Właściwości farmakodynamiczne
Zinkorot 25 mg Zn2+

Cynk, będący składnikiem aktywnym preparatu Zinkorot (25 mg Zn²⁺ w postaci cynku orotonianu dwuwodnego), jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym pełniącym kluczowe funkcje konstrukcyjne, katalityczne i regulacyjne w organizmie. Bierze udział w licznych procesach biologicznych, w tym w funkcjonowaniu układu immunologicznego, integralności skóry, gojeniu ran, percepcji zmysłowej, funkcji tarczycy, wzroście i rozwoju, dojrzewaniu jąder oraz przewodnictwie nerwowym. Zalecane dzienne spożycie cynku wynosi 10 mg dla mężczyzn i 7 mg dla kobiet, z uwzględnieniem zmienności w zależności od wieku i stanu fizjologicznego. Pomiar stężenia cynku w osoczu (zakres referencyjny 13,8-22,9 μmol/L, 90-150 μg/dL) jest podstawowym testem diagnostycznym, jednak jego niska czułość w wykrywaniu łagodnych niedoborów wymaga ostrożnej interpretacji wyników.

Substancja czynna
Kategoria leku

Właściwości farmakodynamiczne cynku w preparacie Zinkorot

Cynk, będący składnikiem aktywnym preparatu Zinkorot (25 mg Zn²⁺ w postaci cynku orotonianu dwuwodnego), należy do grupy farmakoterapeutycznej preparatów cynku (kod ATC: A12CB06). Jest to niezbędny pierwiastek śladowy, który pełni kluczową rolę w wielu procesach biologicznych organizmu człowieka.1

Funkcje fizjologiczne cynku w organizmie

Cynk uczestniczy w licznych układach enzymatycznych, pełniąc funkcje:

2

Znaczenie cynku w układach i procesach fizjologicznych

Cynk odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu wielu układów i procesów fizjologicznych, w tym:

  • Układ immunologiczny – wspomaga prawidłowe funkcjonowanie komórek odpornościowych
  • Integralność skóry – zapewnia prawidłową strukturę i funkcję tkanek skórnych
  • Gojenie ran – przyspiesza procesy regeneracyjne
  • Percepcja zmysłowa – umożliwia prawidłowe odczuwanie smaku i zapachu
  • Funkcja tarczycy – wspomaga metabolizm hormonów tarczycy
  • Procesy wzrostu i rozwoju – niezbędny dla prawidłowego rozwoju organizmu
  • Dojrzewanie jąder – kluczowy dla rozwoju i funkcji układu rozrodczego męskiego
  • Funkcje układu nerwowego – reguluje przewodnictwo nerwowe
  • Działanie insuliny – wpływa na metabolizm glukozy

3

Znaczenie cynku w układzie nerwowym

Cynk jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania mózgu ssaków. Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego pierwiastka może prowadzić do niekorzystnych zmian neurologicznych, takich jak:

4

Zalecane dzienne spożycie

Według rekomendacji dotyczących dobowego zapotrzebowania na cynk (RNI – Reference Nutrient Intake), zalecana dawka dla osób dorosłych wynosi:

  • Mężczyźni: 10 mg/dobę
  • Kobiety: 7 mg/dobę

Należy zaznaczyć, że dokładne zapotrzebowanie na cynk może różnić się w zależności od wieku, stanu fizjologicznego (ciąża, laktacja) oraz innych indywidualnych czynników.5

Diagnostyka niedoboru cynku

Podstawowym badaniem laboratoryjnym służącym do oceny gospodarki cynkowej w organizmie jest pomiar stężenia cynku w osoczu. Należy jednak podkreślić, że metoda ta cechuje się niską czułością w przypadku łagodnego niedoboru tego pierwiastka. Zmiany stężenia cynku w osoczu stają się widoczne dopiero przy znacznie obniżonej podaży, co oznacza, że pacjent z prawidłowymi wynikami w badaniach laboratoryjnych może w rzeczywistości doświadczać niedoboru cynku.6

Zakresy referencyjne stężenia cynku

Materiał biologiczny Zakres referencyjny (μmol/L) Zakres referencyjny (μg/dL) Interpretacja kliniczna
Osocze 13,8 – 22,9 90 – 150 Zakres optymalny
Osocze < 9,9 < 65 Możliwe objawy kliniczne niedoboru
Osocze < 5,0 < 33 Nasilone objawy (utrata smaku i węchu, bóle brzucha, biegunka, wysypka, utrata apetytu)
Surowica 10,7 – 22,9 70 – 150 Zakres prawidłowy
Surowica < 7,0 < 46 Zdecydowany niedobór cynku

7

Objawy kliniczne niedoboru cynku

Manifestacja kliniczna deficytu cynku zależy od stopnia jego nasilenia. Można wyróżnić objawy towarzyszące ciężkiemu oraz lekkiemu niedoborowi tego pierwiastka.

Ciężki niedobór cynku

W przypadku znacznego deficytu cynku obserwuje się następujące objawy kliniczne:

  • Opóźnienie wzrostu – zahamowanie prawidłowego rozwoju fizycznego
  • Opóźnienie dojrzewania płciowego – zaburzenia w rozwoju drugorzędowych cech płciowych
  • Opóźnienie dojrzałości szkieletowej – nieprawidłowy rozwój kośćca
  • Powierzchowne zapalenie skóry – zmiany skórne o charakterze zapalnym
  • Biegunka – zaburzenia przewodu pokarmowego
  • Łysienie – utrata włosów
  • Utrata apetytu – zmniejszone łaknienie
  • Zmiany zachowania – zaburzenia funkcji poznawczych i emocjonalnych
  • Zwiększona podatność na infekcje – wynikająca z wadliwego rozwoju układu immunologicznego

8

Lżejszy niedobór cynku

Przy łagodniejszym deficycie cynku obserwuje się:

  • Zaburzenia smaku (dysgeuzja) – zmienione lub osłabione odczuwanie smaków
  • Brak lub osłabienie powonienia (anosmia/hyposmia) – upośledzenie funkcji węchowej
  • Słabe gojenie się ran – wydłużony proces regeneracji tkanek

9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl