Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Xevoben

Stosowanie leku Xevoben (lewodopa 100 mg + benserazyd 25 mg) wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych przypadkach klinicznych oraz regularnego monitorowania pacjentów w trakcie terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas leczenia tym preparatem.¹

Zmiany hematologiczne i monitorowanie morfologii krwi

W trakcie terapii produktem Xevoben odnotowano przypadki zmian w obrazie krwi, takie jak anemia hemolityczna, leukopenia i trombocytopenia. W pojedynczych przypadkach raportowano również agranulocytozę i pancytopenię, których związek z przyjmowaniem leku nie został jednoznacznie określony. Z tego względu zaleca się częste kontrolowanie morfologii krwi przy rozpoczynaniu leczenia, a następnie systematyczne monitorowanie przez cały okres terapii.²

Pacjenci z chorobami układu krążenia

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• przebytym zawałem mięśnia sercowego
• chorobą wieńcową
• zaburzeniami rytmu serca
• niewydolnością serca

W powyższych grupach pacjentów konieczne jest częste monitorowanie czynności serca podczas inicjacji leczenia, a następnie regularne badania kontrolne przez cały okres terapii.³

Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego i układu kostnego

Pacjenci z wywiadem choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz osoby z demineralizacją kości wymagają szczególnie uważnej kontroli w trakcie leczenia lekiem Xevoben.⁴

Pacjenci z jaskrą

U pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania zaleca się regularne pomiary ciśnienia śródgałkowego, ponieważ lewodopa teoretycznie może powodować jego wzrost.⁵

Niedociśnienie ortostatyczne

Niedociśnienie ortostatyczne może wystąpić niezbyt często, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka, do której należą:

• osoby w podeszłym wieku
• pacjenci przyjmujący jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe
• pacjenci stosujący inne leki mogące wywoływać niedociśnienie ortostatyczne

Pacjenci z tych grup, jak również ci, u których już zdiagnozowano niedociśnienie ortostatyczne, powinni być pod szczególną kontrolą, zwłaszcza na początku leczenia lub w trakcie zwiększania dawki leku. Objawy niedociśnienia ortostatycznego można zwykle kontrolować poprzez zmniejszenie dawki preparatu Xevoben.⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Szczególnie w początkowym okresie terapii mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, wymioty lub biegunka. Objawy te można znacząco ograniczyć poprzez:

• przyjmowanie leku Xevoben jednocześnie z niewielkim posiłkiem ubogim w białko (np. ciastka, sucharki)
• popijanie leku płynem
• stopniowe zwiększanie dawki

⁷

Zaburzenia psychiczne i depresja

W trakcie leczenia produktem Xevoben może występować depresja, która może być również elementem obrazu klinicznego choroby Parkinsona. Z tego powodu wszyscy pacjenci powinni być dokładnie monitorowani pod kątem zmian psychologicznych oraz objawów depresji z myślami samobójczymi lub bez nich.⁸

Zespół dysregulacji dopaminowej

U niewielkiej liczby pacjentów mogą wystąpić zaburzenia poznawcze i behawioralne, które mogą być bezpośrednio związane z przyjmowaniem większych niż zalecane dawek leku Xevoben. Stan ten określany jest jako zespół dysregulacji dopaminowej (DDS – Dopamine Dysregulation Syndrome).⁹

Nagłe odstawienie leku

Nie wolno nagle odstawiać produktu Xevoben. Po długotrwałym leczeniu preparatem zawierającym lewodopę, nagłe odstawienie może prowadzić do wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego z następującymi objawami:

• wysoka gorączka
• sztywność mięśni
• zmiany psychiczne
• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić poważne, zagrażające życiu powikłania:

• mioglobinuria
• rabdomioliza
• ostra niewydolność nerek
• ostry zespół akinetyczny

W przypadku wystąpienia takich objawów pacjent powinien znajdować się pod ścisłą obserwacją medyczną, w razie konieczności w warunkach szpitalnych, i szybko otrzymać odpowiednie leczenie objawowe. Po ocenie stanu klinicznego leczenie może obejmować wznowienie podawania lewodopy z benserazydem. Z tego powodu przerwa w stosowaniu lewodopy ze wskazań terapeutycznych powinna być przeprowadzana wyłącznie w warunkach szpitalnych.¹⁰

Dyskineza w trakcie leczenia

W późniejszych etapach leczenia może wystąpić dyskineza (np. ruchy pląsawicze i atetotyczne). Objawy te można zwykle kontrolować poprzez zmniejszenie dawki leku.¹¹

Wahania odpowiedzi na leczenie

W przypadku długotrwałej terapii mogą wystąpić wahania odpowiedzi na leczenie:

• objawy zamrożenia (freezing)
• dystonie końca dawki
• zespół przełączenia „on-off”

Zaburzenia te można zazwyczaj zminimalizować lub całkowicie wyeliminować poprzez:

• odpowiednie dobranie dawki leku Xevoben
• podawanie mniejszych pojedynczych dawek w krótszych odstępach czasu

Następnie można podjąć próbę stopniowego zwiększania dawki w celu uzyskania silniejszego efektu terapeutycznego.¹²

Znieczulenie ogólne

Jeśli pacjent wymaga znieczulenia ogólnego, należy przestrzegać następujących zasad:

• Kontynuować podawanie lewodopy z benserazydem przez możliwie najdłuższy czas przed operacją (z wyjątkiem znieczulenia z użyciem halotanu)
• W przypadku znieczulenia z użyciem halotanu, należy odstawić lek Xevoben na 12-48 godzin przed zabiegiem ze względu na ryzyko wystąpienia wahań ciśnienia krwi i/lub zaburzeń rytmu serca
• Po zabiegu leczenie można wznowić, zwiększając dawkę stopniowo do wartości stosowanej przed operacją

¹³

Senność i napady snu

Podczas stosowania lewodopy może wystąpić senność oraz, w rzadkich przypadkach, nagłe napady snu. W pojedynczych przypadkach zgłaszano epizody napadów snu podczas wykonywania codziennych czynności, niekiedy bez sygnałów ostrzegawczych oraz bez świadomości ich wystąpienia. Pacjentów należy poinformować o tym ryzyku i zalecić zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn w trakcie leczenia lewodopą.

Osoby, u których wystąpiła senność i/lub napady snu muszą bezwzględnie powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku wystąpienia tych objawów należy rozważyć redukcję dawki lub zakończenie leczenia.¹⁴

Zaburzenia kontroli impulsów

Pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem rozwoju zaburzeń kontroli impulsów. Zarówno pacjenci, jak i ich opiekunowie, powinni zostać poinformowani, że u osób leczonych agonistami dopaminy i/lub innymi produktami dopaminergicznymi zawierającymi lewodopę, w tym lekiem Xevoben, mogą wystąpić behawioralne objawy zaburzeń kontroli impulsów, takie jak:

• uzależnienie od gier hazardowych
• zwiększone libido
• hiperseksualność
• kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kupowanie
• kompulsywne lub napadowe objadanie się

W przypadku wystąpienia takich objawów zaleca się weryfikację stosowanego leczenia.¹⁵

Badania laboratoryjne w trakcie leczenia

W trakcie terapii lekiem Xevoben zaleca się okresowe kontrolowanie:

• czynności wątroby
• czynności nerek
• funkcji układu krążenia
• morfologii krwi

U pacjentów z cukrzycą należy często monitorować stężenie glukozy we krwi i odpowiednio dostosowywać dawki leków przeciwcukrzycowych.¹⁶

Ryzyko czerniaka

Badania epidemiologiczne wykazały, że u pacjentów z chorobą Parkinsona występuje zwiększone ryzyko rozwoju czerniaka w porównaniu do populacji ogólnej (około 2-6 razy wyższe). Nie ustalono jednoznacznie, czy obserwowany wzrost ryzyka wynika z samej choroby Parkinsona, czy z innych czynników, takich jak stosowanie lewodopy w leczeniu tego schorzenia.

Z tego powodu pacjenci oraz ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o konieczności regularnego monitorowania skóry pod kątem wystąpienia czerniaka podczas stosowania lewodopy z benserazydem. Zaleca się okresowe badania skóry przez odpowiedniego specjalistę (np. dermatologa).¹⁷

Dodatkowe ostrzeżenia dla pacjentów z zespołem niespokojnych nóg

U pacjentów z ciężkimi objawami zespołu niespokojnych nóg oraz w przypadkach, gdy wymagana jest większa dawka lewodopy z benserazydem, nasilenie objawów może ograniczyć długotrwałe stosowanie kombinacji tych substancji.¹⁸

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Xevoben zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”.¹⁹