Specjalne ostrzeżenia
Zinnat

Cefuroksym aksetyl, jako antybiotyk cefalosporynowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią reakcji alergicznych na beta-laktamy, zwłaszcza przy ciężkich reakcjach, które stanowią przeciwwskazanie do stosowania leku. Opisano ryzyko wystąpienia zespołu Kounisa, czyli ostrego alergicznego skurczu tętnic wieńcowych, co może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. W trakcie terapii możliwe są ciężkie reakcje skórne (SCARS), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz reakcja DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. W leczeniu boreliozy należy uwzględnić możliwość wystąpienia reakcji Jarischa-Herxheimera, będącej efektem działania antybiotyku na Borrelia burgdorferi. Cefuroksym może także sprzyjać nadmiernemu rozwojowi Candida oraz innych drobnoustrojów, w tym Clostridioides difficile, co może skutkować rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego, wymagającym przerwania terapii i odpowiedniego leczenia.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Zinnat

Stosowanie cefuroksymu aksetylu w postaci tabletek powlekanych wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku cefalosporynowego.1

Reakcje nadwrażliwości i ryzyko krzyżowej alergii

Przed włączeniem leczenia cefuroksymem konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na antybiotyki beta-laktamowe, w tym penicyliny i inne cefalosporyny ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowej. U pacjentów z wcześniejszymi ciężkimi reakcjami alergicznymi na antybiotyki beta-laktamowe stosowanie cefuroksymu jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent przejawiał w przeszłości lekkie lub umiarkowane reakcje nadwrażliwości, lek można stosować, ale z zachowaniem szczególnej ostrożności.2

W literaturze medycznej opisywano przypadki zespołu Kounisa w przebiegu stosowania cefuroksymu – jest to ostry alergiczny skurcz tętnic wieńcowych, który może doprowadzić do zawału mięśnia sercowego. Wystąpienie objawów sugerujących ciężką reakcję nadwrażliwości stanowi bezwzględne wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiednich działań ratunkowych.3

Ciężkie skórne działania niepożądane (SCARS)

W trakcie leczenia cefuroksymem mogą rozwinąć się ciężkie skórne działania niepożądane (SCARS, ang. Severe Cutaneous Adverse Reactions), które stanowią poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Do tych reakcji należą:

  • Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
  • Toksyczna nekroliza naskórka (TEN)
  • Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)

Pacjent powinien zostać poinformowany o możliwych objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i rozważenie alternatywnej metody leczenia. Jeśli u pacjenta kiedykolwiek wystąpiła jedna z wymienionych ciężkich reakcji skórnych po zastosowaniu cefuroksymu, nigdy więcej nie należy podejmować próby leczenia tym antybiotykiem.4

Reakcja Jarischa-Herxheimera w leczeniu boreliozy

Podczas stosowania cefuroksymu aksetylu w terapii choroby z Lyme (boreliozy) może wystąpić reakcja Jarischa-Herxheimera. Jest to zjawisko wywołane działaniem antybiotyku na komórki bakterii Borrelia burgdorferi, powodującej boreliozę. Pacjent powinien zostać poinformowany, że jest to częsta i przeważnie samoistnie ustępująca konsekwencja antybiotykoterapii w tej chorobie.5

Nadmierny wzrost drobnoustrojów niewrażliwych

Podobnie jak inne antybiotyki, cefuroksym aksetyl może powodować nadmierny wzrost Candida. Przedłużona antybiotykoterapia tym lekiem wiąże się również z ryzykiem namnażania się innych drobnoustrojów niewrażliwych, takich jak Enterococcus i Clostridioides difficile, co może wymagać przerwania leczenia.6

Szczególnie istotnym powikłaniem może być rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które może wystąpić zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu antybiotykoterapii. Objawy tego zapalenia mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do zagrażających życiu. W przypadku wystąpienia biegunki należy rozważyć to rozpoznanie. Konieczne może być przerwanie leczenia cefuroksymem i włączenie odpowiedniej terapii skierowanej przeciwko Clostridioides difficile. W takiej sytuacji przeciwwskazane jest stosowanie leków hamujących perystaltykę jelit.7

Wpływ na testy diagnostyczne

Stosowanie cefuroksymu może zakłócać wyniki niektórych badań laboratoryjnych:

  • Może prowadzić do dodatniego wyniku testu Coombsa, co zaburza interpretację prób krzyżowych
  • W oznaczeniach stężenia glukozy we krwi mogą występować fałszywie ujemne wyniki przy zastosowaniu metody z cyjanożelazianami

W przypadku konieczności monitorowania glikemii u pacjentów leczonych cefuroksymem aksetylu zaleca się stosowanie metod wykorzystujących oksydazę glukozową lub heksokinazę.8

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt Zinnat w formie tabletek powlekanych zawiera benzoesan sodu (E211) w następujących ilościach:

Dawka leku Zawartość benzoesanu sodu (E211)
Zinnat 125 mg 0,00152 mg w każdej tabletce
Zinnat 250 mg 0,00203 mg w każdej tabletce
Zinnat 500 mg 0,00506 mg w każdej tabletce

Lek Zinnat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że praktycznie jest „wolny od sodu”.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl