Właściwości farmakodynamiczne
Sumamed 100 mg/5 ml

Azytromycyna, będąca azalidem z grupy makrolidów (kod ATC J01FA10), działa bakteriostatycznie poprzez hamowanie syntezy białka na poziomie podjednostki 50S rybosomu. Strukturalnie jest pochodną erytromycyny A z masą cząsteczkową 749,0. Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta i obejmuje mechanizmy takie jak zmiana miejsca docelowego, modyfikacja transportu oraz enzymatyczna modyfikacja antybiotyku. Istotna jest oporność krzyżowa z innymi makrolidami i linkozamidami, szczególnie u patogenów takich jak Streptococcus pneumoniae, paciorkowce beta-hemolizujące grupy A, Enterococcus faecalis oraz Staphylococcus aureus, w tym szczepy MRSA. Wrażliwość drobnoustrojów ocenia się na podstawie wartości MIC, np. dla S. pneumoniae i S. pyogenes według NCCLS: ≤0,5 mg/l (wrażliwe) i ≥2 mg/l (oporne), a według EUCAST: ≤0,25 mg/l (wrażliwe) i >0,5 mg/l (oporne).

Pobierz ChPL PDF Sumamed – Proszek do sporządzania zawiesiny doustnej – 100 mg/5 ml
  1. Właściwości farmakodynamiczne
    1. Mechanizm powstawania oporności
    2. Wartości graniczne wrażliwości
    3. Spektrum przeciwbakteryjne
    4. Gatunki zwykle wrażliwe
    5. Gatunki, u których może wystąpić oporność nabyta
    6. Drobnoustroje o oporności naturalnej
    7. Dodatkowe informacje dotyczące zastosowań specjalnych
    8. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. bakteryjne zapalenie gardła
  2. liszajec
  3. ostre zapalenie oskrzeli
  4. ostre zapalenie ucha środkowego
  5. róża
  6. rumień wędrujący
  7. śródmiąższowe zapalenie płuc
  8. wtórne ropne zapalenie skóry
  9. zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
  10. zapalenie migdałków
  11. zapalenie płuc
  12. zapalenie zatok
Substancja czynna
  1. azytromycyna
Kategoria leku
  1. antybiotyki
  2. antybiotyki makrolidowe

Właściwości farmakodynamiczne

Azytromycyna, substancja czynna preparatu Sumamed, należy do grupy farmakoterapeutycznej antybiotyków makrolidowych, podgrupy azalidów. Zgodnie z klasyfikacją ATC przypisano jej kod J01FA10. Mechanizm działania azytromycyny opiera się na hamowaniu syntezy białka w komórkach bakteryjnych, co następuje w wyniku przyłączenia antybiotyku do podjednostki 50S rybosomu.1

Pod względem struktury chemicznej azytromycyna stanowi pochodną erytromycyny A, powstałą przez dodanie atomu azotu do pierścienia laktonowego. Jej pełna nazwa chemiczna to 9-deoksy-9a-aza-9a-metylo-9a-homoerytromycyna A, a masa cząsteczkowa wynosi 749,0.2

Mechanizm powstawania oporności

Oporność drobnoustrojów na azytromycynę może mieć charakter wrodzony lub nabyty. Wyróżnia się trzy główne mechanizmy, poprzez które bakterie uzyskują oporność na działanie tego antybiotyku:

  • Zmiana miejsca docelowego działania antybiotyku
  • Modyfikacja transportu antybiotyku
  • Enzymatyczna modyfikacja cząsteczki antybiotyku

Istotnym zjawiskiem klinicznym jest oporność krzyżowa obejmująca azytromycynę, erytromycynę, inne makrolidy oraz linkozamidy. Występuje ona całkowicie w przypadku następujących patogenów: Streptococcus pneumoniae, paciorkowce beta-hemolizujące grupy A, Enterococcus faecalis oraz Staphylococcus aureus, włączając w to szczepy MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycylinę).3

Wartości graniczne wrażliwości

Dla oceny wrażliwości patogenów na azytromycynę stosuje się następujące wartości graniczne stężeń minimalnych hamujących wzrost drobnoustrojów (MIC):

Organizacja Drobnoustrój Szczep wrażliwy Szczep oporny
NCCLS Większość patogenów ≤2 mg/l ≥8 mg/l
Haemophilus spp. ≤4 mg/l –
NCCLS S. pneumoniae i S. pyogenes ≤0,5 mg/l ≥2 mg/l
EUCAST H. influenzae i H. parainfluenzae ≤0,125 mg/l >4 mg/l
S. pneumoniae i S. pyogenes ≤0,25 mg/l >0,5 mg/l
Staphylococcus aureus ≤1 mg/l >2 mg/l
Neisseria gonorrhoeae ≤0,25 mg/l >0,5 mg/l

Powyższe wartości graniczne określone zostały przez NCCLS (National Committee on Clinical Laboratory Standards) oraz EUCAST (European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing).4

Spektrum przeciwbakteryjne

Należy pamiętać, że częstość występowania oporności nabytej może wykazywać znaczne różnice w zależności od regionu geograficznego oraz może zmieniać się w czasie, zwłaszcza podczas leczenia ciężkich zakażeń. W przypadkach wątpliwych zaleca się konsultację z ekspertem w zakresie lokalnych danych epidemiologicznych dotyczących oporności drobnoustrojów.5

Azytromycyna wykazuje aktywność przeciwbakteryjną wobec następujących grup drobnoustrojów:

Gatunki zwykle wrażliwe

Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:

  • Staphylococcus aureus wrażliwy na metycylinę
  • Streptococcus pneumoniae wrażliwy na penicylinę
  • Streptococcus pyogenes (grupa A)

Bakterie Gram-ujemne tlenowe:

Bakterie beztlenowe:

Inne drobnoustroje:

Powyższe patogeny zazwyczaj wykazują dobrą wrażliwość na azytromycynę w warunkach klinicznych.6

Gatunki, u których może wystąpić oporność nabyta

Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:

  • Streptococcus pneumoniae średnio wrażliwe i oporne na penicylinę

Powyższy patogen może wykazywać zmienną wrażliwość na azytromycynę, co może wymagać dostosowania leczenia i monitorowania skuteczności terapii.7

Drobnoustroje o oporności naturalnej

Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:

  • Enterococcus faecalis
  • Szczepy Staphylococcus MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycylinę) i MRSE (gronkowiec naskórkowy oporny na metycylinę)

Bakterie Gram-ujemne:

Bakterie beztlenowe:

Wymienione patogeny wykazują naturalną oporność na działanie azytromycyny. Warto zauważyć, że szczególnie gronkowce oporne na metycylinę (MRSA, MRSE) powszechnie wykazują także oporność nabytą na makrolidy, co sprawia, że rzadko są wrażliwe na azytromycynę.8

Dodatkowe informacje dotyczące zastosowań specjalnych

Badania kliniczne przeprowadzone w populacji pediatrycznej wykazały, że stosowanie azytromycyny nie jest zalecane w leczeniu malarii, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z lekami zawierającymi chlorochinę lub pochodne artemizyniny. Przyczyną takiego zalecenia jest brak wykazania non-inferiority (nie gorszej skuteczności) w porównaniu do standardowych leków przeciwmalarycznych zalecanych w leczeniu malarii niepowikłanej.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl