Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sandimmun Neoral 100 mg

Wpływ leku Sandimmun Neoral na płodność, ciążę i laktację

Lekarze przepisujący preparat Sandimmun Neoral (zawierający cyklosporynę) kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinni udzielić szczegółowych informacji dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania. Poniżej przedstawiono kompleksowe dane, które należy przekazać pacjentkom planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią.¹

Stosowanie cyklosporyny w okresie ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania cyklosporyny w ciąży są umiarkowane i pochodzą głównie z doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Informacje te obejmują przede wszystkim dane z rejestrów transplantacji i opublikowane piśmiennictwo, przy czym większość przypadków dotyczy biorczyń przeszczepów narządów.²

Szczególnie istotne jest, by przekazać pacjentce, że u kobiet w ciąży po przeszczepieniu narządów, otrzymujących leczenie immunosupresyjne, w tym cyklosporynę lub schematy leczenia zawierające cyklosporynę, istnieje zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego (przed 37. tygodniem ciąży).³

Dane z badań przedklinicznych

Należy poinformować pacjentkę, że w badaniach przedklinicznych na szczurach i królikach wykazano toksyczny wpływ cyklosporyny na zarodek i płód już po zastosowaniu dawek niższych niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD), obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA).⁴

Zalecenia dotyczące stosowania cyklosporyny w ciąży

Konieczne jest poinformowanie pacjentki, że Sandimmun Neoral nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na obecność etanolu w preparacie, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka.⁵

Dane z rejestrów ciąż u biorczyń przeszczepów

W rozmowie z pacjentką warto odwołać się do danych z Narodowego Rejestru Ciąż u Pacjentek po Transplantacji (NTPR), które dostarczają cennych informacji na temat wyników ciąż u kobiet leczonych cyklosporyną. Rejestr obejmuje dane dotyczące biorczyń przeszczepu nerki (482 przypadki), wątroby (97 przypadków) i serca (43 przypadki).⁶

Poniższe dane są istotne dla pacjentek:

Należy też podkreślić, że zgłaszany odsetek poronień i ciężkich wad wrodzonych był porównywalny z analogicznymi odsetkami obserwowanymi w populacji ogólnej.⁷

Potencjalne powikłania u matki

Ważne jest, by poinformować pacjentkę, że nie można wykluczyć bezpośredniego wpływu cyklosporyny na wystąpienie następujących powikłań u matki:

• Nadciśnienie tętnicze – cyklosporyna może nasilać lub wywoływać nadciśnienie w ciąży
• Stan przedrzucawkowy – lek może zwiększać ryzyko tego powikłania
• Zakażenia – ze względu na działanie immunosupresyjne
• Cukrzyca – cyklosporyna może wpływać na metabolizm glukozy

Powyższe informacje należy przekazać z zastrzeżeniem, że opierają się one na danych z rejestrów i zgłoszeń dotyczących bezpieczeństwa po wprowadzeniu cyklosporyny do obrotu, które mają pewne ograniczenia metodologiczne.⁸

Obserwacje dzieci narażonych na cyklosporynę w okresie życia płodowego

Pacjentce należy przedstawić, że dostępne są ograniczone dane dotyczące długoterminowego rozwoju dzieci, które były narażone na działanie cyklosporyny w łonie matki. Obserwacje te obejmują okres do około 7 lat życia dzieci. Warto podkreślić, że w tych obserwacjach czynność nerek i ciśnienie tętnicze krwi u tych dzieci były prawidłowe.⁹

Cyklosporyna a karmienie piersią

Konieczne jest przekazanie pacjentce jednoznacznej informacji, że cyklosporyna przenika do mleka ludzkiego. Matki otrzymujące leczenie preparatem Sandimmun Neoral nie powinny karmić piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych leku u noworodków i niemowląt karmionych piersią.¹⁰

Jeśli pacjentka rozważa karmienie piersią, należy przeprowadzić z nią dokładną analizę korzyści i ryzyka, biorąc pod uwagę:

1. Korzyści z karmienia piersią dla noworodka/niemowlęcia
2. Korzyści z leczenia cyklosporyną dla matki

Na tej podstawie należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu podawania leku.¹¹

Stężenie cyklosporyny w mleku matki

W rozmowie z pacjentką warto przekazać dane dotyczące przenikania cyklosporyny do mleka. Według dostępnych, choć ograniczonych danych, stosunek stężenia cyklosporyny w mleku do jej stężenia we krwi matki mieści się w zakresie od 0,17 do 1,4. Największa szacunkowa dawka cyklosporyny, jaką może przyjąć niemowlę karmione wyłącznie piersią, wynosi około 2% dawki podanej matce (po dostosowaniu do masy ciała).¹²

Dodatkowo należy uświadomić pacjentce, że w przypadku kobiet karmiących piersią trzeba również wziąć pod uwagę zawartość etanolu w produkcie Sandimmun Neoral, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka dla niemowlęcia.¹³

Wpływ cyklosporyny na płodność

W przypadku pacjentek planujących ciążę należy przedstawić dostępne informacje dotyczące wpływu cyklosporyny na płodność. Dane odnośnie wpływu preparatu Sandimmun Neoral na płodność u ludzi są ograniczone.¹⁴

W badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano niepożądanego wpływu na płodność u samców i samic szczurów, którym podawano dawki do 15 mg/kg masy ciała na dobę. Warto podkreślić, że ta dawka jest niższa niż maksymalna dawka zalecana u ludzi w przeliczeniu na powierzchnię ciała.¹⁵

Znaczenie zawartości etanolu w preparacie

Należy szczególnie podkreślić, że preparat Sandimmun Neoral w kapsułkach miękkich zawiera 11,8% (w stosunku objętościowym) etanolu, co odpowiada 9,4% w stosunku wagowo-objętościowym. W zależności od dawki produktu, zawartość etanolu wynosi:

• W kapsułkach 10 mg: 10 mg etanolu/kapsułkę
• W kapsułkach 25 mg: 25 mg etanolu/kapsułkę
• W kapsułkach 50 mg: 50 mg etanolu/kapsułkę
• W kapsułkach 100 mg: 100 mg etanolu/kapsułkę

Informacja ta jest szczególnie istotna w przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią, gdyż etanol może stanowić dodatkowe ryzyko dla płodu i niemowlęcia.^{16 17}