Przedawkowanie
Kwas ibandronowy

Kwas ibandronowy, należący do bisfosfonianów, stosowany jest w terapii osteoporozy oraz profilaktyce powikłań kostnych w chorobach nowotworowych. Przedawkowanie doustnych form (tabletki 50 mg i 150 mg) manifestuje się głównie objawami ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, takimi jak dyspepsja, zgaga, zapalenie przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz owrzodzenia. Natomiast przedawkowanie dożylnych postaci (roztwory 3 mg i 6 mg) prowadzi do zaburzeń elektrolitowych, w tym hipokalcemii, hipofosfatemii i hipomagnezemii, które mogą wywoływać parestezje, tężyczkę, zaburzenia rytmu serca i drgawki. Dodatkowo, toksyczne działanie kwasu ibandronowego może uszkadzać nerki (upośledzenie filtracji kłębuszkowej) oraz wątrobę (uszkodzenie hepatocytów i zaburzenia funkcji detoksykacyjnych).

Postępowanie w przypadku przedawkowania jest objawowe i zależy od drogi podania. Przy doustnym przedawkowaniu zaleca się podanie mleka w celu związania leku, stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy, utrzymanie pacjenta w pozycji wyprostowanej oraz unikanie prowokowania wymiotów. W przypadku dożylnego przedawkowania konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i wątroby oraz parametrów elektrolitowych (Ca, P, Mg). W razie hipokalcemii wskazane jest dożylne podanie glukonianu wapnia, przy hipofosfatemii – fosforanu potasu lub sodu, a przy hipomagnezemii – siarczanu magnezu. Zaleca się również kontrolę parametrów hematologicznych i wykonanie EKG w celu oceny zaburzeń rytmu serca. Monitorowanie funkcji nerek, wątroby i elektrolitów powinno trwać co najmniej 24-48 godzin po przedawkowaniu.

Przedawkowanie kwasu ibandronowego

Kwas ibandronowy to substancja z grupy bisfosfonianów, stosowana głównie w leczeniu osteoporozy oraz zapobieganiu powikłaniom kostnym w przebiegu chorób nowotworowych. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące objawów, zagrożeń oraz postępowania w przypadku przedawkowania kwasu ibandronowego.1

Przewidywane objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania kwasu ibandronowego różnią się w zależności od drogi podania. Na podstawie danych klinicznych oraz wiedzy o związkach z tej grupy, można przewidzieć następujące rodzaje objawów:2 3

Przy przedawkowaniu doustnych postaci kwasu ibandronowego (tabletki 50 mg i 150 mg) najczęściej obserwuje się działania niepożądane dotyczące górnego odcinka przewodu pokarmowego:4

  • Zaburzenia żołądkowe
  • Podrażnienie żołądka
  • Niestrawność (dyspepsja)
  • Zgaga
  • Zapalenie przełyku
  • Zapalenie błony śluzowej żołądka
  • Owrzodzenie żołądka

5

Przy przedawkowaniu dożylnych postaci kwasu ibandronowego (roztwory iniekcyjne 3 mg i 6 mg), głównym zagrożeniem są zaburzenia elektrolitowe:6

6

Potencjalne uszkodzenia narządowe

Na podstawie badań przedklinicznych z zastosowaniem dużych dawek kwasu ibandronowego wykazano, że narządami szczególnie narażonymi na działanie toksyczne są:7

7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania kwasu ibandronowego zależy od drogi podania leku oraz objawów klinicznych. Obecnie nie ma specyficznego antidotum dla kwasu ibandronowego, dlatego leczenie jest przede wszystkim objawowe i podtrzymujące.8 9

Przedawkowanie postaci doustnych

W przypadku przedawkowania doustnych postaci kwasu ibandronowego (Ibandronat Polpharma, Ibandronic Acid Aurovitas, Ibandronic acid Synthon, Kefort, Nucodran) zaleca się następujące działania:10 11

12 13

Przedawkowanie postaci dożylnych

W przypadku przedawkowania dożylnych postaci kwasu ibandronowego (Ibandronic Acid Noridem, Osagrand) zaleca się:14 15

15

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Droga podania Postępowanie
Zaburzenia żołądkowe Niestrawność, podrażnienie żołądka, zgaga, dyskomfort w nadbrzuszu Doustna Mleko, leki zobojętniające sok żołądkowy, leczenie objawowe
Zapalenie przełyku Ból za mostkiem, trudności w połykaniu, uczucie pieczenia w przełyku Doustna Utrzymywanie wyprostowanej pozycji ciała, nieprowokowanie wymiotów, leczenie objawowe
Zapalenie błony śluzowej żołądka Ból brzucha, nudności, wymioty, uczucie pełności Doustna Mleko, leki zobojętniające sok żołądkowy, inhibitory pompy protonowej
Owrzodzenie żołądka Ostry ból brzucha, krwawienie z przewodu pokarmowego, smoliste stolce Doustna Inhibitory pompy protonowej, leczenie przeciwwrzodowe, w razie krwawienia – pilna endoskopia
Hipokalcemia Parestezje, tężyczka, kurcze mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, drgawki Doustna/Dożylna Dożylne podanie glukonianu wapnia
Hipofosfatemia Osłabienie mięśniowe, parestezje, zaburzenia neurologiczne, hemoliza Dożylna Dożylne podanie fosforanu potasu lub sodu
Hipomagnezemia Zaburzenia rytmu serca, drgawki, osłabienie mięśniowe Dożylna Dożylne podanie siarczanu magnezu
Zaburzenia czynności nerek Zmniejszenie ilości wydalanego moczu, wzrost poziomu kreatyniny i mocznika Dożylna Monitorowanie funkcji nerek, odpowiednie nawodnienie, leczenie nerkozastępcze w ciężkich przypadkach
Zaburzenia czynności wątroby Wzrost enzymów wątrobowych, zaburzenia krzepnięcia, żółtaczka Dożylna Monitorowanie funkcji wątroby, leczenie objawowe

Monitoring pacjenta po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania kwasu ibandronowego wskazane jest monitorowanie następujących parametrów:16

  • Funkcja nerek – kreatynina, mocznik, GFR, objętość wydalanego moczu
  • Funkcja wątroby – enzymy wątrobowe (ALT, AST, GGTP, ALP), bilirubina
  • Parametry elektrolitowe – wapń, fosfor, magnez, potas, sód
  • Parametry hematologicznemorfologia krwi, w tym płytki krwi
  • EKG – w przypadku zaburzeń elektrolitowych mogących wpływać na czynność elektryczną serca

16 17

Zalecenia dla personelu medycznego

W przypadku podejrzenia przedawkowania kwasu ibandronowego należy:18 19

  1. Ocenić stan kliniczny pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem objawów ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerwowego
  2. Zabezpieczyć podstawowe funkcje życiowe
  3. Wykonać podstawowe badania laboratoryjne: elektrolity, parametry nerkowe i wątrobowe, morfologię krwi
  4. W przypadku przedawkowania doustnego: podać mleko lub leki zobojętniające sok żołądkowy
  5. W przypadku zaburzeń elektrolitowych: skorygować niedobory zgodnie z obowiązującymi standardami
  6. Monitorować czynność nerek i wątroby przez co najmniej 24-48 godzin
  7. Unikać prowokowania wymiotów w przypadku postaci doustnych
  8. Utrzymywać pacjenta w pozycji wyprostowanej przy podejrzeniu uszkodzenia przełyku

20 21

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl