Właściwości farmakodynamiczne leku Sytena

Lek Sytena zawiera sytagliptynę, która należy do klasy doustnych leków hipoglikemizujących określanych jako inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Zgodnie z klasyfikacją farmakoterapeutyczną lek ten jest przypisany do grupy leków stosowanych w cukrzycy, inhibitorów peptydazy dipeptydylowej 4 (DPP-4), z przydzielonym kodem ATC: A10BH01.¹

Mechanizm działania

Sytagliptyna wykazuje swoje działanie hipoglikemizujące poprzez pośrednictwo w zwiększaniu stężenia aktywnych hormonów z grupy inkretyn. Mechanizm ten jest podstawą obserwowanej poprawy kontroli glikemii podczas stosowania leku Sytena.²

Hormony inkretynowe, do których zaliczamy glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), są uwalniane w jelicie w sposób ciągły przez całą dobę, przy czym ich stężenie znacząco wzrasta w odpowiedzi na spożycie pokarmu. Inkretyny stanowią integralną część endogennego systemu uczestniczącego w fizjologicznej regulacji homeostazy glukozy.³

W warunkach prawidłowego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, GLP-1 i GIP stymulują syntezę insuliny i jej uwalnianie z komórek beta trzustki. Proces ten zachodzi poprzez wewnątrzkomórkowe szlaki sygnalizacyjne z udziałem cyklicznego AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że zarówno leczenie GLP-1, jak i inhibitorami DPP-4 skutkuje zwiększeniem reaktywności komórek beta trzustki oraz nasila biosyntezę i uwalnianie insuliny. Zwiększone stężenie insuliny prowadzi do intensyfikacji wychwytu glukozy w tkankach.⁴

GLP-1 wykazuje dodatkowe działanie polegające na zmniejszeniu wydzielania glukagonu przez komórki alfa trzustki. Redukcja stężenia glukagonu przy jednoczesnym wzroście stężenia insuliny prowadzi do ograniczenia produkcji glukozy w wątrobie, co w konsekwencji powoduje obniżenie stężenia glukozy we krwi.⁵

Zależność działania od stężenia glukozy

Istotną cechą działania GLP-1 i GIP jest ich zależność od stężenia glukozy. W sytuacji, gdy stężenie glukozy we krwi jest niskie, nie obserwuje się pobudzenia wydzielania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Zarówno w przypadku GLP-1, jak i GIP, intensywność stymulacji wydzielania insuliny wzrasta wraz ze wzrostem stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych. Co ważne, GLP-1 nie zaburza prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.⁶

Rola enzymu DPP-4 i działanie sytagliptyny

Aktywność hormonów inkretynowych jest naturalnie ograniczana przez enzym dipeptydylopeptydazę 4 (DPP-4), który powoduje szybką hydrolizę GLP-1 i GIP, prowadząc do powstania nieaktywnych produktów. Sytagliptyna, będąca składnikiem aktywnym leku Sytena, zapobiega hydrolizie inkretyn przez DPP-4, co skutkuje zwiększeniem stężenia aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi.⁷

Poprzez zwiększenie stężenia aktywnych hormonów inkretynowych, sytagliptyna stymuluje uwalnianie insuliny oraz zmniejsza stężenie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią te zmiany w stężeniu insuliny i glukagonu prowadzą do zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) oraz obniżenia stężenia glukozy zarówno na czczo, jak i po posiłku.⁸

Różnice w mechanizmie działania względem innych leków przeciwcukrzycowych

Zależny od glukozy mechanizm działania sytagliptyny istotnie różni się od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Te ostatnie powodują zwiększenie wydzielania insuliny nawet przy niskim stężeniu glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób zdrowych. Natomiast sytagliptyna, dzięki swojemu mechanizmowi zależnemu od stężenia glukozy, zmniejsza to ryzyko.⁹

Selektywność sytagliptyny

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością w stosunku do enzymu DPP-4. Jest silnym inhibitorem tego enzymu i nie powoduje zahamowania blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 czy DPP-9 w stężeniach terapeutycznych. Ta wysoka selektywność ma istotne znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku.¹⁰

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Wyniki badań klinicznych potwierdzają, że sytagliptyna skutecznie poprawia kontrolę glikemii u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2, zarówno gdy jest stosowana w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Skuteczność ta została udokumentowana w różnych schematach terapeutycznych.¹¹

Dostępne postacie i dawki leku Sytena

Lek Sytena dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w trzech dawkach: 25 mg, 50 mg i 100 mg. Każda tabletka zawiera sytagliptyny chlorowodorek jednowodny w ilości odpowiadającej odpowiednio 25 mg, 50 mg lub 100 mg sytagliptyny.¹²

Tabletki powlekane Sytena mają następujące cechy fizyczne:

• Tabletki 25 mg są okrągłe, różowe o średnicy około 6,3 mm.¹³
• Tabletki 50 mg są okrągłe, jasnobeżowe z wytłoczoną literą „S” po jednej stronie, o średnicy około 8 mm.¹⁴
• Tabletki 100 mg są okrągłe, beżowe o średnicy około 10 mm.¹⁵