Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nalokson

Wpływ naloksonu na płodność

Nalokson, jako antagonista receptorów opioidowych, jest substancją stosowaną przede wszystkim w połączeniu z oksykodonem w preparatach złożonych (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon) lub jako samodzielny lek (Naloxone Accord, Naloxonum Hydrochloricum WZF). Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że brakuje wystarczających informacji na temat bezpośredniego wpływu naloksonu na płodność u ludzi.¹²

W przypadku preparatów złożonych zawierających nalokson w połączeniu z oksykodonem, badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na krycie ani na płodność u szczurów.³⁴

Należy jednak pamiętać, że brak jest szerszych danych dotyczących wpływu samego naloksonu na płodność u ludzi, co powinno być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o leczeniu pacjentów w wieku rozrodczym.⁵

Nalokson w okresie ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania naloksonu u kobiet ciężarnych

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania naloksonu u kobiet w ciąży są ograniczone. W przypadku czystej postaci naloksonu (Naloxone Accord, Naloxonum Hydrochloricum WZF) brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania naloksonu chlorowodorku u kobiet w ciąży.⁶⁷

Dla preparatów złożonych zawierających nalokson w połączeniu z oksykodonem (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon) również brakuje szczegółowych danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży lub podczas porodu.⁸⁹¹⁰

Wyniki badań przedklinicznych

Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ naloksonu chlorowodorku na reprodukcję.¹¹¹² Jednakże, badania na zwierzętach z zastosowaniem naloksonu podawanego pojedynczo nie ujawniły działania teratogennego ani toksycznego na płód.¹³¹⁴¹⁵

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań na zwierzętach z zastosowaniem połączenia oksykodonu i naloksonu.¹⁶¹⁷

Przenikanie przez łożysko

Istotną informacją dla lekarza jest fakt, że nalokson przenika przez łożysko.¹⁸¹⁹²⁰ Warto jednak podkreślić, że w przypadku preparatów złożonych (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon) ekspozycja ogólnoustrojowa na nalokson u kobiet w ciąży po zastosowaniu tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest relatywnie niska.²¹²²²³

Ryzyko objawów z odstawienia

Należy podkreślić, że naloksonu chlorowodorek może wywołać objawy z odstawienia u noworodków.²⁴²⁵ W przypadku preparatów złożonych, długotrwałe stosowanie oksykodonu (który jest składnikiem tych preparatów) podczas ciąży może również prowadzić do wystąpienia objawów z odstawienia u noworodka, a podawany podczas porodu może spowodować depresję oddechową u noworodka.²⁶²⁷²⁸

Zalecenia dotyczące stosowania w okresie ciąży

Ze względu na ograniczone dane oraz potencjalne ryzyka, zaleca się ostrożne podejście do stosowania naloksonu w okresie ciąży. Leki zawierające wyłącznie nalokson (Naloxone Accord, Naloxonum Hydrochloricum WZF) nie powinny być stosowane w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.²⁹³⁰

Preparaty złożone zawierające nalokson (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon) mogą być stosowane w czasie ciąży jedynie wówczas, gdy korzyści przewyższają potencjalne zagrożenie dla płodu i noworodka.^31323334

Nalokson podczas karmienia piersią

Przenikanie naloksonu do mleka ludzkiego

Obecnie brak jest jednoznacznych danych potwierdzających, czy nalokson przenika do mleka kobiecego. W przypadku preparatów zawierających wyłącznie nalokson (Naloxone Accord, Naloxonum Hydrochloricum WZF) charakterystyki produktów leczniczych wskazują, że nie wiadomo czy nalokson przenika do mleka kobiecego i nie ustalono jaki wpływ wywiera nalokson na dzieci karmione piersią.³⁵³⁶

Podobnie, w przypadku preparatów złożonych zawierających nalokson i oksykodon, nie ma pewności czy nalokson przenika do mleka ludzkiego.³⁷³⁸³⁹

Ekspozycja systemowa podczas laktacji

Istotną informacją dla lekarza jest to, że w przypadku preparatów złożonych (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon) ogólnoustrojowe stężenie naloksonu po zastosowaniu tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest bardzo małe.^40414243 Jednak w tych preparatach oksykodon przenika do mleka ludzkiego, a stosunek stężeń w mleku i osoczu wynosił 3,4:1, co może stwarzać ryzyko dla karmionego piersią niemowlęcia.⁴⁴⁴⁵⁴⁶

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania naloksonu podczas karmienia piersią oraz potencjalne ryzyko dla dziecka, zaleca się następujące postępowanie:

• W przypadku leków zawierających wyłącznie nalokson (Naloxone Accord, Naloxonum Hydrochloricum WZF), należy unikać karmienia piersią przez 24 godziny po zastosowaniu.⁴⁷⁴⁸
• W przypadku preparatów złożonych zawierających nalokson z oksykodonem (Enolwen, Oxyduo, Oxynador, Xanconalon), na czas leczenia tymi preparatami należy zaprzestać karmienia piersią.^49505152

Informacje, które lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią

Informacje dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży następujące informacje:

• Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania naloksonu w ciąży są ograniczone, dlatego stosowanie tego leku powinno być rozważane tylko, gdy jest to bezwzględnie konieczne.⁵³⁵⁴
• Zarówno nalokson, jak i oksykodon (w przypadku preparatów złożonych) przenikają przez łożysko, co oznacza, że substancje te mogą oddziaływać na płód.⁵⁵⁵⁶
• W przypadku długotrwałego stosowania naloksonu lub preparatów złożonych (oksykodon+nalokson) w późnym okresie ciąży istnieje ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia u noworodka, który może się objawiać nadmierną pobudliwością, wysokotonowym płaczem, drżeniami, wymiotami i biegunką.⁵⁷⁵⁸
• W przypadku podawania preparatów złożonych podczas porodu istnieje ryzyko wystąpienia depresji oddechowej u noworodka.⁵⁹⁶⁰
• Konieczność ścisłego monitorowania stanu noworodka po porodzie, jeśli pacjentka przyjmowała nalokson w okresie ciąży.

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Lekarz powinien przekazać karmiącej matce następujące informacje:

• Brak jest wystarczających danych na temat przenikania naloksonu do mleka ludzkiego i jego wpływu na karmione piersią dziecko.⁶¹⁶²
• W przypadku stosowania leków zawierających wyłącznie nalokson, należy wstrzymać się od karmienia piersią przez 24 godziny po zastosowaniu.⁶³⁶⁴
• W przypadku stosowania preparatów złożonych zawierających nalokson i oksykodon, należy zaprzestać karmienia piersią na cały okres leczenia tymi preparatami.⁶⁵⁶⁶
• Informację, że oksykodon (składnik preparatów złożonych) przenika do mleka ludzkiego w znaczących ilościach (stosunek stężeń w mleku i osoczu wynosi 3,4:1), co stwarza ryzyko dla dziecka, nawet jeśli stężenia naloksonu są niskie.⁶⁷⁶⁸

Informacje dotyczące płodności

Osobom planującym potomstwo lekarz powinien przekazać, że:

• Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu naloksonu na płodność u ludzi.⁶⁹⁷⁰
• Badania na zwierzętach z zastosowaniem preparatów złożonych (oksykodon+nalokson) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność u szczurów.⁷¹