Hormon luteinizujący
Substancja czynna jest ludzką gonadotropiną menopauzalną zawierającą hormony folikulotropowy (FSH) oraz luteinizujący (LH), pozyskiwana z moczu kobiet po menopauzie, z dodatkiem gonadotropiny kosmówkowej (hCG) w celu zwiększenia aktywności LH. Stosuje się ją głównie w leczeniu niepłodności, indukcji owulacji u kobiet z brakiem owulacji lub niemiesiączkujących, szczególnie gdy inne metody zawiodły. Używana jest także do kontrolowanej hiperstymulacji jajników w ramach technik wspomaganego rozrodu, takich jak zapłodnienie pozaustrojowe. Ponadto pomaga w leczeniu niepłodności u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad przy stymulacji spermatogenezy.
- Leki z tą substancją
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Hormon luteinizujący (LH) jest integralnym składnikiem preparatów hMG stosowanych w leczeniu niepłodności, dostarczającym FSH i LH w proporcji najczęściej 1:1. Dawkowanie jest silnie zindywidualizowane, rozpoczynając się zwykle od 75-150 j.m. FSH + 75-150 j.m. LH na dobę, z możliwością zwiększenia dawki co 7 dni o 37,5-75 j.m. FSH + LH, maksymalnie do 225 j.m. każdego hormonu w leczeniu braku owulacji. W protokołach ART dawki początkowe wynoszą 150-225 j.m. FSH + LH, z maksymalną dawką do 450 j.m. każdego hormonu na dobę, podawane przez 5-20 dni. Po osiągnięciu odpowiedniej stymulacji podaje się pojedynczą dawkę hCG 5000-10000 j.m. w celu wywołania owulacji lub dojrzałości pęcherzyków, z uwzględnieniem czasu 34-35 godzin do uwolnienia oocytu. W leczeniu męskiej niepłodności stosuje się wstępne podawanie hCG (1000-3000 j.m. 3x tygodniowo), a następnie preparaty zawierające LH w dawce 75-150 j.m. FSH + LH 3x tygodniowo przez kilka miesięcy.
Monitorowanie terapii jest kluczowe i obejmuje regularne badania ultrasonograficzne oraz oznaczanie stężenia estradiolu, co pozwala na indywidualizację dawkowania i minimalizację ryzyka nadmiernej stymulacji jajników. W przypadku nadmiernej reakcji leczenie należy przerwać i odstąpić od podania hCG, stosując mechaniczne metody antykoncepcji. Preparaty podaje się preferencyjnie podskórnie, z zachowaniem zasad aseptyki i rotacji miejsc iniekcji. Stosowanie u dzieci i młodzieży jest niewskazane. W protokołach ART rozróżnia się leczenie z agonistą i antagonistą GnRH, różniące się czasem rozpoczęcia podawania preparatów zawierających LH. Całość terapii wymaga ścisłej kontroli specjalisty z doświadczeniem w leczeniu niepłodności, aby zapewnić skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Dawkowanie i sposób podawania
agonista GnRH, antagonista GnRH, dojrzewanie pęcherzyków, estradiol, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, hipogonadyzm hipogonadotropowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon uwalniający gonadotropiny, inseminacja domaciczna, leczenie niepłodności, lipoatrofia, nadmierna stymulacja jajników, oocyt, pęcherzyk Graafa, techniki wspomaganego rozrodu, testosteron, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie płodności, zespół policystycznych jajników -
Działania niepożądane
Hormon luteinizujący (LH), stosowany w medycynie reprodukcyjnej, jest kluczowym składnikiem terapii niepłodności, często podawanym w połączeniu z FSH. Preparaty takie jak Menopur czy Mensinorm Set mogą wywoływać działania niepożądane, z których najistotniejszym klinicznie jest zespół hiperstymulacji jajników (OHSS). Objawy OHSS występują z częstością do 5% i mogą mieć przebieg od łagodnego (powiększenie jajników, ból brzucha) do ciężkiego, zagrażającego życiu (torbiele jajników, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, hipowolemia, wstrząs, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe). W badaniach z Mensinorm Set odnotowano pojedynczy przypadek ciężkiej postaci OHSS. Inne często obserwowane działania niepożądane to ból głowy (≥1/10), wzdęcie brzucha (≥1/10), zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), nudności, zmęczenie oraz reakcje w miejscu podania, częstsze przy podaniu domięśniowym niż podskórnym. Reakcje alergiczne, w tym uogólnione, wymagają szczególnej uwagi u pacjentek z predyspozycjami.
W trakcie terapii preparatami zawierającymi LH konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentek, ze szczególnym uwzględnieniem wczesnego wykrywania objawów OHSS. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz regularne badania ultrasonograficzne wzrostu pęcherzyków jajnikowych i oznaczanie stężenia estradiolu w surowicy, co pozwala na zapobieganie rozwojowi ciężkiej postaci OHSS. W przypadku ciężkiego OHSS wskazane jest przerwanie leczenia, hospitalizacja, odpowiednie nawodnienie, monitorowanie hemodynamiczne oraz profilaktyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. Stany nagłe, takie jak skręt jajnika czy pęknięcie torbieli z krwotokiem do otrzewnej, wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Edukacja pacjentek dotycząca objawów wymagających pilnej konsultacji medycznej jest niezbędna dla bezpieczeństwa terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Działania niepożądane
estradiol, gonadotropina menopauzalna, hipowolemia, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, krwotok do otrzewnej, menotropina, monitorowanie ultrasonograficzne, niepłodność, pęknięcie torbieli jajnika, powiększenie jajników, reakcja alergiczna, reakcja uogólniona, skręt jajnika, stymulacja jajników, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zespół hiperstymulacji jajników -
Przeciwwskazania stosowania
Hormon luteinizujący (LH), będący składnikiem preparatów menotropiny (hMG) takich jak Menopur czy Mensinorm Set, jest szeroko stosowany w medycynie reprodukcyjnej, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, nowotwory przysadki mózgowej i podwzgórza, a także u kobiet ciąża, laktacja, torbiele jajników niezwiązane z PCOS, krwawienia z dróg rodnych o nieustalonej etiologii oraz nowotwory narządów rozrodczych i piersi. U mężczyzn przeciwwskazaniem jest obecność raka gruczołu krokowego oraz nowotworów jąder. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki, w tym wywiadu, badania fizykalnego i badań dodatkowych, w celu wykluczenia tych stanów.
Ponadto istnieją stany kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających LH jest niecelowe ze względu na niską skuteczność terapeutyczną, takie jak pierwotna niewydolność jajników, wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające rozwój ciąży oraz włókniakomięśniaki macicy. Przestrzeganie przeciwwskazań jest kluczowe nie tylko dla bezpieczeństwa pacjenta, ale także dla efektywności leczenia, gdyż np. w przypadku nowotworów hormonozależnych stosowanie LH może prowadzić do progresji choroby. Kompleksowa ocena kliniczna pozwala na optymalizację terapii i minimalizację ryzyka powikłań, co jest niezbędne w praktyce klinicznej stosującej preparaty menotropiny w leczeniu niepłodności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Przeciwwskazania stosowania
badanie fizykalne, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, krwawienie z dróg rodnych, laktacja, medycyna reprodukcyjna, menotropina, nadwrażliwość, nowotwór hormonozależny, nowotwór jądra, nowotwór przysadki mózgowej, pierwotna niewydolność jajników, podwzgórze, powiększenie jajników, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak macicy, rak piersi, substancja czynna, terapia hormonalna, torbiel jajnika, wada rozwojowa narządu płciowego, włókniakomięśniak macicy, zespół policystycznych jajników -
Przedawkowanie
Hormon luteinizujący (LH), występujący w preparatach medycznych głównie w formie menotropiny (hMG) wraz z FSH, charakteryzuje się ograniczonymi danymi dotyczącymi przedawkowania, gdyż oba hormony działają synergistycznie. Głównym zagrożeniem klinicznym związanym z nadmiernym podaniem menotropiny jest zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), objawiający się zwiększoną przepuszczalnością naczyń krwionośnych i akumulacją płynów w jamie otrzewnej, opłucnej oraz osierdziu. OHSS może prowadzić do poważnych powikłań obejmujących układ sercowo-naczyniowy (nadciśnienie, tachykardia, zakrzepica), oddechowy (wysięk opłucnowy, duszność), pokarmowy (wzdęcia, nudności), nerkowy (oliguria, niewydolność) oraz zaburzeń elektrolitowych (hiponatremia, hiperkaliemia). Warto podkreślić, że brak jest precyzyjnych danych dotyczących dawek progowych wywołujących te objawy, a ryzyko ich wystąpienia zależy od indywidualnej wrażliwości pacjentki.
Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatów zawierających LH opiera się na natychmiastowym zaprzestaniu podawania leku oraz monitorowaniu i leczeniu objawów OHSS. Zaleca się szczegółową kontrolę układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, regularne badania laboratoryjne (elektrolity, morfologia, parametry krzepnięcia) oraz hospitalizację w przypadku ciężkiego przebiegu zespołu, z monitorowaniem bilansu płynów i wsparciem funkcji narządów. Pomimo niskiej ostrej toksyczności gonadotropin wykazanej w badaniach na zwierzętach, kliniczne ryzyko powikłań związanych z hiperstymulacją jajników wymaga indywidualizacji terapii i ścisłej obserwacji pacjentek. Charakterystyki produktów Menopur i Mensinorm Set nie zawierają szczegółowych wytycznych dotyczących dawek toksycznych ani specyficznego leczenia przedawkowania, co podkreśla konieczność oparcia się na aktualnej wiedzy klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Przedawkowanie
duszność, estradiol, gonadotropina menopauzalna, hemokoncentracja, hiperkaliemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemia, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, menotropina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, oliguria, przepuszczalność naczyń krwionośnych, stymulacja jajników, tachykardia, toksyczność ostra, układ krzepnięcia, wysięk opłucnowy, wysięk otrzewnowy, wzdęcie brzucha, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zaburzenia wymiany gazowej, zakrzepica, zespół hiperstymulacji jajników -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hormon luteinizujący (LH), będący składnikiem preparatów ludzkiej gonadotropiny menopauzalnej (hMG) takich jak Menopur i Mensinorm Set, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa na podstawie dostępnych danych przedklinicznych oraz rozległego doświadczenia klinicznego. Preparat Menopur zawiera wysoko oczyszczoną menotropinę, odpowiadającą określonym jednostkom FSH i LH, natomiast Mensinorm Set dodatkowo zawiera ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG) w celu zwiększenia aktywności LH. Brak specyficznych badań toksyczności reprodukcyjnej i genotoksyczności jest rekompensowany naturalnym pochodzeniem hormonów oraz krótkotrwałym charakterem terapii, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych. Procesy oczyszczania hormonów, choć nie opisane szczegółowo, są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa preparatów.
Nie przeprowadzono dedykowanych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego LH, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem preparatów oraz przeciwwskazaniami do ich użycia w okresie ciąży i połogu. Dane przedkliniczne dla Mensinorm Set są ekstrapolowane z innych preparatów o podobnym składzie, co podkreśla ograniczenia w dostępnych informacjach, jednak wieloletnie doświadczenie kliniczne potwierdza bezpieczeństwo stosowania LH w leczeniu niepłodności. Całościowa ocena wskazuje, że hormon luteinizujący, pochodzący z moczu kobiet po menopauzie, nie stanowi szczególnego zagrożenia dla pacjentów, pod warunkiem stosowania zgodnie z zaleceniami i wskazaniami terapeutycznymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
-
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hormon luteinizujący (LH), stosowany w preparatach zawierających menotropinę (hMG), jest kluczowym elementem terapii niepłodności, wymagającym ścisłego nadzoru lekarskiego i systematycznego monitorowania odpowiedzi jajników. Zaleca się kontrolę ultrasonograficzną wraz z oznaczaniem stężenia estradiolu w surowicy, aby dostosować dawkowanie do najmniejszej skutecznej dawki i zapobiec powikłaniom, takim jak zespół hiperstymulacji jajników (OHSS). Pierwsze podanie preparatu (np. Menopur, Mensinorm Set) powinno odbywać się pod nadzorem medycznym, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Pacjentki samodzielnie wykonujące iniekcje muszą być odpowiednio przeszkolone, a przed terapią konieczna jest dokładna diagnostyka wykluczająca przeciwwskazania, takie jak niedoczynność tarczycy, niedobór hormonów kory nadnerczy, hiperprolaktynemia czy guzy przysadki i podwzgórza.
Podczas leczenia preparatami zawierającymi LH istnieje ryzyko powikłań, w tym OHSS, które może manifestować się od łagodnych objawów (ból brzucha, powiększenie jajników) do ciężkich stanów z wodobrzuszem i wysiękiem opłucnowym. W przypadku nadmiernej odpowiedzi należy przerwać terapię i unikać podawania hCG, aby nie nasilić zespołu. Leczenie zwiększa także ryzyko ciąż mnogich, a częstość poronień jest wyższa niż w populacji ogólnej, choć porównywalna do kobiet z innymi zaburzeniami płodności. Istotne jest wczesne potwierdzenie prawidłowego umiejscowienia ciąży, ze względu na podwyższone ryzyko ciąży pozamacicznej. Ponadto, u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepowo-zatorowego (m.in. BMI >30 kg/m², trombofilia, wywiad rodzinny) należy starannie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii. Preparaty zawierające LH są praktycznie wolne od sodu (<23 mg na dawkę), co jest istotne w kontekście diety pacjentek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
choroba zakrzepowo-zatorowa, ciąża mnoga, ciąża pozamaciczna, ciężki zespół hiperstymulacji jajników, estradiol, gonadotropina kosmówkowa, guz podwzgórza, guz przysadki, hiperprolaktynemia, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, menotropina, niedobór hormonów kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niepłodność, nowotwór jajnika, poronienie spontaniczne, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, techniki wspomaganego rozrodu, trombofilia, ultrasonografia, wrodzona wada rozwojowa, zapłodnienie pozaustrojowe, zespół hiperstymulacji jajników -
Właściwości farmakodynamiczne
Hormon luteinizujący (LH) jest kluczowym gonadotropinem stosowanym w terapii zaburzeń płodności, obecnym w preparatach takich jak menotropina (hMG), która zawiera również FSH. LH, pozyskiwany z moczu kobiet po menopauzie, często jest wzmacniany przez dodatek hCG, co zwiększa jego aktywność. W jajnikach LH stymuluje komórki tekalne do produkcji androgenów, które pod wpływem FSH są przekształcane w estradiol, co jest niezbędne dla prawidłowego dojrzewania pęcherzyków przedowulacyjnych i steroidogenezy. W cyklach IVF/ICSI z desensybilizacją przysadki stosowanie preparatów zawierających zarówno FSH, jak i LH (np. Menopur zawierający 75 IU FSH i 75 IU LH) prowadzi do wyższych stężeń estradiolu w porównaniu do terapii samym rekombinowanym FSH, co należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentek. W protokołach indukcji owulacji z małymi dawkami różnice te nie są obserwowane.
U mężczyzn LH-podobne działanie hCG jest niezbędne do utrzymania wysokiego stężenia androgenów w jądrach, co w synergii z FSH umożliwia prawidłową spermatogenezę. Preparaty zawierające LH, takie jak Menopur i Mensinorm Set (dostępny w dawkach 75, 150 oraz 900 j.m. z aktywnością FSH/LH w stosunku 1:1), należą do grupy gonadotropin (kod ATC: G03GA02) i są standaryzowane pod kątem optymalnego stosunku aktywności FSH do LH. Ich zastosowanie zapewnia skuteczne pobudzenie wzrostu i rozwoju pęcherzyków jajnikowych oraz produkcję steroidów płciowych u kobiet bez pierwotnej niewydolności jajników, a także wspomaga procesy spermatogenezy u mężczyzn, co czyni je istotnym elementem farmakoterapii niepłodności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Właściwości farmakodynamiczne
androgen, brak owulacji, cykl IVF/ICSI, desensybilizacja przysadki mózgowej, folikulogeneza, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, hipogonadyzm hipogonadotropowy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, indukcja owulacji, kanalik nasienny, komórka Sertoliego, komórka tekalna, komórka ziarnista, menotropina, niewydolność jajnika, pęcherzyk przedowulacyjny, plemnik, rekombinowany FSH, spermatogeneza, steroidogeneza jajnikowa, zaburzenie płodności -
Właściwości farmakokinetyczne
Hormon luteinizujący (LH), będący składnikiem preparatów menotropiny, takich jak Menopur czy Mensinorm Set, charakteryzuje się niskim stężeniem w surowicy po podaniu, często bliskim granicy wykrywalności, oraz dużą zmiennością wewnątrz- i międzyosobniczą. Farmakokinetyka LH jest słabo poznana w porównaniu do FSH, którego maksymalne stężenia po podaniu podskórnym i domięśniowym wynoszą odpowiednio 8,9 ± 3,5 IU/l i 8,5 ± 3,2 IU/l, osiągane w ciągu około 7 godzin, z okresem półtrwania 30 ± 11 godzin (podskórnie) i 27 ± 9 godzin (domięśniowo). W przypadku Mensinorm Set po podaniu 300 j.m. FSH osiąga Cmax 7,5 ± 2,8 j.m./l po około 22 godzinach, z okresem półtrwania około 40 godzin i AUC0-t 485,0 ± 93,5 j.m. × h/l. Wydalanie menotropiny, w tym LH, odbywa się głównie przez nerki, jednak brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
Ze względu na ograniczone dane dotyczące farmakokinetyki LH, jego rola w działaniu menotropiny jest analizowana w kontekście całego preparatu, gdzie biologiczna skuteczność wynika głównie z FSH, a obecność LH, często wzmacniana przez dodatek ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG), jest kluczowa dla efektu klinicznego. Droga podania wpływa na parametry farmakokinetyczne FSH, co można przypuszczać również dla LH, choć brak jest precyzyjnych danych. W praktyce klinicznej należy uwzględnić dużą zmienność farmakokinetyczną oraz ograniczenia w monitorowaniu stężeń LH, co wymaga interpretacji wyników w kontekście efektów terapeutycznych i indywidualnej reakcji pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Właściwości farmakokinetyczne
gonadotropina, gonadotropina kosmówkowa, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, Menopur, menotropina, Mensinorm Set, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie domięśniowe, podanie podskórne, stężenie FSH, właściwość farmakokinetyczna, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność osobnicza -
Wskazania do stosowania
Hormon luteinizujący (LH), będący gonadotropiną przysadkową, jest kluczowy w regulacji procesów reprodukcyjnych u obu płci. W preparatach farmaceutycznych występuje najczęściej w formie menotropiny (hMG), zawierającej LH i FSH, pozyskiwanej z moczu kobiet po menopauzie, z możliwością wzmocnienia aktywności LH przez dodatek hCG. Wskazania do stosowania LH obejmują indukcję owulacji u kobiet z hipogonadyzmem hipogonadotropowym, brakiem owulacji (w tym PCOD) oraz niemiesiączkowaniem opornym na cytrynian klomifenu. Ponadto, LH w połączeniu z FSH jest stosowany w kontrolowanej hiperstymulacji jajników (COH) w procedurach ART, takich jak IVF/ET, GIFT oraz ICSI. U mężczyzn, LH w skojarzeniu z hCG jest wykorzystywany w leczeniu hipogonadotropowej i normogonadotropowej niewydolności gonad, stymulując spermatogenezę poprzez naśladowanie fizjologicznej regulacji hormonalnej.
Na rynku dostępne są preparaty zawierające LH i FSH w różnych dawkach i formach, m.in. Menopur (75 IU FSH i 75 IU LH) oraz Mensinorm Set w dawkach 75 j.m., 150 j.m. i 900 j.m. (każda dawka zawiera równoważne ilości FSH i LH). Wszystkie preparaty mają postać proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Terapia powinna być indywidualnie dostosowana przez specjalistów z zakresu endokrynologii, ginekologii lub medycyny rozrodu, uwzględniając specyfikę kliniczną pacjenta i wskazania do leczenia niepłodności. Hormon luteinizujący pozostaje istotnym elementem farmakoterapii w leczeniu zaburzeń reprodukcyjnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Hormon luteinizujący – Wskazania do stosowania
brak owulacji, cytrynian klomifenu, endokrynologia, gonadotropina, gonadotropina kosmówkowa, hipogonadotropowa niewydolność gonad, hipogonadyzm hipogonadotropowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, indukcja owulacji, kontrolowana hiperstymulacja jajników, medycyna rozrodu, menotropina, niedobór hormonów płciowych, niepłodność, normogonadotropowa niewydolność gonad, przeniesienie gamety do jajowodu, rozród wspomagany, śródcytoplazmatyczne wstrzyknięcie plemnika, stymulacja spermatogenezy, zaburzenie owulacji, zapłodnienie pozaustrojowe, zespół policystycznych jajników