zapobieganie lub leczenie choroby przeszczep przeciw gospodarzowi
Wskazanie

Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD – Graft versus Host Disease) to powikłanie występujące po przeszczepieniu komórek macierzystych, w którym komórki immunologiczne dawcy rozpoznają tkanki biorcy jako obce i atakują je. GvHD może mieć postać ostrą, pojawiającą się w ciągu 100 dni od przeszczepu, lub przewlekłą, rozwijającą się później. Objawy obejmują wysypkę skórną, zaburzenia wątrobowe i żołądkowo-jelitowe, a w postaci przewlekłej także zmiany podobne do twardziny.

W profilaktyce GvHD stosuje się inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna – Sandimmun, takrolimus – Prograf, Advagraf), antymetabolity (metotreksat – Methotrexat, mykofenolan mofetylu – CellCept), leki biologiczne (globulina antytymocytarna – Thymoglobuline, bazyliksymab – Simulect) oraz cyklofosfamid (Endoxan) po przeszczepie. Profilaktykę dobiera się indywidualnie w zależności od ryzyka GvHD i rodzaju przeszczepu.

W leczeniu ostrej GvHD pierwszą linią są glikokortykosteroidy (metyloprednizolon – Solu-Medrol, prednizon – Encorton). W przypadku steroidooporności stosuje się inhibitory kalcyneuryny, mykofenolan mofetylu, fotoferezy pozaustrojowe, przeciwciała monoklonalne (ruksolitynib – Jakavi), a w najcięższych przypadkach cyklofosfamid lub globulinę antytymocytarną.

Największym wyzwaniem w leczeniu GvHD jest znalezienie równowagi między hamowaniem odpowiedzi immunologicznej (by zmniejszyć objawy GvHD) a zachowaniem efektu przeszczep przeciw nowotworowi (GvL), który jest korzystny w leczeniu chorób nowotworowych krwi. Istotnym problemem jest również steroidooporność, która występuje u 30-50% pacjentów z ostrą GvHD i wiąże się z gorszym rokowaniem. Dodatkowe trudności stanowią powikłania infekcyjne związane z immunosupresją oraz działania niepożądane stosowanych leków.