Przedawkowanie
Xylo-Pantenol (1 mg + 50 mg)/ml

Przedawkowanie leku Xylo-Pantenol, zawierającego ksylometazolinę chlorowodorek (1 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml), wiąże się głównie z toksycznym działaniem ksylometazoliny, szczególnie u niemowląt i dzieci. Ksylometazolina wywołuje dwufazowe efekty na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i układ sercowo-naczyniowy, manifestujące się naprzemiennym pobudzeniem i zahamowaniem funkcji. Klinicznie obserwuje się drgawki, śpiączkę, lęk, omamy, bradykardię, tachykardię, zaburzenia rytmu serca, bezdech oraz zmiany ciśnienia tętniczego – początkowo nadciśnienie, które może przejść w niedociśnienie. Dodatkowo mogą wystąpić objawy oczne (zwężenie lub rozszerzenie źrenic), a także pocenie się, gorączka, bladość, sinica i nudności. Przedawkowanie ksylometazoliny stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, zwłaszcza u niemowląt, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.

Przedawkowanie leku Xylo-Pantenol (1 mg + 50 mg)/ml

Przedawkowanie leku Xylo-Pantenol, zawierającego ksylometazoliny chlorowodorek (1 mg/ml) i deksopantenol (50 mg/ml), może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie u dzieci. Ryzyko związane z przedawkowaniem dotyczy głównie ksylometazoliny, gdyż deksopantenol charakteryzuje się bardzo niską toksycznością.1

Objawy przedawkowania u dzieci

Przedawkowanie ksylometazoliny u niemowląt może prowadzić do silnego zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Obraz kliniczny zatrucia pochodnymi imidazoliny (do których należy ksylometazolina) bywa mylący ze względu na naprzemienne występowanie okresów pobudzenia i depresji zarówno OUN, jak i układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego.2

Po przedawkowaniu, zwłaszcza u dzieci, najczęściej obserwuje się objawy dotyczące ośrodkowego układu nerwowego, takie jak: drgawki i śpiączka, bradykardia, bezdech, a także nadciśnienie tętnicze, które może być następnie zastąpione przez niedociśnienie.3

Mechanizm objawów przedawkowania

Przedawkowanie ksylometazoliny wywołuje dwufazowe działanie na organizm, charakteryzujące się naprzemiennymi stanami pobudzenia i zahamowania czynności różnych układów:

  1. Faza pobudzenia OUN – manifestuje się przez lęk, pobudzenie psychoruchowe, omamy i drgawki.4
  2. Faza zahamowania OUN – charakteryzuje się obniżoną temperaturą ciała, letargiem, sennością i śpiączką.5

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przyjęcia dużej ilości produktu leczniczego Xylo-Pantenol należy natychmiast podać węgiel aktywowany (jako adsorbent) i siarczan sodu (jako środek przeczyszczający) lub przeprowadzić płukanie żołądka. Takie działanie jest uzasadnione ze względu na możliwość szybkiego wchłaniania ksylometazoliny.6

W przypadku poważnego przedawkowania konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej opieki medycznej. W celu obniżenia ciśnienia krwi można zastosować jako antidotum nieselektywnego antagonistę receptorów alfa-adrenergicznych, np. fentolamina. Ważne jest, aby pamiętać, że leki wazopresyjne są przeciwwskazane w takiej sytuacji.7

W razie konieczności można zastosować:8

  • Leczenie przeciwgorączkowe
  • Leczenie przeciwdrgawkowe
  • Tlenoterapię

Należy zauważyć, że w przypadku przedawkowania składnika deksopantenolu nie jest konieczne specjalne postępowanie ze względu na jego niską toksyczność.9

Tabela objawów przedawkowania

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka
Ośrodkowy układ nerwowy Drgawki, śpiączka, lęk, pobudzenie, omamy, letarg, senność Naprzemienne występowanie okresów pobudzenia i zahamowania czynności OUN
Układ sercowo-naczyniowy Bradykardia, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca Możliwe naprzemienne działanie na układ sercowo-naczyniowy
Ciśnienie tętnicze Nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie podobne do wstrząsu Typowe jest początkowo nadciśnienie, po którym może wystąpić niedociśnienie
Układ oddechowy Bezdech, zaburzenia oddychania, obrzęk płuc Możliwość wystąpienia bezdechu jako jednego z głównych powikłań, szczególnie u dzieci
Objawy oczne Zwężenie źrenic, rozszerzenie źrenic Możliwe jest występowanie obu przeciwstawnych objawów w zależności od fazy intoksykacji
Inne objawy Pocenie się, gorączka, bladość, sinica, kołatanie serca, nudności Objawy mogą się nakładać i zmieniać swoją intensywność w przebiegu intoksykacji

Wymienione objawy mogą wystąpić w różnej konfiguracji i nasileniu, przy czym u dzieci, a szczególnie u niemowląt, przedawkowanie ksylometazoliny stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl