Działania niepożądane leku Zilibra (lakozamid)

Produkt leczniczy Zilibra, zawierający substancję czynną lakozamid (dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg w postaci tabletek powlekanych), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla prawidłowego monitorowania pacjentów i odpowiedniego zarządzania ryzykiem podczas terapii.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo z udziałem 1308 pacjentów z napadami częściowymi, ponad 60% osób przyjmujących lakozamid zgłosiło przynajmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do około 35% pacjentów w grupie placebo. Najczęściej raportowane działania niepożądane (występujące u ≥10% pacjentów) podczas terapii lakozamidem to zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie. Większość tych objawów miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, a ich intensywność była często zależna od stosowanej dawki. Redukcja dawki umożliwiała w wielu przypadkach złagodzenie tych objawów.²

Warto zauważyć, że zarówno działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), jak i przewodu pokarmowego wykazywały tendencję do zmniejszania intensywności i częstości występowania wraz z czasem trwania leczenia. Częstość przerywania terapii z powodu działań niepożądanych wynosiła 12,2% u pacjentów otrzymujących lakozamid w porównaniu do 1,6% u pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym prowadzącym do przerwania leczenia były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.³

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość zwiększonego występowania działań niepożądanych ze strony OUN po podaniu dawki nasycającej lakozamidu.⁴

Działania niepożądane kardiologiczne

Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR w zapisie EKG. To wydłużenie może prowadzić do wystąpienia specyficznych działań niepożądanych, takich jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia czy bradykardia. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z padaczką, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia występował niezbyt często i z różną częstością w zależności od dawki lakozamidu (dla dawki 200 mg: 0,7%, dla 400 mg: 0%, dla 600 mg: 0,5%).⁵

Chociaż w badaniach klinicznych nie odnotowano bloku przedsionkowo-komorowego drugiego ani trzeciego stopnia, to po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano takie przypadki. W badaniach porównujących monoterapię lakozamidem z karbamazepiną CR, wydłużenie odstępu PR było porównywalne w obu grupach.⁶

Ważnym działaniem niepożądanym są również omdlenia, które występowały niezbyt często, z porównywalną częstością w grupie leczonej lakozamidem (0,1%) i otrzymującej placebo (0,3%). W badaniu porównującym monoterapię lakozamidem z karbamazepiną CR, omdlenia występowały częściej w grupie otrzymującej lakozamid (1,6%) niż w grupie otrzymującej karbamazepinę CR (0,2%).⁷

Mimo że w krótkookresowych badaniach klinicznych nie zgłaszano przypadków migotania ani trzepotania przedsionków, oba te działania były opisywane zarówno w otwartych badaniach dotyczących padaczki, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁸

Zaburzenia wyników badań laboratoryjnych

W trakcie leczenia lakozamidem u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi, stosujących jednocześnie 1-3 inne leki przeciwpadaczkowe, obserwowano nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie stężenia ALT do poziomu ≥3 razy górna granica normy (ULN) wystąpiło u 0,7% pacjentów przyjmujących lakozamid, podczas gdy w grupie przyjmującej placebo nie odnotowano takich przypadków.⁹

Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości

U pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lakozamidem, zgłaszano wielonarządowe reakcje nadwrażliwości, określane również jako wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi (zespół DRESS). Reakcje te mogą się różnić w zakresie występujących objawów, jednak zwykle obecna jest gorączka i wysypka, a do procesu chorobowego mogą być włączone różne układy narządowe. W przypadku podejrzenia wielonarządowej reakcji nadwrażliwości, leczenie lakozamidem należy przerwać.¹⁰

Populacje specjalne

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa lakozamidu u dzieci w wieku od 4 do poniżej 16 lat, ustalony w badaniach otwartych dotyczących terapii wspomagającej, jest zasadniczo zgodny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych u dzieci należały: wymioty (17,1%), zawroty głowy (16,7%), senność (12,1%), ból głowy (11,7%) i drgawki (10,1%). Dodatkowo u dzieci raportowano: zmniejszony apetyt (6,6%), letarg (4,3%) i zaburzenia zachowania (1,9%).¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) profil działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem był podobny do obserwowanego u młodszych pacjentów. Jednakże u osób starszych, w porównaniu z młodszymi dorosłymi, częściej (różnica ≥5%) występowały: upadki, biegunka i drżenia.¹²

Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u osób starszych, w porównaniu z młodszymi pacjentami, był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, który w grupie leczonej lakozamidem wystąpił u 4,8% pacjentów w podeszłym wieku i u 1,6% młodszych dorosłych.¹³

Ponadto, częstość przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych wynosiła 21,0% u pacjentów w podeszłym wieku i 9,2% u młodszych osób dorosłych w grupie leczonej lakozamidem. Te różnice między grupami wiekowymi były podobne również w grupie pacjentów przyjmujących lek porównawczy (karbamazepinę CR).¹⁴

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku Zilibra do obrotu. Częstości występowania działań niepożądanych zostały zdefiniowane następująco:<sup data-drug="Zilibra" data-section="Działania niepożądane" title="Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych. W poniższej tabeli przedstawiono częstości poszczególnych działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych oraz dane z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstości zdefiniowano w następujący sposób: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), niezbyt często (od ≥1/1000 do 15

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas leczenia lakozamidem, należy rozważyć następujące postępowanie:¹⁶

• Modyfikacja dawki – wiele działań niepożądanych jest zależnych od dawki, dlatego ich nasilenie można zmniejszyć poprzez redukcję dawki leku
• Monitorowanie pacjenta – szczególnie pod kątem objawów ze strony układu nerwowego i kardiologicznego
• Ocena korzyści i ryzyka – w przypadku ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia
• Szczególna ostrożność u pacjentów z grupy ryzyka – osoby starsze oraz pacjenci z istniejącymi zaburzeniami przewodzenia

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁷

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu Zilibra do obrotu.¹⁸