Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwas dokozaheksaenowy

Wpływ kwasu dokozaheksaenowego na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) jest długołańcuchowym wielonienasyconym kwasem tłuszczowym z rodziny omega-3, występującym w kilku produktach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Jako składnik leków, wymaga analizy pod kątem potencjalnego wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjentów, które mogłyby zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi urządzeń mechanicznych w ruchu.
¹

Ocena wpływu na podstawie charakterystyk produktów leczniczych

Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających kwas dokozaheksaenowy wskazuje na spójne stanowisko odnośnie wpływu tej substancji na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkty te generalnie określane są jako niepowodujące ryzyka w tym zakresie.

Lipidem

W przypadku produktu Lipidem, emulsji do infuzji zawierającej m.in. olej sojowy, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych oraz omega-3-kwasów triglicerydy z zawartością kwasu dokozaheksaenowego, charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie określa, że punkt dotyczący wpływu na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn „nie dotyczy” tego produktu.
²

Jest to uzasadnione drogą podania leku – Lipidem występuje w postaci emulsji do infuzji, podawanej pacjentom w warunkach szpitalnych, najczęściej u osób hospitalizowanych wymagających żywienia pozajelitowego, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie prowadzić pojazdów.
³

Omacor

W przypadku produktu Omacor, który zawiera 1000 mg omega-3 kwasów estrów etylowych, w tym 380 mg estru etylowego kwasu dokozaheksaenowego (DHA), charakterystyka produktu leczniczego stwierdza, że nie przeprowadzono bezpośrednich badań wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednakże w oparciu o profil farmakologiczny i doświadczenie kliniczne, można przewidywać brak wpływu lub nieistotny wpływ na te zdolności.
⁴

Omegaven

Podobnie jak w przypadku produktu Lipidem, Omegaven, będący emulsją do infuzji zawierającą wysoko oczyszczony olej rybny z kwasem dokozaheksaenowym w stężeniu 1,44-3,09 g na 100 ml, charakterystyka produktu leczniczego stwierdza, że punkt dotyczący wpływu na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn „nie dotyczy” tego produktu.
⁵

Podobnie jak w przypadku preparatu Lipidem, Omegaven jest podawany drogą infuzji dożylnej u pacjentów hospitalizowanych lub wymagających opieki medycznej, którzy ze względu na swój stan kliniczny nie podejmują czynności prowadzenia pojazdów.
⁶

Tran Hasco

W przypadku preparatu Tran Hasco, dostępnego w postaci kapsułek miękkich zawierających olej wątłuszowy z zawartością kwasu dokozaheksaenowego 30-90 mg w kapsułce, charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie stwierdza, że „Produkt Tran Hasco nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn”.
⁷

Praktyczne zalecenia dla lekarzy przepisujących preparaty z kwasem dokozaheksaenowym

Na podstawie dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających kwas dokozaheksaenowy, lekarz przepisujący te produkty nie musi udzielać pacjentom specjalnych ostrzeżeń dotyczących prowadzenia pojazdów mechanicznych czy obsługi maszyn. Zarówno preparaty doustne (Omacor, Tran Hasco) jak i dożylne (Lipidem, Omegaven) nie wykazują negatywnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, które mogłyby zaburzać wymienione czynności.
^8
9

Warto zaznaczyć, że preparaty dożylne zawierające kwas dokozaheksaenowy (Lipidem, Omegaven) są stosowane w warunkach szpitalnych, u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego, którzy ze względu na stan kliniczny nie prowadzą pojazdów ani nie obsługują maszyn. Dlatego też w przypadku tych produktów punkt dotyczący wpływu na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn w charakterystyce produktu leczniczego jest określony jako „nie dotyczy”.
^10
11

Podsumowanie kliniczne dla lekarzy

Kwas dokozaheksaenowy (DHA), jako składnik produktów leczniczych zarówno w postaci doustnej jak i dożylnej, nie wykazuje negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lekarz przepisujący preparaty zawierające ten składnik nie musi udzielać pacjentom specjalnych ostrzeżeń w tej kwestii.

Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych Lipidem, Omacor, Omegaven i Tran Hasco, nie odnotowano dowodów na upośledzenie funkcji poznawczych, czasu reakcji lub innych zdolności psychomotorycznych po zastosowaniu kwasu dokozaheksaenowego, które mogłyby stwarzać ryzyko podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn.
^12
13

Informacje dodatkowe

W przypadku preparatów zawierających kwas dokozaheksaenowy (DHA), lekarze powinni zwracać uwagę na ogólny stan kliniczny pacjenta oraz możliwe interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać na zdolności poznawcze i psychomotoryczne, niezależnie od stosowania produktów z DHA. Warto także uwzględnić, że podczas gdy same preparaty z kwasem dokozaheksaenowym nie wykazują negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, schorzenia będące wskazaniem do ich stosowania (np. hipertriglicerydemia, choroby układu sercowo-naczyniowego) mogą same w sobie wpływać na zdolność pacjenta do wykonywania złożonych czynności.