Interakcje leku
Tractiva 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Arypiprazol, substancja czynna produktu leczniczego Tractiva, może wchodzić w interakcje z wieloma lekami i substancjami ze względu na swój mechanizm działania oraz profil metaboliczny. Antagonistyczne działanie na receptor adrenergiczny alfa-1 sprawia, że arypiprazol może nasilać działanie niektórych leków przeciwnadciśnieniowych.¹

Interakcje związane z działaniem na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na pierwotne działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), stosowanie arypiprazolu wymaga zachowania szczególnej ostrożności w przypadku jednoczesnego przyjmowania innych leków działających na OUN. Kombinacja takich substancji może nasilać działania niepożądane, szczególnie sedację.²

Szczególną uwagę należy zachować przy stosowaniu arypiprazolu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe, co może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca.³

Wpływ leków na farmakokinetykę arypiprazolu

Leki hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego, takie jak famotydyna (antagonista receptora H2), mogą zmniejszać szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak efekt ten nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania.⁴

Arypiprazol jest metabolizowany wieloma drogami, głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, natomiast nie jest metabolizowany przez enzymy z grupy CYP1A. Z tego względu u palaczy tytoniu nie jest konieczne dostosowanie dawki leku.⁵

Inhibitory CYP2D6

Silne inhibitory enzymu CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na arypiprazol. Badania kliniczne wykazały, że podanie chinidyny osobom zdrowym zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, nie zmieniając wartości Cmax. Jednocześnie parametry farmakokinetyczne aktywnego metabolitu – dehydroarypiprazolu – ulegają zmniejszeniu (AUC o 32%, Cmax o 47%).⁶

W przypadku jednoczesnego stosowania chinidyny i arypiprazolu, dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć o około połowę w stosunku do przepisanej dawki. Podobne działanie mogą wywierać inne silne inhibitory CYP2D6, jak fluoksetyna i paroksetyna, co również wymaga odpowiedniej redukcji dawki arypiprazolu.⁷

Inhibitory CYP3A4

Podobnie jak w przypadku inhibitorów CYP2D6, silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, istotnie wpływają na farmakokinetykę arypiprazolu. Badania kliniczne wykazały, że ketokonazol zwiększa AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a parametry jego aktywnego metabolitu – dehydroarypiprazolu – o 77% (AUC) i 43% (Cmax).⁸

U osób o wolnym metabolizmie w zakresie CYP2D6, jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może powodować znaczne zwiększenie stężenia arypiprazolu w osoczu w porównaniu z osobami o szybkim metabolizmie CYP2D6.⁹

Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie ketokonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 (np. itrakonazolu lub inhibitorów proteazy HIV) z arypiprazolem, należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu o około połowę. Po odstawieniu inhibitora CYP2D6 lub CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy zwiększyć do wartości stosowanej przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego.¹⁰

Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) lub CYP2D6 (np. escytalopram) mogą powodować niewielkie zwiększenie stężenia arypiprazolu w osoczu, co zazwyczaj nie wymaga modyfikacji dawkowania.¹¹

Induktory CYP3A4

Silne induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, mogą znacząco zmniejszać stężenie arypiprazolu w organizmie. Badania kliniczne u pacjentów ze schizofrenią lub zaburzeniami schizoafektywnymi wykazały, że jednoczesne podanie karbamazepiny z arypiprazolem prowadzi do zmniejszenia średniej geometrycznej Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73% w porównaniu do monoterapii arypiprazolem (30 mg). Podobnie, parametry farmakokinetyczne dehydroarypiprazolu ulegają zmniejszeniu o 69% (Cmax) i 71% (AUC).¹²

W przypadku jednoczesnego stosowania arypiprazolu z karbamazepiną konieczne jest podwojenie dawki arypiprazolu. Podobnego efektu można oczekiwać przy jednoczesnym stosowaniu innych silnych induktorów CYP3A4, takich jak ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, prymidon, efawirenz, newirapina i ziele dziurawca zwyczajnego. Po zakończeniu podawania silnego induktora CYP3A4, należy ponownie zmniejszyć dawkę arypiprazolu do zalecanej.¹³

Interakcje z walproinianem i litem

Jednoczesne stosowanie walproinianów lub soli litu z arypiprazolem nie powoduje klinicznie istotnych zmian stężenia arypiprazolu, dlatego w takich przypadkach nie jest konieczne dostosowanie dawki.¹⁴

Wpływ arypiprazolu na inne leki

Badania kliniczne wykazały, że arypiprazol w dawkach 10-30 mg na dobę nie wywiera istotnego wpływu na metabolizm substratów następujących enzymów:

• CYP2D6 (współczynnik dekstrometorfan/3-metoksymorfinan)
• CYP2C9 (warfaryna)
• CYP2C19 (omeprazol)
• CYP3A4 (dekstrometorfan)

Dodatkowo, badania in vitro wykazały, że ani arypiprazol, ani jego aktywny metabolit (dehydroarypiprazol) nie zmieniają metabolizmu zachodzącego z udziałem CYP1A2. Wskazuje to na niskie prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych klinicznie interakcji między arypiprazolem a lekami metabolizowanymi przez wymienione enzymy.¹⁵

Arypiprazol podawany jednocześnie z walproinianem, litem lub lamotryginą nie wywołuje klinicznie istotnych zmian w stężeniach tych leków.¹⁶

Zespół serotoninowy

Obserwowano przypadki zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących arypiprazol. Objawy tego potencjalnie zagrażającego życiu stanu mogą wystąpić szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych, takich jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i/lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), a także leków zwiększających stężenie arypiprazolu w organizmie.¹⁷

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie arypiprazolu z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na sumowanie się działania obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak arypiprazol, wpływa na funkcje OUN i może nasilać działania niepożądane leku, szczególnie w zakresie działania sedatywnego.¹⁸

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia arypiprazolem może prowadzić do:

• Nasilenia działania uspokajającego
• Zwiększonego upośledzenia zdolności psychomotorycznych
• Zaburzeń koordynacji ruchowej
• Obniżenia poziomu czujności
• Wydłużenia czasu reakcji
• Nasilenia działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego

Pacjenci leczeni arypiprazolem powinni całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu ze względu na ryzyko poważnych interakcji oraz możliwość nasilenia działań niepożądanych leku.

Tabela interakcji