Właściwości farmakodynamiczne leku Taromentin 2000 mg + 200 mg

Taromentin należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako połączenia penicylin z inhibitorami beta-laktamazy. Kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) dla tego leku to J01CR02. ¹

Mechanizm działania

Amoksycylina, będąca składnikiem leku Taromentin, jest półsyntetyczną penicyliną (antybiotyk beta-laktamowy), która działa poprzez hamowanie jednego lub więcej enzymów w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu. Enzymy te często określane są jako białka wiążące penicylinę (PBP – ang. penicillin-binding proteins). Peptydoglikan stanowi integralny strukturalny składnik ściany komórki bakteryjnej, a zahamowanie jego syntezy prowadzi do osłabienia ściany komórkowej bakterii. W konsekwencji następuje liza komórki i śmierć bakterii. ²

Należy zaznaczyć, że amoksycylina podlega rozkładowi przez beta-laktamazy wytwarzane przez oporne bakterie. Z tego powodu zakres działania samej amoksycyliny nie obejmuje mikroorganizmów, które wytwarzają te enzymy. ³

Drugim kluczowym składnikiem leku Taromentin jest kwas klawulanowy, który ma budowę podobną do penicylin (beta-laktam). Jego główną rolą jest unieczynnianie niektórych beta-laktamaz, co zapobiega dezaktywacji amoksycyliny. Sam kwas klawulanowy nie wykazuje klinicznie istotnego działania przeciwbakteryjnego. ⁴

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Podstawowym parametrem określającym skuteczność amoksycyliny jest czas, w którym stężenie leku utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Jest to uznawany główny wyznacznik efektywności terapeutycznej tego antybiotyku. ⁵

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na działanie amoksycyliny z kwasem klawulanowym może wynikać z kilku mechanizmów:

• Unieczynnienie antybiotyku przez beta-laktamazy bakteryjne, które nie są hamowane przez kwas klawulanowy, w tym enzymy należące do klasy B, C i D. ⁶
• Zmiana struktury białek wiążących penicylinę (PBP), co skutkuje zmniejszeniem powinowactwa antybiotyku do miejsca docelowego w komórce bakteryjnej. ⁷
• Zmniejszona przepuszczalność błony komórkowej bakterii lub aktywne usuwanie antybiotyku przez mechanizmy pompy wyrzutowej, co może wywoływać oporność lub przyczyniać się do jej wystąpienia. Mechanizmy te są szczególnie istotne u bakterii Gram-ujemnych. ⁸

Wartości graniczne

Wartości graniczne minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla amoksycyliny z kwasem klawulanowym zostały określone przez European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST). ⁹

Przy interpretacji powyższej tabeli należy uwzględnić następujące informacje: ¹⁰

1. Wartości dotyczą stężeń amoksycyliny. Dla badania wrażliwości stężenie kwasu klawulanowego ustalono na poziomie 2 mg/L.
2. Wartości dla gronkowców koagulazo-ujemnych dotyczą stężeń oksacyliny.
3. Wartości graniczne dla niektórych bakterii opierają się na wartościach granicznych dla ampicyliny.
4. Wartości graniczne dla szczepów opornych (R >8 mg/L) zapewniają, że wszystkie szczepy posiadające mechanizmy oporności są klasyfikowane jako oporne.
5. Niektóre wartości graniczne opierają się na wartościach granicznych penicyliny benzylowej.

Należy pamiętać, że częstość występowania oporności wybranych gatunków bakterii może zmieniać się w czasie i różnić geograficznie. Z tego powodu istotne jest odniesienie się do lokalnych danych dotyczących oporności, szczególnie podczas leczenia ciężkich zakażeń. W sytuacjach, gdy lokalna częstość występowania oporności jest taka, że przydatność leku jest wątpliwa (przynajmniej w niektórych rodzajach zakażeń), zaleca się zasięgnięcie opinii specjalistycznej. ¹¹

Wrażliwość drobnoustrojów na amoksycylinę z kwasem klawulanowym

Gatunki zwykle wrażliwe: ¹²

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie: ¹³

• Enterococcus faecalis – bakteria często występująca w zakażeniach układu moczowego oraz zakażeniach ran
• Gardnerella vaginalis – patogen związany z bakteryjnym zapaleniem pochwy
• Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę) – jeden z głównych patogenów odpowiedzialnych za zakażenia skóry i tkanek miękkich
• Streptococcus agalactiae – paciorkowiec grupy B, istotny w kontekście zakażeń noworodków i kobiet ciężarnych
• Streptococcus pneumoniae – główny czynnik etiologiczny zapalenia płuc i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
• Streptococcus pyogenes i inne paciorkowce beta-hemolizujące – odpowiedzialne za zakażenia gardła i skóry
• Grupa Streptococcus viridans – ważna w kontekście zakażeń jamy ustnej i zapalenia wsierdzia

Tlenowe bakterie Gram-ujemne: ¹⁴

• Actinobacillus actinomycetemcomitans – związany z agresywnym zapaleniem przyzębia
• Capnocytophaga spp. – bakterie obecne w florze jamy ustnej, mogące powodować zakażenia u osób z niedoborami odporności
• Eikenella corrodens – czynnik etiologiczny zakażeń po ugryzieniach i urazach
• Haemophilus influenzae – odpowiedzialny za zakażenia dróg oddechowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
• Moraxella catarrhalis – patogen dróg oddechowych
• Neisseria gonorrhoeae – czynnik etiologiczny rzeżączki
• Pasteurella multocida – bakteria powodująca zakażenia po ugryzieniach zwierząt

Bakterie beztlenowe: ¹⁵

• Bacteroides fragilis – beztlenowiec często obecny w zakażeniach wewnątrzbrzusznych
• Fusobacterium nucleatum – związany z zakażeniami jamy ustnej i zakażeniami mieszanymi
• Prevotella spp. – beztlenowce często izolowane z zakażeń dróg oddechowych i jamy ustnej

Gatunki, wśród których może wystąpić problem oporności nabytej: ¹⁶

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie: ¹⁷

• Enterococcus faecium – bakteria z rodzaju Enterococcus, często wykazująca oporność na wiele antybiotyków

Tlenowe bakterie Gram-ujemne: ¹⁸

• Escherichia coli – najczęstszy czynnik etiologiczny zakażeń układu moczowego
• Klebsiella oxytoca – patogen związany z zakażeniami szpitalnymi
• Klebsiella pneumoniae – czynnik etiologiczny zapalenia płuc i zakażeń układu moczowego
• Proteus mirabilis – patogen układu moczowego
• Proteus vulgaris – bakteria odpowiedzialna za zakażenia układu moczowego i zakażenia ran

Drobnoustroje o oporności naturalnej: ¹⁹

Tlenowe bakterie Gram-ujemne: ²⁰

• Acinetobacter spp. – oportunistyczne patogeny szpitalne
• Citrobacter freundii – patogen związany z zakażeniami układu moczowego i dróg żółciowych
• Enterobacter spp. – patogeny szpitalne odpowiedzialne za różne zakażenia
• Legionella pneumophila – czynnik etiologiczny choroby legionistów
• Morganella morganii – bakteria wywołująca zakażenia układu moczowego i ran
• Providencia spp. – patogeny związane z zakażeniami układu moczowego
• Pseudomonas spp. – bakterie odpowiedzialne za zakażenia szpitalne, w tym zapalenie płuc
• Serratia spp. – patogeny szpitalne
• Stenotrophomonas maltophilia – oportunistyczny patogen u pacjentów z osłabioną odpornością

Inne drobnoustroje o oporności naturalnej: ²¹

• Chlamydia trachomatis – patogen przenoszony drogą płciową
• Chlamydophila pneumoniae – atypowy czynnik etiologiczny zapalenia płuc
• Chlamydophila psittaci – czynnik wywołujący ornitrozę
• Coxiella burnetti – bakteria wywołująca gorączkę Q
• Mycoplasma pneumoniae – atypowy czynnik etiologiczny zapalenia płuc

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że wszystkie gronkowce oporne na metycylinę są również oporne na amoksycylinę z kwasem klawulanowym. Podobnie, wszystkie szczepy wykazujące oporność na amoksycylinę, która nie wynika z wytwarzania beta-laktamaz, są oporne na amoksycylinę z kwasem klawulanowym. ²²

Istotna jest także informacja, że stosowanie tej postaci amoksycyliny z kwasem klawulanowym może nie być właściwe w leczeniu zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae opornego na penicylinę. ²³

Warto również zauważyć, że w niektórych krajach Unii Europejskiej zgłaszano występowanie szczepów o zmniejszonej wrażliwości u więcej niż 10% badanych izolatów. ²⁴