Dawkowanie i sposób podawania
Lamiwudyna

Dawkowanie i sposób podawania lamiwudyny

Dawkowanie lamiwudyny jako substancji czynnej powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w leczeniu zakażeń HIV lub przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZWB), zależnie od wskazania. Właściwe dawkowanie zależy od wskazania, masy ciała pacjenta oraz współistniejących zaburzeń funkcji narządów. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania lamiwudyny w różnych grupach pacjentów.^{1 2 3}

Dawkowanie w zakażeniu HIV

W leczeniu zakażenia HIV lamiwudyna jest stosowana jako składnik terapii przeciwretrowirusowej. Zazwyczaj lamiwudyna jest stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi.^{4 5}

Dorośli i młodzież o masie ciała ≥ 25 kg:

• W przypadku produktów złożonych zawierających lamiwudynę i abakawir (np. Abacavir + Lamivudine Sandoz): 1 tabletka (300 mg lamiwudyny) raz na dobę⁶
• W przypadku produktów złożonych zawierających lamiwudynę i zydowudynę (np. Lamivudine + Zidovudine Accord, Lazivir): 1 tabletka (150 mg lamiwudyny i 300 mg zydowudyny) dwa razy na dobę^{7 8}
• W przypadku stosowania samej lamiwudyny w zakażeniu HIV: zazwyczaj 150 mg dwa razy na dobę⁹

Dzieci w zakażeniu HIV:

• Dzieci o masie ciała ≥ 25 kg przyjmujące produkty złożone z abakawirem: 1 tabletka raz na dobę¹⁰
• Dzieci o masie ciała między 21 a 30 kg przyjmujące produkty złożone z zydowudyną: pół tabletki rano i cała tabletka wieczorem^{11 12}
• Dzieci o masie ciała między 14 a 21 kg przyjmujące produkty złożone z zydowudyną: pół tabletki dwa razy na dobę^{13 14}
• Dzieci o masie ciała poniżej 14 kg: nie należy stosować preparatów złożonych; należy stosować poszczególne składniki oddzielnie, zgodnie z odpowiednim dawkowaniem^{15 16}
• W przypadku dzieci o masie ciała od 21 do 30 kg, które mają problemy z tolerancją żołądkowo-jelitową, można zastosować alternatywny schemat dawkowania: pół tabletki trzy razy na dobę^{17 18}

Sposób dawkowania u dzieci o masie ciała 14-30 kg oparty jest głównie na modelowaniu farmakokinetycznym ustalonym na podstawie danych z badań klinicznych z użyciem pojedynczych składników lamiwudyny i zydowudyny. Ze względu na możliwość wystąpienia nadmiernej ekspozycji farmakokinetycznej na zydowudynę należy zapewnić ścisłe kontrolowanie tych pacjentów.^{19 20}

Dawkowanie w przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby typu B

W leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZWB) stosowana jest inna dawka lamiwudyny niż w zakażeniu HIV.^{21 22}

Dorośli w leczeniu WZWB:

• Zalecana dawka lamiwudyny w leczeniu WZWB wynosi 100 mg raz na dobę^{23 24}
• U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby lamiwudynę należy zawsze stosować w skojarzeniu z drugim lekiem, niewykazującym krzyżowej oporności na lamiwudynę, w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia oporności i uzyskania szybkiej supresji wirusa^{25 26}

Czas trwania leczenia WZWB:

• Optymalny czas trwania leczenia nie jest znany^{27 28}
• U pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg z przewlekłym WZWB bez marskości: leczenie powinno być prowadzone przynajmniej 6-12 miesięcy po potwierdzeniu serokonwersji HBeAg (zanik HBeAg, zanik miana HBV DNA z wykryciem HBeAb), aby ograniczyć ryzyko nawrotu wirusologicznego lub do serokonwersji HBsAg lub utraty skuteczności^{29 30}
• U pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg z WZWB (mutant pre-core) bez marskości: leczenie należy kontynuować przynajmniej do wystąpienia serokonwersji HBs lub do wystąpienia dowodów utraty skuteczności^{31 32}
• W przypadku przedłużonego leczenia zalecana jest ponowna ocena w regularnych odstępach czasu, w celu potwierdzenia, że kontynuowanie wybranej terapii jest nadal właściwe dla pacjenta^{33 34}
• U pacjentów z marskością wątroby i u otrzymujących przeszczep wątroby nie zaleca się przerywania leczenia^{35 36}

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek:

Stężenia lamiwudyny w surowicy (AUC) są zwiększone u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego. Dlatego dawkę należy dostosować u pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min.<sup data-drug="Lamivudine Aurovitas" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Stężenia lamiwudyny w surowicy (AUC) są zwiększone u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego. Dlatego dawkę należy zmniejszyć u pacjentów z klirensem kreatyniny 37 <sup data-drug="Lamivudine Mylan" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Stężenie lamiwudyny w surowicy (AUC) zwiększa się u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego. Dlatego u pacjentów z klirensem kreatyniny 38

Dostępne dane dotyczące pacjentów poddawanych przerywanej hemodializie (trwającej krócej lub równo 4 godziny, 2-3 razy w tygodniu) wskazują, że po zmniejszeniu początkowej dawki lamiwudyny w celu skorygowania klirensu kreatyniny u pacjenta, nie jest konieczne dalsze dostosowywanie dawki podczas dializy.^{39 40}

W przypadku produktów złożonych zawierających lamiwudynę (np. z abakawirem lub zydowudyną), gdy konieczne jest dostosowanie dawki lamiwudyny, zaleca się stosowanie lamiwudyny w postaci oddzielnych preparatów.<sup data-drug="Abacavir + Lamivudine Sandoz" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Nie zaleca się stosowania produktu Abacavir + Lamivudine Sandoz u pacjentów z klirensem kreatyniny 41 ^{42 43}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby:

Dane dotyczące pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, w tym z marskością wątroby, wskazują, że zaburzenia czynności wątroby nie wpływają znacząco na farmakokinetykę lamiwudyny. Na podstawie tych danych nie ma konieczności dostosowywania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, chyba że towarzyszą im zaburzenia czynności nerek.^{44 45}

W przypadku produktów złożonych zawierających lamiwudynę i zydowudynę może być konieczna zmiana dawkowania zydowudyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dlatego zaleca się podawanie im lamiwudyny i zydowudyny w postaci oddzielnych produktów.^{46 47}

Pacjenci w podeszłym wieku:

U pacjentów w podeszłym wieku fizjologiczny proces starzenia się organizmu z towarzyszącym mu zmniejszeniem czynności nerek nie ma klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję na lamiwudynę, z wyjątkiem pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min. Należy jednak zachować szczególną ostrożność ze względu na zmiany związane z wiekiem, takie jak pogorszenie czynności nerek oraz zmiany parametrów hematologicznych.⁴⁸ <sup data-drug="Lamivudine Aurovitas" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów w podeszłym wieku, z normalnie przebiegającymi procesami starzenia się i z towarzyszącym osłabieniem czynności nerek, nie ma klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję na lamiwudynę, z wyjątkiem pacjentów z klirensem kreatyniny 49 <sup data-drug="Lamivudine Mylan" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów w podeszłym wieku fizjologiczny proces starzenia się organizmu z towarzyszącym mu zmniejszeniem czynności nerek nie ma klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję na lamiwudynę, z wyjątkiem pacjentów z klirensem kreatyniny 50 ^{51 52}

Sposób podawania

Lamiwudyna jest podawana doustnie. Preparaty zawierające lamiwudynę można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.^{53 54 55 56 57}

W przypadku tabletek powlekanych, w celu zapewnienia podania pełnej dawki, tabletki należy w miarę możliwości połykać w całości. Jeśli pacjent nie jest w stanie połknąć tabletki, niektóre produkty można rozkruszyć i dodać do niewielkiej ilości półpłynnego pokarmu lub płynu, a następnie całą porcję należy przyjąć natychmiast.^{58 59}

Szczególne sytuacje kliniczne

Zmiana dawkowania u pacjentów z hematologicznymi objawami niepożądanymi:

W przypadku produktów złożonych zawierających lamiwudynę i zydowudynę, zmiana dawkowania może być konieczna, gdy stężenie hemoglobiny zmniejszy się poniżej 9,0 g/dl (5,59 mmol/l) lub liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się poniżej 1,0 x 10⁹/l. Ponieważ dostosowanie dawki produktu złożonego nie jest możliwe, zalecane jest podawanie lamiwudyny i zydowudyny jako oddzielnych produktów.^{60 61}

Konieczność dostosowania dawkowania poszczególnych składników:

W przypadkach, gdy zachodzi konieczność przerwania stosowania jednego ze składników produktu złożonego zawierającego lamiwudynę lub zmniejszenia dawki jednego z nich, dostępne są oddzielne produkty lamiwudyny lub innych składników (np. zydowudyny, abakawiru) w postaci tabletek, kapsułek i roztworu doustnego.^{62 63 64}

Oporność kliniczna

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B, zarówno z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg, jak i z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg, rozwój zmutowanych HBV z mutacją YMDD (tyrozyna-metionina-asparaginian-asparaginian) może powodować zmniejszoną odpowiedź terapeutyczną na lamiwudynę, na którą wskazuje zwiększenie HBV DNA i aktywności AlAT w porównaniu z poprzednio oznaczanymi w trakcie leczenia.^{65 66}

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia oporności u pacjentów leczonych lamiwudyną w monoterapii należy w oparciu o wytyczne terapeutyczne, rozważyć zmianę na lub dodanie alternatywnego leku niewykazującego krzyżowej oporności na lamiwudynę, jeśli HBV DNA w surowicy pozostaje wykrywalny w 24. tygodniu lub po 24 tygodniach leczenia.^{67 68}