Choroba sierpowatokrwinkowa
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba sierpowatokrwinkowa, będąca najczęstszym monogenowym zaburzeniem hemoglobiny, charakteryzuje się znaczną poprawą rokowania w ostatnich dekadach, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, gdzie wskaźnik przeżycia dzieci do wieku dorosłego wynosi od 94% do 99%. W kohorcie jamajskiej, bez leczenia hydroksymocznikiem, przeżycie do 40 roku życia wynosiło 55,5% (95% CI 48,7–61,7%), a mediana przeżycia wynosiła 53 lata dla mężczyzn i 59 lat dla kobiet. Wprowadzenie terapii, takich jak hydroksymocznik i L-glutamina (Endari), znacząco wydłużyło długość życia, z udokumentowanymi przypadkami pacjentek przekraczających 80 lat. Wczesne objawy, takie jak daktylitis, ciężka niedokrwistość (Hb <7 g/dl) i leukocytoza bez infekcji, mogą wskazywać na cięższy przebieg choroby, jednak model predykcyjny CSSCD nie został potwierdzony w późniejszych badaniach, co ogranicza jego zastosowanie kliniczne.
Prognoza w chorobie sierpowatokrwinkowej (Sickle cell disease Prognosis)
Choroba sierpowatokrwinkowa jest najczęstszym zaburzeniem monogenowym, spowodowanym mutacją w genie kodującym hemoglobinę – białko w czerwonych krwinkach, które wiąże tlen, umożliwiając jego transport w organizmie. Prognozowanie przebiegu tej choroby ma kluczowe znaczenie dla odpowiedniego planowania terapii i identyfikacji pacjentów wymagających intensywnego leczenia.12
Przewidywana długość życia
W ostatnich dekadach nastąpiła znacząca poprawa rokowania w chorobie sierpowatokrwinkowej. Wcześniej schorzenie to często prowadziło do zgonu w dzieciństwie, jednak dzięki postępom w diagnostyce i opiece medycznej rzadko obecnie obserwuje się takie przypadki, szczególnie w Ameryce Północnej i Europie. Przewidywany wskaźnik przeżycia do wieku dorosłego u dzieci z chorobą sierpowatokrwinkową jest obecnie szacowany na 99% w Londynie, 97% w Paryżu i 94% w Stanach Zjednoczonych.1
Badania dotyczące przeżycia długoterminowego w kohorcie jamajskiej, obejmującej pacjentów nieleczonych hydroksymocznikiem, wykazały, że przeżycie do 40 roku życia osiągnęło 55,5% (95% CI 48,7% do 61,7%). Jest to jednak wartość niższa niż szacowana na podstawie populacji klinicznej Jamajki, gdzie mediana przeżycia wynosiła 53 lata dla mężczyzn i 59 lat dla kobiet.1
Warto podkreślić, że dzięki nowoczesnym metodom leczenia, w tym zastosowaniu hydroksymocznika i Endari (L-glutaminy), średnia długość życia pacjentów z chorobą sierpowatokrwinkową znacząco się wydłużyła. Udokumentowano przypadki czterech kobiet z tym schorzeniem – trzech w USA i jednej w Brazylii – które dożyły ponad osiemdziesiątego roku życia, co wskazuje na możliwość znacznego przekroczenia średniej oczekiwanej długości życia.1
Wczesne predyktory przebiegu choroby
Identyfikacja niemowląt z chorobą sierpowatokrwinkową, które prawdopodobnie doświadczą ciężkich powikłań w późniejszym życiu, pozwoliłaby na dokładniejsze prognozowanie, dostosowanie terapii do ryzyka związanego z chorobą oraz ułatwiła planowanie badań klinicznych.1
Badanie Cooperative Study of Sickle Cell Disease sugerowało, że trzy łatwo identyfikowalne objawy choroby sierpowatokrwinkowej, które mogą pojawić się w pierwszych dwóch latach życia, mogą pomóc przewidzieć możliwość wystąpienia ciężkiej postaci choroby w późniejszym okresie:12
- Daktylitis (bolesny obrzęk dłoni i stóp)
- Ciężka niedokrwistość (poziom hemoglobiny poniżej 7 g/dl w stanie stabilnym)
- Leukocytoza przy braku infekcji
Badania prowadzone w kohorcie jamajskiej potwierdziły, że niższy poziom hemoglobiny i wyższa całkowita liczba komórek jądrzastych w wieku 1 roku były związane ze skróceniem przeżycia. Daktylitis w jakimkolwiek wieku również wiązało się z wcześniejszym zgonem. Te potencjalne czynniki ryzyka mogą być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu kosztownych i stosunkowo wysokiego ryzyka terapii, takich jak przeszczep szpiku kostnego czy terapia genowa.1
Walidacja modeli predykcyjnych
Pomimo obiecujących wstępnych wyników, późniejsze badania przeprowadzone w ramach Dallas Newborn Cohort (DNC) nie potwierdziły skuteczności modelu predykcyjnego zaproponowanego przez Cooperative Study of Sickle Cell Disease (CSSCD). Stwierdzono, że nie istnieje związek między wczesnymi klinicznymi predyktorami a późniejszymi niepożądanymi wynikami, z możliwym wyjątkiem liczby leukocytów.1
Co istotne, większość badanych, którzy doświadczyli niepożądanych zdarzeń, była przewidywana jako grupa niskiego ryzyka dla tych zdarzeń. Żaden z badanych, który był przewidywany jako należący do grupy wysokiego ryzyka, nie doświadczył niepożądanego wyniku. Model CSSCD nie okazał się lepszy niż losowa predykcja w kohorcie DNC.12
Jeden składnik modelu CSSCD, całkowita liczba leukocytów w drugim roku życia, był umiarkowanie związany z niepożądanymi wynikami w analizie jednowymiarowej, ale nie w modelu proporcjonalnego hazardu Coxa. Badacze konkludują, że model nie jest użyteczny klinicznie i nie powinien być stosowany jako jedyne kryterium do inicjowania wczesnych interwencji wysokiego ryzyka.2
Nowe podejścia do prognozowania
W ostatnich latach obserwuje się rosnące zainteresowanie wykorzystaniem algorytmów uczenia maszynowego (ML) w chorobie sierpowatokrwinkowej, koncentrując się na diagnostyce i różnych charakterystykach klinicznych, takich jak wczesne wykrywanie niewydolności narządów, identyfikacja dawkowania leków i klasyfikacja nasilenia bólu.1
Badania w tym zakresie doprowadziły do opracowania bardziej zaawansowanych modeli predykcyjnych. Jednym z przykładów jest proponowany prognostyczny wskaźnik ryzyka, który osiągnął skorygowaną statystykę C wynoszącą 0,763. Model ten mógł stratyfikować pacjentów na cztery grupy o znacząco różnych 4-letnich wskaźnikach śmiertelności, odpowiednio 3%, 11%, 35% i 75%. Ta stratyfikacja podkreśla zdolność modelu do identyfikacji różnych profili ryzyka wśród pacjentów z chorobą sierpowatokrwinkową i dostarczania istotnych informacji prognostycznych dla podejmowania decyzji klinicznych.1
Nefropatia jako poważne powikłanie
Nefropatia sierpowatokrwinkowa (SCN) jest częstym powikłaniem u pacjentów z chorobą sierpowatokrwinkową, występującym już w trzeciej dekadzie życia, mimo że pacjenci pozostają bezobjawowi. Jest główną przyczyną chorobowości i śmiertelności, chociaż jej diagnoza jest prawdopodobnie przeoczana z powodu mylącego prawidłowego eGFR i późnego badania przesiewowego.1
Badania wykazały, że zaawansowany wiek i niski poziom hemoglobiny są głównymi predyktorami nefropatii u pacjentów z chorobą sierpowatokrwinkową. Wczesne rozpoznanie i leczenie nefropatii może znacząco wpłynąć na rokowanie.1
Znaczenie wczesnej diagnozy
Wczesna diagnoza choroby sierpowatokrwinkowej ma kluczowe znaczenie dla znacznego zmniejszenia chorobowości i śmiertelności pacjentów. Chociaż nauka nie zidentyfikowała jeszcze leku na chorobę sierpowatokrwinkową, leczenie jej objawów i łagodzenie bólu obejmuje stosowanie leków, takich jak hydroksymocznik, przeszczep szpiku kostnego oraz terapię genową.1
Badania podkreślają transformacyjny potencjał uczenia maszynowego w zwiększeniu diagnostyki, monitorowania i określania prognozy choroby sierpowatokrwinkowej, jednocześnie wskazując na potrzebę dalszych badań w tej dziedzinie.1
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Prognosis of Sickle Cell Disease | Sickle Cell Disease NewsEnvelope iconhttps://sicklecellanemianews.com/sickle-cell-anemia-prognosis/
Sickle cell anemia is an inherited blood disorder. It is caused by a mutation in the gene encoding for hemoglobin, the protein in red blood cells that binds to oxygen so it can be transported throughout the body. […] Several studies in past years have assessed the average life expectancy of a patient with sickle cell anemia, but new treatments are changing expectations and new studies are needed. […] Both studies are now somewhat dated, and it is possible for sickle cell anemia patients to live well beyond the average life expectancy, as demonstrated in a case series of four women with the disease â three in the U.S. and one in Brazil â who lived well into their eighties. […] In previous decades, sickle cell anemia was often fatal in childhood. But with improvements in diagnosis and medical care, this is now rarely the case, especially in North America and Europe. Survival to adulthood is predicted to be as high as 99 percent in London, 97 percent in Paris, and 94 percent in the U.S. in general for children with sickle cell anemia. […] Although people with sickle cell anemia tend to have a shorter life expectancy than is seen in the general population, advances in treatments â such as the approval of hydroxyurea and Endari (L-glutamine) â have improved survival and patientsâ quality of life.
- #1 Causes of death and early life determinants of survival in homozygous sickle cell disease: The Jamaican cohort study from birth | PLOS Onehttps://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0192710
Survival to 40 years was 55.5% (95% CI 48.7% to 61.7%). […] Survival was significantly shorter in those with lower hemoglobin at 1 year, high total nucleated count at 1 year, and a history of dactylitis ever. […] In these hydroxyurea nave patients, survival into midlife was common. […] The predictive effects of early life biomarkers of a severe clinical course (dactylitis before age 1 year or ever, a high total nucleated cell count or low hemoglobin at age one year) were assessed. […] The current study reports on survival outcomes in a cohort with no exposure to hydroxyurea therapy. […] Median survival in the Jamaican Cohort, although not yet confirmed, is lower than the 53 years for males and 59 years for females estimated from a Jamaican clinic based population. […] Lower hemoglobin levels and higher total nucleated cell counts at age 1 year were related to reduced survival in the Jamaican cohort. […] Dactylitis at any age was also associated with earlier death. […] These potential risk factors could be factored into the decision when contemplating the use of expensive and relatively high risk therapies such as bone marrow transplantation or gene therapy.
- #1 Prediction of adverse outcomes in children with sickle cell disease – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10631276/
The ability to identify infants with sickle cell anemia who are likely to have severe complications later in life would permit accurate prognostication and tailoring of therapy to match disease-related risks and facilitate planning of clinical trials. […] Three easily identifiable manifestations of sickle cell disease that may appear in the first two years of life (dactylitis, severe anemia, and leukocytosis) can help to predict the possibility of severe sickle cell disease later in life.
- #1 Prediction of adverse outcomes in children with sickle cell anemia: a study of the Dallas Newborn Cohorthttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2200853/
The Cooperative Study of Sickle Cell Disease reported that dactylitis, severe anemia, and leukocytosis in very young children with sickle cell disease (SCD) increased the risk of later adverse outcomes, including death, stroke, frequent pain, and recurrent acute chest syndrome. […] No relationship existed between early clinical predictors and later adverse outcomes, with the possible exception of leukocyte count. […] Most subjects who experienced adverse events were predicted to be at low risk for those events. […] No subject who was predicted to be at high risk actually experienced an adverse outcome. […] We suggest that this model not be used as a criterion to initiate early interventions for SCD. […] We found that the CSSCD early prediction model was not better than random prediction in the DNC.
- #1 Exploring machine learning algorithms in sickle cell disease patient data: A systematic review | PLOS Onehttps://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0313315
This systematic review explores the application of machine learning (ML) algorithms in sickle cell disease (SCD), focusing on diagnosis and several clinical characteristics, such as early detection of organ failure, identification of drug dosage, and classification of pain intensity. […] Overall, this review underscores the transformative potential of ML in increasing the diagnosis, monitoring and define prognosis of sickle cell disease while also highlighting the need for further investigation in the field. […] Early diagnosis of the disease is of crucial importance to significantly reduce patient morbidity and mortality. […] Although science has not yet identified a cure for sickle cell disease, treating its symptoms and relieving pain involves using medications such as hydroxyurea, bone marrow transplantation, and gene therapy.
- #1 Exploring machine learning algorithms in sickle cell disease patient data: A systematic review | PLOS Onehttps://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0313315
Researchers have expanded the possibilities for applying classifiers in monitoring, resulting in various studies exploring the use of these algorithms in areas such as medication dosage, pain classification, and outcome prediction. […] The results demonstrated that the proposed prognostic risk score outperformed, with a bias-corrected C statistic of 0.763. Additionally, the model could stratify patients into four groups with significantly different 4-year mortality rates, 3%, 11%, 35%, and 75%, respectively. This stratification highlighted the risk scores ability to identify distinct risk profiles among SCD patients and provide relevant prognostic information for clinical decision-making.
- #1 Prevalence and predictors of Sickle Cell Nephropathy A single-center experience | Scientific Reportshttps://www.nature.com/articles/s41598-024-79345-8
Sickle cell disease (SCD) is the most common monogenic disorder in Saudi Arabia, which associates with an increased risk of organs damage, including the kidney. […] Nephropathy is a common complication among patients with SCD as early as the third decade of life, although they remain asymptomatic. Advances in age and low hemoglobin levels are the main predictors of nephropathy. […] SCN is a major cause of morbidity and mortality among patients with SCD, although its diagnosis is probably overlooked because of a misleading normal eGFR and late screening. In addition, advances in age and low hemoglobin levels are the main predictors of nephropathy.
- #2 Prevalence and predictors of Sickle Cell Nephropathy A single-center experience | Scientific Reportshttps://www.nature.com/articles/s41598-024-79345-8
Sickle cell disease (SCD) is the most common monogenic disorder in Saudi Arabia, which associates with an increased risk of organs damage, including the kidney. […] Nephropathy is a common complication among patients with SCD as early as the third decade of life, although they remain asymptomatic. Advances in age and low hemoglobin levels are the main predictors of nephropathy. […] SCN is a major cause of morbidity and mortality among patients with SCD, although its diagnosis is probably overlooked because of a misleading normal eGFR and late screening. In addition, advances in age and low hemoglobin levels are the main predictors of nephropathy.
- #2 Predicting Adverse Outcome in Children with Sickle Cell Disease | AAFPhttps://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2000/0501/p2829.html
The ability to identify patients at high risk of complications from sickle cell disease would be helpful in selecting appropriate treatment. […] The authors conclude that early dactylitis, a steady-state hemoglobin level of less than 7 g per dL and leukocytosis in the absence of infection are manifestations of sickle cell disease that may predict the possibility of severe disease later in life. […] They believe that the data provide a prognostic model to help estimate, but not specifically determine, a patient’s risk of severe disease.
- #2 Prediction of adverse outcomes in children with sickle cell anemia: a study of the Dallas Newborn Cohorthttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2200853/
Most subjects who experienced adverse events were predicted to be at low risk for adverse events. […] No subject who was predicted to be at high risk actually experienced an adverse outcome. […] One component of the CSSCD model, the total leukocyte count in the second year of life, was modestly associated with adverse outcomes in univariate analysis, but not in the Cox proportional hazards model. […] We conclude that the model is not clinically useful, at least in the DNC. […] In summary, we have failed to validate the CSSCD early prediction model in an independent cohort of young children with SCD. […] The model could not identify the children who would later have adverse outcomes based on a combination of early clinical features. […] It should not be used as the sole criterion to initiate early, high-risk interventions.