Dawkowanie i sposób podawania
Kwas ibandronowy

Dawkowanie kwasu ibandronowego

Kwas ibandronowy jest substancją aktywną należącą do grupy bisfosfonianów, stosowaną głównie w leczeniu osteoporozy oraz w zapobieganiu powikłaniom kostnym w przebiegu nowotworów. Dawkowanie tej substancji zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz indywidualnych cech pacjenta.^{1 2}

Dawkowanie doustne w osteoporozie

W leczeniu osteoporozy kwas ibandronowy stosowany jest najczęściej w dawce 150 mg w formie tabletek powlekanych przyjmowanych raz w miesiącu. Istotne jest, aby tabletka była przyjmowana tego samego dnia każdego miesiąca w celu utrzymania regularnego schematu leczenia.^{3 4}

W przypadku pacjentów z chorobą nowotworową stosuje się również formę doustną w dawce 50 mg dziennie.⁵

Dawkowanie postaci dożylnych

Kwas ibandronowy w formie dożylnej stosowany jest w różnych dawkach zależnie od wskazania:

• W zapobieganiu zdarzeniom kostnym u chorych na raka piersi z przerzutami do kości – 6 mg podawane dożylnie co 3-4 tygodnie⁶
• W leczeniu osteoporozy – 3 mg podawane we wstrzyknięciu dożylnym co trzy miesiące⁷
• W leczeniu hiperkalcemii wywołanej nowotworem – dawkowanie zależne od stopnia nasilenia hiperkalcemii (zazwyczaj 2-4 mg, a maksymalnie 6 mg)<sup data-drug="Ibandronic Acid Noridem " data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U większości pacjentów z nasiloną hiperkalcemią (stężenie wapnia w surowicy skorygowane o stężenie albumin* ≥ 3 mmol/l lub ≥ 12 mg/dl) wystarczającą dawką pojedynczą jest dawka 4 mg. U pacjentów z umiarkowaną hiperkalcemią (skorygowane o stężenie albumin stężenie wapnia w surowicy < 3 mmol/l lub 8

Sposób podawania

Prawidłowe przyjmowanie kwasu ibandronowego jest kluczowe dla jego skuteczności i bezpieczeństwa stosowania.⁹

Postać doustna (tabletki 150 mg oraz 50 mg):

• Tabletki należy przyjmować po całonocnym okresie niejedzenia (co najmniej 6 godzin od ostatniego posiłku)
• Lek należy przyjąć na 1 godzinę przed pierwszym posiłkiem lub napojem (innym niż woda) w danym dniu
• Tabletki należy połykać w całości, popijając szklanką wody (180-240 ml)
• Przyjmować w pozycji wyprostowanej (siedzącej lub stojącej)
• Po przyjęciu leku nie należy przyjmować pozycji leżącej przez 1 godzinę
• Pacjenci nie powinni żuć ani ssać tabletek ze względu na ryzyko owrzodzeń jamy ustnej i gardła¹⁰

Postać dożylna:

• W zapobieganiu zdarzeniom kostnym – wlew 6 mg dożylnie trwający co najmniej 15 minut¹¹
• W leczeniu osteoporozy – wstrzyknięcie dożylne 3 mg trwające 15-30 sekund¹²
• W leczeniu hiperkalcemii – wlew dożylny 2-6 mg podany w ciągu 2 godzin¹³

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki kwasu ibandronowego w tabletkach 150 mg (stosowanych raz w miesiącu), należy postępować według następujących zasad:¹⁴

• Jeśli do następnej zaplanowanej dawki zostało więcej niż 7 dni – przyjąć jedną tabletkę następnego dnia rano po dniu, w którym pacjent przypomni sobie o pominiętej dawce, a następnie wrócić do pierwotnego schematu dawkowania
• Jeśli do następnej zaplanowanej dawki zostało mniej niż 7 dni – pominąć zapomnianą dawkę i zaczekać do terminu kolejnej planowanej dawki
• Pacjenci nie powinni przyjmować dwóch tabletek w tym samym tygodniu¹⁵

W przypadku postaci dożylnej 3 mg stosowanej co 3 miesiące, w razie pominięcia dawki, następną iniekcję należy wykonać tak szybko, jak to jest możliwe. Kolejne wstrzyknięcia należy planować co 3 miesiące od daty ostatniej iniekcji.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dawkowanie kwasu ibandronowego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wymaga szczególnej uwagi:¹⁷

• Dla postaci doustnych (tabletki 150 mg i 50 mg):
  • Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny ≥30 ml/min) – nie jest wymagane dostosowanie dawki
  • Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) – nie zaleca się stosowania leku¹⁸

Dla dawki 50 mg w leczeniu nowotworów, w przypadku umiarkowanej niewydolności nerek (CLcr ≥30 i <50 ml/min) zalecane jest dostosowanie dawki do jednej tabletki 50 mg podawanej co dwa dni, a w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (CLcr <30 ml/min) zalecana dawka to jedna tabletka 50 mg raz w tygodniu.<sup data-drug="Ibandronic acid Synthon" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (CLcr ≥30 i <50 ml/min) zalecane jest dostosowanie dawki do jednej powlekanej tabletki zawierającej 50 mg stosowanej co dwa dni. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (CLcr 19

Dla postaci dożylnej 6 mg w zapobieganiu zdarzeniom kostnym u pacjentów z nowotworem piersi z przerzutami do kości, dawkowanie należy dostosować według poniższej tabeli:<sup data-drug="Ibandronic Acid Noridem " data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (CLcr ≥30 i <50 mL/min) lub ciężką niewydolnością nerek (CLcr 20

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, niezależnie od postaci farmaceutycznej i dawki kwasu ibandronowego, nie jest wymagane dostosowanie dawki.^{21 22}

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku powyżej 65 lat nie jest wymagane dostosowanie dawki dla żadnej z postaci kwasu ibandronowego.^{23 24}

Dzieci i młodzież

Kwas ibandronowy nie ma wskazań do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Nie przeprowadzono badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania tej substancji w tej grupie wiekowej.^{25 26}

Suplementacja wapnia i witaminy D

Niezależnie od postaci farmaceutycznej, pacjenci leczeni kwasem ibandronowym powinni otrzymywać suplementację wapnia i/lub witaminy D, jeśli ich zawartość w diecie jest niewystarczająca.^{27 28}

Czas trwania leczenia

Nie określono jednoznacznie optymalnego czasu leczenia osteoporozy bisfosfonianami, w tym kwasem ibandronowym. Należy okresowo oceniać konieczność dalszego leczenia u każdego pacjenta indywidualnie, uwzględniając korzyści i potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem leku, zwłaszcza po upływie co najmniej 5 lat terapii.^{29 30}

Podsumowanie dawkowania kwasu ibandronowego

Poniższa tabela przedstawia zestawienie różnych postaci i dawek kwasu ibandronowego dostępnych w lecznictwie wraz z ich zastosowaniem oraz schematem dawkowania:

Należy pamiętać, że dawkowanie kwasu ibandronowego musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając funkcję nerek, jak również inne stosowane leki i schorzenia współistniejące. Przed rozpoczęciem leczenia kwasem ibandronowym konieczna jest dokładna ocena kliniczna pacjenta oraz stosowanie się do zaleceń zawartych w charakterystyce produktu leczniczego.^{31 32}