącą erę postępu i rzecznictwa dla społeczności z SCD. Przy odnowionym zainteresowaniu rządowym i wzroście działań legislacyjnych, krajobraz opieki i leczenia SCD ewoluuje55.
Programy i inicjatywy międzynarodowe
Wytyczne WHO dla SCD w Afryce i globalnie mają na celu poprawę opieki poprzez strategiczne polityki i rzecznictwo. Pakiet techniczny SICKLE integruje interwencje, edukację i upodmiotowienie społeczności. Ramy te podkreślają wczesną diagnozę poprzez badania przesiewowe noworodków, edukację publiczną i poprawiony dostęp do usług opieki zdrowotnej56.
Globalne inicjatywy WHO
Organy zarządzające WHO przyjęły dwie rezolucje dotyczące zaburzeń hemoglobiny. Rezolucja w sprawie choroby sierpowatokrwinkowej z 59. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2006 roku i rezolucja w sprawie talasemii ze 118. posiedzenia Komitetu Wykonawczego WHO wzywają dotknięte kraje i Sekretariat WHO do wzmocnienia ich odpowiedzi na te stany5.
Pakiet techniczny SICKLE zapewnia holistyczne i zintegrowane podejście do zarządzania chorobą sierpowatokrwinkową, zapewniając dostęp do niezbędnych interwencji, promując edukację i rzecznictwo, poprawiając jakość opieki i wzmacniając pacjentów i społeczności5.
Według McGann i in., wczesna diagnoza i interwencja skutkowały zmniejszeniem wskaźników śmiertelności wśród dzieci z SCD w kilku krajach afrykańskich. Wysiłki WHO doprowadziły również do ustanowienia programów krajowych, które poprawiają dostępność kompleksowej opieki, w tym szczepień, profilaktycznych antybiotyków i strategii zarządzania bólem56.
Narodowe programy kontroli SCD
Narodowy Program Kontroli Choroby Sierpowatokrwinkowej w Nigerii poczynił znaczące postępy w poprawie zarządzania i wyników choroby sierpowatokrwinkowej (SCD). Program ten skupia się na kompleksowych strategiach, w tym na wczesnych badaniach przesiewowych, edukacji publicznej i poprawionym dostępie do opieki zdrowotnej56.
Badanie wykazało, że inicjatywy programu dotyczące badań przesiewowych noworodków znacząco poprawiły wczesną diagnozę i leczenie, prowadząc do lepszych wyników klinicznych i zmniejszonych wskaźników śmiertelności wśród dzieci z SCD w Nigerii56.
Podobnie, od lat 60. Health Resources and Services Administration (HRSA) pracowała nad wyposażeniem systemów opieki zdrowotnej, aby odnajdywały i leczyły osoby z tą chorobą tak szybko, jak to możliwe57.
W latach 2017-2021 inwestycje finansowane przez HRSA dotarły do ponad 25% wszystkich osób z SCD poprzez 51 placówek klinicznych i 49 organizacji społecznych. To około 25 000 osób57.
Partnerstwa i współpraca międzynarodowa
We współpracy między ERN-EuroBloodNet, Oxford Blood Group, Annual Sickle Cell Disease and Thalassaemia Conference (ASCAT), EHA i BSH postanowiono opracować zarówno warsztat priorytetyzacji badań z osobami żyjącymi z SCD, jak i serię sesji edukacyjnych opartych na tematach wybranych przez pacjentów58.
Ogólny projekt tego projektu polegał na osadzeniu sesji pacjentów w konferencji ASCAT, ustanowionym międzynarodowym kongresie naukowym skupiającym się na SCD58.
Jednym z ustalonych metodologii dla ustalania priorytetów badawczych jest model James Lind Alliance (JLA) Priority Setting Partnership (PSP). Top 10 zostało wybranych według największej liczby głosów59.
Podczas gdy najwyższym priorytetem dla pacjentów jest znalezienie uniwersalnie dostępnego leku, warto zauważyć, że jakość życia, a także kwestie społeczne i polityczne były wysoko na agendzie i reprezentują tematy, na których społeczność badawcza powinna się skupić oprócz tradycyjnie finansowanych kwestii biologicznych59.
Przyszłe kierunki w nadzorze i epidemiologii SCD
Przyszłe badania nad chorobą sierpowatokrwinkową obejmują rozwój technologii edycji genów, takich jak CRISPR-Cas9, które mają potencjał korygowania mutacji genetycznej odpowiedzialnej za SCD u jej źródła, oferując trwałe wyleczenie60. Badania nad bezpieczniejszymi i bardziej efektywnymi metodami dostarczania tych terapii genowych są kluczowe dla zapewnienia ich dostępności i skuteczności60.
Potrzeba lepszych danych i nadzoru
Rozpowszechnione luki w danych i odpowiednio wysoka niepewność w szacunkach podkreślają pilną potrzebę rutynowych i trwałych wysiłków nadzorczych, dalszych badań w celu oceny wkładu warunków związanych z chorobą sierpowatokrwinkową i szerokiego wdrożenia zapobiegania i leczenia opartego na dowodach dla osób z chorobą sierpowatokrwinkową61.
Program CO-SCDC z powodzeniem ustanowił zdolność do wykonywania nadzoru nad SCD i w ten sposób zidentyfikował podstawowe szacunki częstości występowania SCD w Kolorado. Przyszłe wysiłki będą obejmować rozszerzenie nadzoru o dane dotyczące roszczeń, aby lepiej uchwycić wykorzystanie opieki zdrowotnej i rozwiązać potencjalne niedoszacowanie30.
Wspólny model danych wzmacnia naszą zdolność sieci do analizy danych w różnych populacjach z SCD w stanach, a także zapewnia plan rozszerzenia zbierania danych o chorobie sierpowatokrwinkowej lub ustanowienia podobnych wysiłków w zakresie nadzoru zdrowia publicznego dla innych rzadkich chorób62.
Znaczenie współpracy z pacjentami
Poprawa zaangażowania pacjentów bez ugruntowanego głosu w rozwój badań związanych z SCD może pomóc w zapewnieniu, że przyszłe badania spełniają potrzeby pacjentów i poprawiają dostęp do możliwości edukacyjnych63.
Niektóre inicjatywy pomogły poprawić widoczność tego tematu, takie jak European Haematology Association (EHA) i British Society for Haematology (BSH) podkreślające te stany jako wymagające dodatkowej uwagi58.
Warsztaty ERN-EuroBloodNet z pacjentami na konferencjach ASCAT zapewniły możliwość zwiększenia doświadczenia i upodmiotowienia pacjentów w SCD w Europie oraz identyfikacji obszarów priorytetowych dla pacjentów i ich opiekunów64.
Rozszerzenie programów nadzoru
Obecne wysiłki w zakresie nadzoru nad SCD rozszerzają się, ponieważ program SCDC otrzymuje dodatkowe finansowanie federalne, aby rozszerzyć się na dodatkowe stany65.
Te ustalenia wskazują na znaczenie dalszego zbierania danych i wsparcia dla programu SCDC, co pozwoli na dodatkowe udoskonalenie definicji przypadków opartych na nadzorze dla SCD65.
Fundacja Badawcza Uniwersytetu Stanowego Georgii otrzymała grant od Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) na wsparcie trwającego programu Sickle Cell Data Collection (SCDC) w tym stanie66.
Ustanowiony przez CDC w 2015 roku, program ma na celu ocenę częstości występowania choroby sierpowatokrwinkowej (SCD) w konkretnym stanie, zrozumienie, jak wpływa ona na zdrowie pacjentów i jak badacze i lekarze mogą poprawić opiekę nad SCD. Georgia i Kalifornia były pierwszymi dwoma stanami, które uczestniczyły w programie66.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.