Wskazania do stosowania
Kwas ryzedronowy

Kwas ryzedronowy, będący bisfosfonianem, stosowany jest głównie w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej oraz osteoporozy u mężczyzn z wysokim ryzykiem złamań. Preparaty zawierające 35 mg sodu ryzedronianu (odpowiadające 32,5 mg kwasu ryzedronowego), takie jak Risendros 35 i Yarisen, wskazane są do zmniejszenia ryzyka złamań kręgów oraz szyjki kości udowej u kobiet po menopauzie. Leczenie to jest szczególnie zalecane u pacjentek z potwierdzoną osteoporozą (T-score ≤ -2,5) lub osteopenią z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze złamania niskoenergetyczne, wiek powyżej 65 lat, niska masa kostna, czy stosowanie leków zwiększających ryzyko złamań. U mężczyzn terapia kwasem ryzedronowym jest rozważana przy podobnych czynnikach ryzyka, w tym hipogonadyzmie, nadużywaniu alkoholu czy długotrwałej terapii glikokortykosteroidami.

Wskazania do stosowania kwasu ryzedronowego

Kwas ryzedronowy jest substancją czynną należącą do grupy bisfosfonianów, stosowaną w leczeniu schorzeń kości, w szczególności osteoporozy. Preparat ten jest dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 35 mg sodu ryzedronianu, co odpowiada 32,5 mg kwasu ryzedronowego. 1 2

Leczenie osteoporozy pomenopauzalnej

Głównym wskazaniem do stosowania kwasu ryzedronowego jest osteoporoza pomenopauzalna. Preparaty zawierające tę substancję czynną (Risendros 35, Yarisen) są zalecane w celu zmniejszenia ryzyka złamań kręgów u kobiet po menopauzie. 3 4

Wskazaniem do zalecenia pacjentce kwasu ryzedronowego jest zdiagnozowana osteoporoza pomenopauzalna, szczególnie gdy istnieje ryzyko złamań trzonów kręgów. Osteoporoza pomenopauzalna charakteryzuje się zmniejszeniem masy kostnej i nasileniem procesów resorpcji kości, co prowadzi do zwiększonej podatności na złamania. Kwas ryzedronowy, poprzez hamowanie aktywności osteoklastów, pomaga spowolnić ten proces i zachować prawidłową gęstość mineralną kości. 5 6

Leczenie rozpoznanej osteoporozy pomenopauzalnej ze szczególnym ryzykiem złamań szyjki kości udowej

Kwas ryzedronowy jest również wskazany w leczeniu rozpoznanej osteoporozy pomenopauzalnej w celu zmniejszenia ryzyka złamań szyjki kości udowej. 7 8

Złamania szyjki kości udowej są poważnym problemem zdrowotnym u kobiet po menopauzie, związanym ze znaczną śmiertelnością i utratą samodzielności. Lekarz powinien rozważyć włączenie preparatów kwasu ryzedronowego u pacjentek z rozpoznaną osteoporozą pomenopauzalną, zwłaszcza gdy występują dodatkowe czynniki ryzyka złamań szyjki kości udowej, takie jak: wcześniejsze złamania niskoenergetyczne, niska masa kostna potwierdzona badaniem densytometrycznym, wiek powyżej 65 lat, niski wskaźnik masy ciała, wywiad rodzinny złamań osteoporotycznych czy stosowanie leków zwiększających ryzyko złamań. 9 10

Leczenie osteoporozy u mężczyzn

Kwas ryzedronowy może być również stosowany w leczeniu osteoporozy u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań. 11 12

Choć osteoporoza jest często kojarzona z kobietami po menopauzie, choroba ta dotyka również mężczyzn. Lekarz powinien rozważyć zalecenie kwasu ryzedronowego pacjentom płci męskiej z rozpoznaną osteoporozą, szczególnie gdy występują takie czynniki ryzyka jak: niska masa kostna, wcześniejsze złamania niskoenergetyczne, starszy wiek, nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, hipogonadyzm, długotrwała terapia glikokortykosteroidami czy choroby współistniejące związane z utratą masy kostnej. 13 14

Szczegółowe warunki zalecania kwasu ryzedronowego

Ocena ryzyka złamań przed wdrożeniem leczenia

Przed zaleceniem kwasu ryzedronowego lekarz powinien przeprowadzić kompleksową ocenę stanu pacjenta, uwzględniającą:

  • Badanie densytometryczne kości (DXA) – potwierdzające rozpoznanie osteoporozy (T-score ≤ -2,5) lub osteopenii z dodatkowymi czynnikami ryzyka
  • Wywiad w kierunku przebytych złamań niskoenergetycznych
  • Ocenę czynników ryzyka osteoporozy i złamań
  • Wykluczenie wtórnych przyczyn osteoporozy
  • Badania biochemiczne oceniające gospodarkę wapniowo-fosforanową
  • Ocenę funkcji nerek

15 16

Optymalne warunki stosowania kwasu ryzedronowego

W leczeniu osteoporozy preparatami kwasu ryzedronowego (Risendros 35, Yarisen), lekarz powinien zalecić pacjentowi odpowiednie postępowanie towarzyszące terapii:

  1. Suplementację wapnia i witaminy D – dla zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia
  2. Regularne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami – przyjmowanie raz w tygodniu
  3. Przestrzeganie zasad prawidłowego przyjmowania leku – na czczo, popijając pełną szklanką wody, w pozycji siedzącej lub stojącej, co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem, napojem lub innym lekiem
  4. Regularne kontrole lekarskie i badania kontrolne
  5. Modyfikacja stylu życia – regularna aktywność fizyczna, dieta bogata w wapń, unikanie palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu
  6. Działania zmniejszające ryzyko upadków u osób starszych

17 18

Grupy pacjentów, którym można polecić stosowanie kwasu ryzedronowego

Lekarz może zalecić stosowanie kwasu ryzedronowego następującym grupom pacjentów:

  • Kobietom po menopauzie z osteoporozą, szczególnie zagrożonym złamaniami kręgów
  • Kobietom po menopauzie z rozpoznaną osteoporozą i ryzykiem złamań szyjki kości udowej
  • Mężczyznom z osteoporozą i wysokim ryzykiem złamań
  • Pacjentom z osteoporozą i historią złamań niskoenergetycznych
  • Pacjentom z niską masą kostną (T-score poniżej -2,5) potwierdzoną badaniem DXA
  • Osobom z osteopenią (T-score między -1,0 a -2,5) i dodatkowymi czynnikami ryzyka złamań

19 20

Zestawienie wskazań do stosowania kwasu ryzedronowego

Wskazanie Grupa docelowa Cel leczenia
Osteoporoza pomenopauzalna Kobiety po menopauzie Zmniejszenie ryzyka złamań kręgów/trzonów kręgów
Rozpoznana osteoporoza pomenopauzalna Kobiety po menopauzie z potwierdzoną osteoporozą Zmniejszenie ryzyka złamań szyjki kości udowej
Osteoporoza u mężczyzn Mężczyźni z osteoporozą Zmniejszenie ryzyka złamań u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań

Produkty lecznicze zawierające 35 mg sodu ryzedronianu, jak Risendros 35 i Yarisen, mają identyczne wskazania do stosowania, obejmujące leczenie osteoporozy pomenopauzalnej, leczenie rozpoznanej osteoporozy pomenopauzalnej ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka złamań szyjki kości udowej oraz leczenie osteoporozy u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań. 21 22

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl