Dawkowanie i sposób podawania
Ketokonazol

Dawkowanie i sposób podawania ketokonazolu

Ketokonazol to substancja przeciwgrzybicza stosowana w różnych postaciach farmaceutycznych (tabletki, kremy, szampony lecznicze) w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, błon śluzowych oraz zakażeń układowych. Dawkowanie ketokonazolu zależy od postaci farmaceutycznej, rodzaju zakażenia oraz wieku pacjenta.¹

Dawkowanie ketokonazolu w postaci doustnej

Ketokonazol w postaci doustnej (tabletki) podaje się w trakcie posiłku. Jest to istotny element skutecznej terapii, gdyż pokarm zwiększa wchłanianie substancji czynnej.²

Schemat dawkowania dla dorosłych w zależności od rodzaju infekcji przedstawia się następująco:³

• Zakażenia skóry, układu pokarmowego oraz zakażenia układowe: 200 mg 1 raz na dobę, z możliwością zwiększenia dawki do maksymalnie 400 mg raz na dobę, w zależności od reakcji na leczenie
• Grzybica pochwy: 400 mg raz na dobę
• Profilaktycznie u pacjentów z obniżoną odpornością: 200 mg na dobę

⁴

W przypadku populacji pediatrycznej, dawkowanie ketokonazolu w postaci tabletek ustala się w oparciu o masę ciała:⁵

• Dzieci o masie ciała od 15 do 30 kg: 100 mg raz na dobę
• Dzieci o masie ciała powyżej 30 kg: dawkowanie jak u dorosłych
• Profilaktyka: 4 do 8 mg/kg masy ciała na dobę

⁶

Czas trwania leczenia ketokonazolem w postaci doustnej

Czas trwania leczenia ketokonazolem jest zróżnicowany i zależy od rodzaju oraz lokalizacji zakażenia. Należy dokładnie przestrzegać zalecanego czasu stosowania leku, aby zapewnić skuteczność terapii i zapobiec nawrotom infekcji.⁷

Istotną zasadą podczas terapii ketokonazolem jest kontynuowanie leczenia przez co najmniej tydzień po ustąpieniu wszystkich objawów choroby oraz do momentu uzyskania negatywnego wyniku badania mikrobiologicznego.⁸

Dawkowanie ketokonazolu w postaci miejscowej – szampony lecznicze

Ketokonazol w postaci szamponu leczniczego (np. Nizax Activ, Nizoral, Sinazol, Zoxin-med) stosuje się miejscowo na zmiany chorobowe w obrębie owłosionej skóry głowy. Sposób aplikacji poszczególnych preparatów jest podobny, jednak mogą występować niewielkie różnice w schematach dawkowania.^9101112

Ogólne zasady stosowania szamponów z ketokonazolem

Szampony zawierające ketokonazol należy aplikować na zmienioną chorobowo skórę, pozostawić na określony czas (zwykle 3-5 minut), a następnie dokładnie spłukać. Należy pamiętać o dokładnym wcieraniu preparatu w skórę głowy, co zapewnia właściwy kontakt substancji czynnej z miejscem infekcji.¹³¹⁴¹⁵

Schematy dawkowania szamponów z ketokonazolem

Dawkowanie różni się w zależności od wskazania i etapu leczenia (terapia vs. profilaktyka):

Szczegółowe dawkowanie dla poszczególnych preparatów:¹⁶¹⁷¹⁸

• Nizax Activ:
  • Łupież pstry: leczniczo – raz na dobę przez 5 kolejnych dni; profilaktycznie – raz na dobę przez 3 kolejne dni przed okresem letnim.
  • Łojotokowe zapalenie skóry i łupież skóry głowy: leczniczo – dwa razy w tygodniu przez 2 do 4 tygodni; profilaktycznie – raz na tydzień lub raz na dwa tygodnie.
• Sinazol:
  • Łojotokowe zapalenie skóry i łupież skóry głowy: leczniczo – dwa razy w tygodniu przez 2 do 4 tygodni; profilaktycznie – raz w tygodniu lub raz co drugi tydzień.
• Zoxin-med:
  • Łupież skóry głowy i łojotokowe zapalenie skóry: leczniczo – 2 razy w tygodniu przez 2 do 4 tygodni; profilaktycznie – raz na 2 tygodnie.
  • Łupież pstry: leczniczo – raz na dobę przez 5 dni; profilaktycznie – przed okresem letnim raz na dobę przez kolejne 3 dni.

¹⁹²⁰²¹

Dawkowanie ketokonazolu w postaci kremu

Ketokonazol w postaci kremu (np. Nizoral) stosowany jest miejscowo na zakażone obszary skóry. Krem należy aplikować na zmienione chorobowo miejsca oraz na skórę bezpośrednio do nich przylegającą.²²

Schemat dawkowania kremu z ketokonazolem zależy od rodzaju infekcji:

• Drożdżyca skóry, grzybica tułowia, pachwin, grzybica rąk i stóp, łupież pstry (Pityriasis versicolor): aplikacja raz na dobę
• Łojotokowe zapalenie skóry: aplikacja raz lub dwa razy na dobę

²³

Czas trwania leczenia kremem z ketokonazolem zależy od rodzaju zakażenia:

W łojotokowym zapaleniu skóry początkowy okres leczenia trwa zazwyczaj od 2 do 4 tygodni. Następnie, jako leczenie podtrzymujące, krem z ketokonazolem można stosować sporadycznie (raz w tygodniu).²⁴

Ważne jest, aby kontynuować leczenie kremem z ketokonazolem jeszcze przez kilka dni po całkowitym ustąpieniu objawów zakażenia, co pomaga zapobiec nawrotom. Jeśli po 4 tygodniach leczenia nie zaobserwuje się poprawy klinicznej, należy ponownie zweryfikować rozpoznanie. Podczas terapii istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad higieny, aby zapobiec ponownemu zakażeniu.²⁵

Szczególne grupy pacjentów

Stosowanie ketokonazolu w postaci szamponu leczniczego u dzieci jest ograniczone ze względu na niewielką ilość danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej. Szampon Nizax Activ jest wskazany dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych.²⁶²⁷

Ketokonazol w postaci kremu (Nizoral) jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych, nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania u dzieci.²⁸