Właściwości farmakodynamiczne
Zinnat 125 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Zinnat

Zinnat, zawierający cefuroksym aksetyl, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbakteryjnych do stosowania ogólnego, cefalosporyn drugiej generacji (kod ATC: J01DC02). Tabletki powlekane Zinnat są dostępne w trzech dawkach: 125 mg, 250 mg oraz 500 mg cefuroksymu w postaci cefuroksymu aksetylu.¹

Mechanizm działania

Cefuroksym aksetyl stanowi prolek, który po podaniu doustnym ulega hydrolizie przez enzymy esterazy do aktywnej formy antybiotyku – cefuroksymu. Substancja aktywna działa poprzez hamowanie syntezy bakteryjnych ścian komórkowych w wyniku połączenia z białkami wiążącymi penicyliny (PBP – penicillin binding proteins). Proces ten prowadzi do przerwania biosyntezy ściany komórkowej (peptydoglikanu), co skutkuje lizą komórki bakteryjnej i jej obumarciem.²

Mechanizmy oporności bakteryjnej

Oporność bakterii na cefuroksym może wynikać z jednego lub kilku następujących mechanizmów:³

• Hydroliza przez beta-laktamazy, w tym beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL), oraz przez enzymy Amp-C, które mogą być indukowane lub podlegać trwałej derepresji u niektórych gatunków tlenowych bakterii Gram-ujemnych⁴
• Zmniejszone powinowactwo białek wiążących penicyliny (PBP) do cefuroksymu – modyfikacja miejsca docelowego dla antybiotyku zmniejsza jego skuteczność⁵
• Nieprzepuszczalność błony zewnętrznej, która ogranicza dostęp cefuroksymu do białek wiążących penicyliny u bakterii Gram-ujemnych – bariera strukturalna uniemożliwiająca penetrację antybiotyku⁶
• Bakteryjne pompy aktywnie usuwające lek z komórki – mechanizm effluxu zwiększający eliminację antybiotyku z komórki bakteryjnej⁷

Należy zaznaczyć, że bakterie, które uzyskały oporność na inne cefalosporyny do wstrzykiwań, wykazują zazwyczaj krzyżową oporność wobec cefuroksymu. Ponadto, w zależności od mechanizmu oporności, drobnoustroje wykazujące oporność na penicyliny mogą charakteryzować się obniżoną wrażliwością lub całkowitą opornością na cefuroksym.⁸

Stężenia graniczne cefuroksymu aksetylu

Wartości graniczne minimalnych stężeń hamujących (MIC – minimum inhibitory concentration) zostały ustalone przez Europejską Komisję Testowania Wrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST, wersja 13, obowiązująca od 01 stycznia 2023 r). Określają one kryteria klasyfikacji drobnoustrojów jako wrażliwe lub oporne na działanie cefuroksymu.⁹

Objaśnienia do tabeli stężeń granicznych:¹⁰

1. Stężenia graniczne cefalosporyn dla Enterobacterales uwzględniają wszystkie klinicznie istotne mechanizmy oporności, włączając ESBL oraz plazmidowe AmpC. Niektóre szczepy wytwarzające beta-laktamazy mogą wykazywać wrażliwość na cefalosporyny trzeciej i czwartej generacji zgodnie z przyjętymi wartościami granicznymi i powinny być raportowane odpowiednio do wyniku badania. Oznacza to, że obecność lub brak ESBL nie wpływa na klasyfikację szczepu jako wrażliwego. Ze względów epidemiologicznych i dla celów kontroli zakażeń zaleca się jednak wykrywanie i określanie mechanizmów oporności typu ESBL.¹¹
2. Dotyczy tylko niepowikłanych zakażeń dróg moczowych wywołanych przez E. coli, Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes), Raoultella spp. i P. mirabilis.¹²
3. O wrażliwości gronkowców na cefalosporyny wnioskuje się na podstawie wrażliwości na cefoksytynę. Wyjątek stanowią: cefiksym, ceftazydym, ceftazydym-awibaktam, ceftibuten i ceftolozan-tazobaktam, dla których nie ustalono wartości granicznych i których nie należy stosować w zakażeniach wywołanych przez gronkowce. W przypadku preparatów doustnych konieczne jest zapewnienie odpowiedniej ekspozycji leku w miejscu zakażenia.¹³