Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Leczenie skojarzone sytagliptyną i metforminą, zawartymi w preparacie Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne interakcje z innymi lekami i substancjami. Należy zaznaczyć, że równoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) pacjentom z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji czynnych¹.

Chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji dla produktu Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks jako takiego, dostępne są dane dotyczące interakcji poszczególnych substancji czynnych – sytagliptyny i metforminy².

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Niektóre substancje i leki są przeciwwskazane lub zdecydowanie niezalecane do stosowania razem z produktem Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks:

• Alkohol – jego spożywanie zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w przypadku głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby³.
• Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie produktu Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks musi zostać wstrzymane przed badaniem lub w trakcie badania obrazowego z wykorzystaniem środków kontrastowych zawierających jod. Terapię można wznowić najwcześniej po 48 godzinach od badania, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i potwierdzenia jej stabilności⁴.

Skojarzenia leków wymagające środków ostrożności podczas stosowania

Istnieją leki, które przy jednoczesnym stosowaniu z produktem Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks wymagają zwiększonej ostrożności i monitorowania:

• Leki wpływające na czynność nerek – produkty lecznicze mogące niekorzystnie wpływać na czynność nerek zwiększają ryzyko kwasicy mleczanowej. Do tej grupy należą:
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX) 2
  • inhibitory ACE
  • antagoniści receptora angiotensyny II
  • leki moczopędne, szczególnie pętlowe

  W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z metforminą, zaleca się dokładne monitorowanie czynności nerek⁵.

• Inhibitory transporterów nerkowych – leki wpływające na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych, które uczestniczą w wydalaniu metforminy, mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko kwasicy mleczanowej. Należą do nich inhibitory:
  • transportera kationów organicznych 2 (OCT2)
  • transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE)

  Przykładami takich leków są: ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir oraz cymetydyna. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki oraz ewentualne zmiany w leczeniu cukrzycy⁶.

• Leki o działaniu hiperglikemicznym – niektóre leki mogą podwyższać stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie przeciwcukrzycowe. Należą do nich:
  • glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo)
  • agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych
  • diuretyki

  U pacjentów przyjmujących te leki należy częściej kontrolować stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza na początku terapii, i w razie potrzeby dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego⁷.

• Inhibitory ACE – mogą obniżać stężenie glukozy we krwi, co może wymagać dostosowania dawki leku przeciwcukrzycowego podczas jednoczesnego stosowania i po zakończeniu terapii inhibitorem ACE⁸.

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Dane z badań laboratoryjnych i klinicznych wskazują, że ryzyko istotnych klinicznie interakcji po jednoczesnym podaniu innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest niewielkie⁹.

Głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednak u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD), metabolizm może odgrywać istotniejszą rolę w eliminacji sytagliptyny. Z tego powodu silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub ESRD¹⁰.

Badania transportu leków in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 może być hamowany przez probenecyd, chociaż ryzyko istotnych klinicznie interakcji uznaje się za niewielkie¹¹.

Cyklosporyna: Przeprowadzono badanie oceniające wpływ cyklosporyny, silnego inhibitora glikoproteiny p, na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w dawce 100 mg z cyklosporyną w dawce 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmₐₓ sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Te zmiany nie zostały uznane za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie, więc nie należy spodziewać się istotnych interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p¹².

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu. Podawanie przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę powoduje zwiększenie AUC digoksyny o około 11%, a wartości Cmₐₓ o 18%. Nie jest zalecane rutynowe dostosowywanie dawki digoksyny, jednak pacjenci z ryzykiem zatrucia digoksyną powinni być monitorowani podczas jednoczesnego leczenia sytagliptyną¹³.

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnych zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych podczas jednoczesnego stosowania z sytagliptyną. Wskazuje to na niewielkie prawdopodobieństwo interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT). Sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p in vivo¹⁴.

Interakcje produktu Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks jest niezalecane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Metformina, będąca składnikiem tego leku, w połączeniu z alkoholem może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych¹⁵.

Alkohol wpływa na metabolizm kwasu mlekowego, co w połączeniu z metforminą może prowadzić do kumulacji kwasu mlekowego w organizmie. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w następujących sytuacjach:

• W okresach głodzenia lub niedożywienia – gdy organizm jest bardziej podatny na zaburzenia metaboliczne
• U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby – ponieważ wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizowaniu zarówno alkoholu, jak i kwasu mlekowego
• W przypadku nadmiernego spożycia alkoholu (ostrego zatrucia alkoholowego)

Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności unikania lub znacznego ograniczenia spożycia alkoholu podczas leczenia produktem Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks. W przypadku okazjonalnego spożycia niewielkich ilości alkoholu, powinno to odbywać się pod kontrolą lekarza i przy zachowaniu szczególnej ostrożności.

Szczegółowa tabela interakcji z produktem Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks

Produkty lecznicze, dla których nie wykazano istotnych interakcji z sytagliptyną

Badania kliniczne wykazały brak znaczących zmian farmakokinetycznych podczas jednoczesnego stosowania sytagliptyny z następującymi lekami¹⁶:

• Metformina
• Gliburyd
• Symwastatyna
• Rozyglitazon
• Warfaryna
• Doustne środki antykoncepcyjne

Powyższe dane wskazują na małe prawdopodobieństwo interakcji sytagliptyny z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT).