Dawkowanie i sposób podawania
Kwas dokozaheksaenowy

Dawkowanie i sposób podawania kwasu dokozaheksaenowego (DHA)

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) jest długołańcuchowym wielonienasyconym kwasem tłuszczowym z rodziny omega-3, występującym w preparatach medycznych w różnych postaciach i stężeniach. Dawkowanie DHA zależy od postaci farmaceutycznej produktu, wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz jego indywidualnego zapotrzebowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania i sposobu podawania substancji w różnych preparatach leczniczych.¹

Dawkowanie emulsji do infuzji zawierających DHA

W przypadku emulsji do infuzji, takich jak Lipidem (zawierający m.in. kwas dokozaheksaenowy jako składnik omega-3-kwasów triglicerydów), dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania pacjenta. Maksymalne dawki dobowe należy wprowadzać stopniowo, z dokładnym monitorowaniem tolerancji infuzji. Wykorzystanie podanych dożylnie lipidów zależy od ciężkości choroby podstawowej, masy ciała pacjenta, wieku ciążowego i pourodzeniowego oraz ogólnego funkcjonowania organizmu.²

W przypadku produktu Omegaven, który zawiera olej rybny wysoko oczyszczony z określoną zawartością kwasu dokozaheksaenowego (1,44-3,09 g DHA/100 ml), dawka dobowa wynosi od 1 ml do maksymalnie 2 ml produktu/kg masy ciała, co odpowiada 0,1-0,2 g oleju rybnego/kg masy ciała. Przykładowo, u pacjenta o masie ciała 70 kg zalecana dawka wynosi od 70 ml do maksymalnie 140 ml preparatu.³

Dawkowanie u dorosłych – emulsje infuzyjne

Dla produktu Lipidem, zwykle stosowana dawka u pacjentów dorosłych wynosi od 0,7 do 1,5 g lipidów/kg masy ciała/dobę. W przypadkach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego lub zwiększonego zużycia tłuszczu (np. u pacjentów onkologicznych) można zastosować dawkę maksymalną wynoszącą 2,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg, maksymalna dobowa dawka 2,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę odpowiada 700 ml produktu Lipidem. Natomiast w leczeniu długoterminowym (>6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita nie zaleca się przekraczania dawki 1,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę. ^{6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż podawanych dożylnie lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg, dawka dobowa 2,0 g lipidów/kg mc./dobę odpowiada maksymalnej dawce dobowej 700 ml produktu Lipidem.”>4}

Szybkość infuzji i sposób podawania

Infuzję preparatów zawierających DHA należy podawać z najmniejszą możliwą szybkością. W początkowej fazie infuzji (pierwsze 15 minut) szybkość powinna wynosić jedynie 50% maksymalnej planowanej szybkości. Podczas infuzji pacjenci powinni być dokładnie monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.⁵

Maksymalna szybkość infuzji dla produktu Lipidem u dorosłych wynosi do 0,15 g lipidów/kg masy ciała/godzinę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg odpowiada to 52,5 ml/godzinę, co daje 10,5 g lipidów na godzinę.⁶

W przypadku preparatu Omegaven szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,5 ml produktu/kg masy ciała/godzinę, co odpowiada 0,05 g oleju rybnego/kg masy ciała/godzinę. Ścisłe przestrzeganie tego zalecenia jest kluczowe dla uniknięcia znacznego wzrostu stężenia triglicerydów w surowicy.⁷

Omegaven należy podawać równolegle z innymi emulsjami tłuszczowymi. Zgodnie z zaleceniami dotyczącymi całkowitej dobowej dawki tłuszczu (1-2 g/kg masy ciała), olej rybny w preparacie Omegaven powinien stanowić 10-20% tej dawki.⁸

Droga podania emulsji z DHA

Emulsje tłuszczowe zawierające DHA można podawać dożylnie do żył centralnych lub obwodowych. Przy jednoczesnym podawaniu z innymi roztworami do infuzji (np. aminokwasami, węglowodanami) zaleca się stosowanie trójnika typu Y lub złącza omijającego, które powinno być umieszczone jak najbliżej pacjenta.⁹

Omegaven podaje się do żyły centralnej lub obwodowej. Pojemnik przed użyciem należy wstrząsnąć. Przy jednoczesnym podawaniu z innymi roztworami infuzyjnymi przez wspólną linię, konieczne jest zapewnienie zgodności zastosowanych roztworów i/lub emulsji.¹⁰

Czas trwania leczenia emulsjami zawierającymi DHA

Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne dotyczące długotrwałego stosowania produktu Lipidem, zwykle nie zaleca się podawania go dłużej niż przez tydzień. Jeśli wskazane jest dłuższe żywienie pozajelitowe z wykorzystaniem emulsji tłuszczowych, produkt można stosować przez dłuższy okres, jednak pod warunkiem ścisłego monitorowania.¹¹

W przypadku preparatu Omegaven okres podawania nie powinien przekraczać 4 tygodni.¹²

Dawkowanie DHA w preparatach doustnych

Kwas dokozaheksaenowy jest również dostępny w postaci doustnych form farmaceutycznych, takich jak kapsułki miękkie. Poniżej przedstawiono dawkowanie dla wybranych preparatów.^{13 14}

Dawkowanie preparatu Omacor

Preparat Omacor, zawierający 1000 mg omega-3 kwasów estrów etylowych 90 (w tym 380 mg estru etylowego kwasu dokozaheksaenowego – DHA), dawkuje się początkowo w ilości dwóch kapsułek na dobę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej dawkę można zwiększyć do czterech kapsułek na dobę.¹⁵

Kapsułki zaleca się przyjmować z pożywieniem, co pomaga uniknąć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.¹⁶

Dawkowanie preparatu Tran Hasco

Tran Hasco w kapsułkach miękkich, zawierający m.in. 30-90 mg kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w jednej kapsułce, stosuje się u dorosłych zwykle w dawce 2 do 4 kapsułek 2 razy na dobę, o ile lekarz nie zaleci inaczej.¹⁷

U dzieci od 4 lat zalecana dawka wynosi 1 do 2 kapsułek na dobę.¹⁸

Szczególne grupy pacjentów

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Przy stosowaniu emulsji do infuzji zawierających DHA u dzieci i młodzieży zaleca się stopniowe zwiększanie podaży lipidów o 0,5-1,0 g/kg masy ciała/dobę, z uwzględnieniem monitorowania wzrostu stężenia triglicerydów w osoczu w celu zapobiegania hiperlipidemii.¹⁹

Maksymalna szybkość infuzji dla dzieci i młodzieży nie powinna przekraczać 0,15 g lipidów/kg masy ciała/godzinę.²⁰

Dawkowanie u wcześniaków, noworodków, niemowląt i małych dzieci

Dla wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie, niemowląt i małych dzieci nie zaleca się przekraczania dawki dobowej 2,0-3,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę. W tej grupie wiekowej dobowa dawka lipidów powinna być podawana w infuzji ciągłej przez około 24 godziny.²¹

Maksymalna szybkość infuzji u wcześniaków, noworodków, niemowląt i małych dzieci wynosi do 0,15 g lipidów/kg masy ciała/godzinę.²²

Należy zwrócić uwagę, że podczas stosowania u noworodków i dzieci poniżej 2 lat, roztwór (zarówno w butelce, jak i w zestawie do podawania) powinien być chroniony przed światłem do momentu zakończenia podawania.²³

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku zasadniczo stosuje się takie same dawkowanie jak u pacjentów dorosłych, jednak należy zachować szczególną ostrożność u osób z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność serca lub nerek, które są często spotykane w tej grupie wiekowej.²⁴

W przypadku preparatu Omacor dostępne są ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u osób powyżej 70 lat.²⁵

Dawkowanie u pacjentów ze szczególnymi schorzeniami

Pacjenci z cukrzycą, zaburzeniami czynności serca lub nerek wymagają szczególnej uwagi podczas ustalania dawkowania kwasu dokozaheksaenowego w emulsjach do infuzji.²⁶

W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek stosujących preparat Omacor, dostępne są ograniczone dane kliniczne.²⁷

Dla pacjentów z zaburzeniami wątroby stosujących emulsje lipidowe zawierające DHA, dawkowanie powinno być ustalane z uwzględnieniem specyfiki tych zaburzeń.²⁸

Podsumowanie dawkowania – Szczegółowa tabela

Szczególne zalecenia dotyczące podawania i monitorowania

Podczas stosowania preparatów zawierających kwas dokozaheksaenowy należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących maksymalnej szybkości infuzji, aby zapobiec znacznemu wzrostowi stężenia triglicerydów w surowicy krwi.²⁹

Przy dłuższym stosowaniu emulsji zawierających DHA konieczne jest odpowiednie monitorowanie pacjenta, zwłaszcza pod kątem parametrów lipidowych.³⁰

W przypadku preparatów doustnych zawierających DHA, takich jak Omacor, zaleca się przyjmowanie kapsułek z pożywieniem, aby zminimalizować ryzyko dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.³¹