Wskazania do stosowania
Beklometazon

Charakterystyka beklometazonu

Beklometazon diproponian jest substancją czynną z grupy kortykosteroidów wziewnych, stosowaną w leczeniu chorób obturacyjnych dróg oddechowych oraz alergicznych chorób nosa. Substancja ta występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, w tym aerozoli inhalacyjnych, proszków do inhalacji oraz aerozoli do nosa. W zależności od produktu leczniczego, beklometazon może występować jako jedyna substancja czynna (np. Soprobec, Beclonasal Aqua) lub w połączeniu z formoterolem – długo działającym beta2-agonistą (np. Beclocomb, Befoair, Formodual, Fostex).^{1 2 3}

Wskazania do stosowania beklometazonu w astmie

Beklometazon stanowi kluczowy element terapeutyczny w leczeniu astmy jako kortykosteroid wziewny. Zastosowanie beklometazonu jako monoterapii (np. Soprobec) jest wskazane w leczeniu podtrzymującym objawów astmy, gdy właściwe jest stosowanie inhalatora ciśnieniowego z odmierzaną dawką.⁴

Stosowanie produktów złożonych z beklometazonem w astmie

Produkty złożone zawierające beklometazon i formoterol (np. Beclocomb, Befoair, Formodual, Fostex) są wskazane w regularnym leczeniu astmy w następujących przypadkach:

• U pacjentów z niewystarczającą kontrolą objawów choroby za pomocą kortykosteroidów wziewnych oraz stosowanego doraźnie szybko działającego, wziewnego beta2-agonisty
• U pacjentów, u których uzyskano odpowiednią kontrolę objawów choroby za pomocą zarówno kortykosteroidów wziewnych, jak i długo działających beta2-agonistów

^{5 6 7 8}

W przypadku postaci suchego proszku do inhalacji (np. Fostex NEXThaler), wskazania są podobne, jednak produkt jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych.⁹

Kryteria doboru pacjentów do terapii beklometazonem w astmie

Lekarz powinien rozważyć zastosowanie beklometazonu w monoterapii (np. Soprobec) u pacjentów z astmą wymagających regularnego podawania kortykosteroidów wziewnych w celu utrzymania kontroli objawów. Natomiast produkty złożone zawierające beklometazon i formoterol należy stosować w dwóch głównych sytuacjach klinicznych:^{10 11}

1. Pacjenci z niewystarczającą kontrolą astmy pomimo stosowania kortykosteroidów wziewnych i doraźnego stosowania krótko działających beta2-agonistów
2. Pacjenci z dobrą kontrolą astmy uzyskaną przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów wziewnych i długo działających beta2-agonistów – w celu uproszczenia schematu leczenia (terapia jednym inhalatorem zamiast dwóch oddzielnych)

Wskazania do stosowania beklometazonu w POChP

Produkty złożone zawierające beklometazon w połączeniu z formoterolem (np. Beclocomb, Befoair, Formodual, Fostex, Fostex NEXThaler) są wskazane w leczeniu objawowym pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), charakteryzującą się następującymi cechami:<sup data-drug="Beclocomb" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 12 <sup data-drug="Befoair" data-section="Wskazania do stosowania" title="Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią POChP (FEV1 13 <sup data-drug="Formodual" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 14

• Wartość FEV1 < 50% wartości należnej
• Nawracające zaostrzenia w przeszłości
• Wyraźne objawy choroby pomimo regularnego leczenia długo działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela

<sup data-drug="Fostex" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 15 <sup data-drug="Fostex Nexthaler" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 16

Kryteria doboru pacjentów do terapii beklometazonem w POChP

Lekarz powinien rozważyć zastosowanie produktów złożonych zawierających beklometazon i formoterol w ciężkiej postaci POChP, gdy spełnione są następujące kryteria:<sup data-drug="Befoair" data-section="Wskazania do stosowania" title="Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią POChP (FEV1 17 <sup data-drug="Beclocomb" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 18

1. Ciężkie upośledzenie funkcji płuc – wartość FEV1 poniżej 50% wartości należnej, co wskazuje na zaawansowane stadium choroby
2. Historia nawracających zaostrzeń – pacjenci, którzy doświadczyli co najmniej jednego zaostrzenia w poprzednim roku
3. Utrzymujące się objawy POChP – takie jak duszność, kaszel, zwiększone wydzielanie plwociny, mimo regularnego stosowania leków rozszerzających oskrzela o długim czasie działania

Wskazania do stosowania beklometazonu w chorobach alergicznych nosa

Beklometazon w postaci aerozolu do nosa (np. Beclonasal Aqua) jest wskazany w następujących schorzeniach:¹⁹

• Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – zarówno w postaci całorocznej, jak i sezonowej (w tym katar sienny)
• Naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa

Kryteria doboru pacjentów do terapii beklometazonem w schorzeniach nosa

Beklometazon w postaci donosowej jest odpowiedni dla pacjentów cierpiących na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, u których występują takie objawy jak: wodnisty wyciek z nosa, świąd, kichanie i uczucie zatkanego nosa. Może być stosowany zarówno zapobiegawczo – przed spodziewanym kontaktem z alergenem, jak i leczniczo – w celu redukcji objawów już występującego zapalenia alergicznego.²⁰

Pacjenci z naczynioruchowym zapaleniem błony śluzowej nosa, charakteryzującym się obrzękiem błony śluzowej nosa i zwiększonym wydzielaniem śluzu niezwiązanym z reakcją alergiczną, również mogą odnieść korzyści z terapii beklometazonem w postaci donosowej.²¹

Zalecenia dotyczące postaci farmaceutycznej i dawkowania

Dostępne są różne postacie farmaceutyczne preparatów zawierających beklometazon, co pozwala na indywidualne dopasowanie terapii do potrzeb pacjenta:

Postacie inhalacyjne stosowane w astmie i POChP

^{22 23 24}

Postacie donosowe stosowane w chorobach alergicznych nosa

Beclonasal Aqua zawiera 50 mikrogramów beklometazonu dipropionianu w każdej dawce (0,09 ml) i jest dostępny w postaci aerozolu do nosa w zawiesinie. Jest to postać przeznaczona do leczenia chorób alergicznych nosa, w tym kataru siennego oraz naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa.^{25 26}

Uwagi praktyczne przy zalecaniu beklometazonu

Przy zalecaniu terapii beklometazonem pacjentowi należy uwzględnić następujące aspekty:

1. Terapia astmy – preferowane jest zastosowanie beklometazonu w monoterapii w przypadku pacjentów z łagodną do umiarkowanej astmą, natomiast preparaty złożone beklometazon/formoterol zalecane są u pacjentów z niewystarczającą kontrolą astmy mimo stosowania kortykosteroidów wziewnych lub u pacjentów już skutecznie leczonych obiema substancjami oddzielnie
2. Terapia POChP – złożone preparaty beklometazon/formoterol są wskazane wyłącznie w ciężkiej postaci POChP, przy FEV1 < 50% wartości należnej, historii zaostrzeń oraz utrzymujących się objawach pomimo regularnej terapii lekami rozszerzającymi oskrzela
3. Zapalenie błony śluzowej nosa – beklometazon w postaci donosowej może być stosowany zarówno w leczeniu profilaktycznym, jak i objawowym alergicznego oraz naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa

Przy wyborze odpowiedniego produktu zawierającego beklometazon należy również uwzględnić preferencje pacjenta co do typu inhalatora, jego zdolność do prawidłowego używania danego urządzenia oraz współistniejące schorzenia, które mogą wpływać na skuteczność terapii.²⁷ <sup data-drug="Formodual" data-section="Wskazania do stosowania" title="POChP Leczenie objawowe pacjentów z ciężką postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) (wartość FEV1 28 ²⁹