zapalenie naczyniówki
Zapalenie naczyniówki (uveitis) to stan zapalny błony naczyniowej oka, która składa się z tęczówki, ciała rzęskowego i właściwej naczyniówki. Jest to trzecia najczęstsza przyczyna ślepoty w krajach rozwiniętych, dotykająca około 2-5 na 1000 osób.
W zależności od lokalizacji procesu zapalnego wyróżnia się zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej (zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego), zapalenie pośrednie (pars planitis), zapalenie tylnego odcinka (zapalenie naczyniówki właściwej) oraz zapalenie całej błony naczyniowej (panuveitis). Najczęstszą postacią jest zapalenie przedniego odcinka, stanowiące około 60-80% wszystkich przypadków.
Etiologia zapalenia naczyniówki jest zróżnicowana i obejmuje choroby autoimmunologiczne (np. sarkoidoza, choroba Behçeta, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), zakażenia (np. toksoplazmoza, gruźlica, kiła, herpes), urazy oraz idiopatyczne przyczyny. W około 30-40% przypadków nie udaje się ustalić przyczyny zapalenia.
Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i nasilenia procesu zapalnego. Pacjenci z zapaleniem przedniego odcinka często zgłaszają ból oka, światłowstręt, łzawienie i pogorszenie ostrości wzroku. W badaniu można stwierdzić przekrwienie okołorąbkowe, komórki zapalne i złogi białkowe (tzw. efekt Tyndalla) w cieczy wodnistej, a także zrosty między tęczówką a soczewką (synechie).
Diagnostyka obejmuje dokładne badanie okulistyczne, w tym badanie w lampie szczelinowej, oftalmoskopię oraz, w zależności od podejrzewanej etiologii, badania laboratoryjne, obrazowe i konsultacje specjalistyczne. Leczenie jest ukierunkowane na kontrolę zapalenia, zapobieganie powikłaniom i, jeśli to możliwe, leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Scavertin 3 mg
Stosowanie iwermektyny (Scavertin, 3 mg) wiąże się z występowaniem głównie łagodnych i przejściowych działań niepożądanych, których częstość i nasilenie wzrasta u pacjentów zakażonych wieloma pasożytami, zwłaszcza gatunkiem Loa loa. U pacjentów z ciężkim zakażeniem Loa loa odnotowano rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu encefalopatie objawiające się bólem pleców, przekrwieniem gałek ocznych, krwotokiem podspojówkowym, dusznością, nietrzymaniem moczu i stolca, zaburzeniami świadomości, a także śpiączką. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Działania neurotoksyczne mogą manifestować się obniżeniem poziomu świadomości, a w skrajnych przypadkach śpiączką. W przebiegu węgorczycy i filariozy obserwowano objawy takie jak osłabienie, ból brzucha, nudności, zawroty głowy, senność, a także przejściową hipereozynofilię, leukopenię, niedokrwistość oraz wzrost aktywności ALAT i fosfataz zasadowych. W przypadku filariozy Wuchereria bancrofti nasilenie działań niepożądanych koreluje z zagęszczeniem mikrofilarii we krwi, a nie z dawką leku.
Ascaris, astenia, działanie neurotoksyczne, encefalopatia, enzymy wątrobowe, filarioza Wuchereria bancrofti, hiperbilirubinemia, hipereozynofilia, iwermektyna, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok podspojówkowy, leukopenia, Loa loa, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, Onchocerca volvulus, ostre zapalenie wątroby, pokrzywka, reakcja Mazzottiego, śpiączka, świerzb, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, węgorczyca, zakażenie pasożytnicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyniówki, zapalenie rąbka rogówki, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – BCG – medac min. 2×10^8 max. 3×10^9/50 ml
Leczenie dopęcherzowe preparatem BCG-medac (szczep RIVM 1173-P2) jest generalnie dobrze tolerowane, jednak wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, które należy starannie monitorować. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje zapalne pęcherza moczowego, takie jak zapalenie i ziarniniak, które mogą być elementem mechanizmu przeciwnowotworowego. Objawy te dotyczą około 90% pacjentów i obejmują dyskomfort, ból oraz częste oddawanie moczu. Rzadziej występują krwiomocz, zakażenia układu moczowego, zapalenie jąder i najądrzy, a także poważniejsze powikłania, takie jak ropnie nerek. Ogólnoustrojowe reakcje dzielą się na przemijające, łagodne objawy grypopodobne z gorączką <38,5°C, które ustępują w ciągu 24-48 godzin, oraz ciężkie zakażenia ogólnoustrojowe z gorączką >39,5°C trwającą co najmniej 12 godzin, wymagające pilnej konsultacji specjalistycznej. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić prosówkowe zapalenie płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby oraz zaburzenia czynności narządów, potwierdzone histopatologicznie.
azoospermia, Bacillus Calmette-Guérin, BCG-medac, dyspareunia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, niedociśnienie, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oligospermia, prosówkowe zapalenie płuc, przetoka jelitowa, przetoka naczyniowa, reakcja ogólnoustrojowa, retrakcja pęcherza moczowego, ropień mięśnia lędźwiowo-udowego, ropień nerki, śródmiąższowe zapalenie nerek, swoisty antygen sterczowy, terapia dopęcherzowa, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie szpiku kostnego, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie jąder, zapalenie kości i szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie naczyniówki, zapalenie najądrzy, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie moczu, zespół Reitera, ziarniniak, ziarniniak płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby