Przedawkowanie
Glukozamina

Przedawkowanie glukozaminy

Glukozamina jest substancją powszechnie stosowaną w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów, dostępną w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak proszek do sporządzania roztworu doustnego (Arthryl), roztwór do wstrzykiwań (Arthryl Fast), kapsułki (Chronada) oraz tabletki powlekane (Dolenio, Flexove). Pomimo szerokiego zastosowania substancji, przypadki przedawkowania są rzadkie, jednak warto zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia związane z przyjęciem nadmiernych dawek glukozaminy.^{1 2 3}

Ryzyko toksyczności glukozaminy

Na podstawie badań toksyczności ostrej i przewlekłej przeprowadzonych na zwierzętach, wystąpienie działań toksycznych po przedawkowaniu siarczanu glukozaminy jest mało prawdopodobne, nawet przy zastosowaniu dawek do 200 razy większych niż dawka terapeutyczna.^{4 5 6}

Objawy przedawkowania glukozaminy

Mimo stosunkowo wysokiego profilu bezpieczeństwa glukozaminy, w przypadku przedawkowania mogą wystąpić określone objawy kliniczne. Objawami podmiotowymi i przedmiotowymi związanymi z przedawkowaniem glukozaminy są:^{7 8 9}

• Ból głowy
• Zawroty głowy
• Dezorientacja
• Bóle stawów
• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Zaparcie (w niektórych przypadkach)

^{10 11 12}

Przypadki kliniczne przedawkowania

Podczas badań klinicznych odnotowano przypadek bólu głowy u jednej z pięciu młodych, zdrowych osób po infuzji glukozaminy w dawce do 30 g.^{13 14}

W literaturze opisano również przypadek przedawkowania u 12-letniej dziewczynki, która przyjęła doustnie 28 g chlorowodorku glukozaminy. U pacjentki wystąpiły bóle stawów, wymioty i dezorientacja. Pomimo tych objawów, pacjentka całkowicie wyzdrowiała.^{15 16 17}

Szczególne uwagi dla formulacji zawierających lidokainę

W przypadku preparatu Arthryl Fast, który oprócz siarczanu glukozaminy zawiera również lidokainę, należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia objawów przedawkowania lidokainy. Przedawkowanie lidokainy może powodować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz zaburzenia przewodzenia w sercu.¹⁸

W większości przypadków objawy przedawkowania lidokainy ustępują po odstawieniu leku. Jednak w przypadku ciężkiego przedawkowania mogą wystąpić:¹⁹

• Drgawki
• Zaburzenia świadomości
• Śpiączka
• Zaburzenia układu oddechowego lub bezdech
• Wstrząs
• Zaburzenia przewodzenia impulsów w mięśniu sercowym
• Blok serca

²⁰

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania glukozaminy należy:^{21 22 23 24}

1. Przerwać leczenie glukozaminą
2. Zastosować leczenie objawowe, jeśli jest to konieczne
3. Wdrożyć standardowe działania wspomagające, np. w celu przywrócenia równowagi wodno-elektrolitowej

W przypadku przedawkowania preparatu Arthryl Fast zawierającego lidokainę, szczególne postępowanie powinno obejmować:²⁵

1. Powstrzymanie drgawek (dożylne podanie diazepamu lub krótko działających barbituranów)
2. Zapewnienie odpowiedniej wentylacji tlenem, w razie potrzeby wspomaganej lub kontrolowanej
3. W przypadku spadku ciśnienia tętniczego:
   • Ułożenie pacjenta w pozycji z głową niżej
   • Podanie leku obkurczającego naczynia krwionośne (preferowane o działaniu inotropowym)
   • Uzupełnienie objętości wewnątrznaczyniowej płynami
4. W przypadku bradykardii – dożylne podanie atropiny
5. W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego – zastosowanie orcyprenaliny

Należy zaznaczyć, że w leczeniu ostrego przedawkowania lidokainy dializoterapia ma nieistotne znaczenie.²⁶

Tabela objawów przedawkowania

Podsumowując, przedawkowanie glukozaminy jest zjawiskiem rzadkim, a stosunkowo wysoki profil bezpieczeństwa substancji sprawia, że nawet przy znaczącym przekroczeniu dawek terapeutycznych ciężkie objawy toksyczne są mało prawdopodobne. Jednak w przypadku wystąpienia objawów przedawkowania konieczne jest odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku preparatów zawierających dodatkowo lidokainę, która może wywoływać poważne objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.^{27 28}