Przedawkowanie
Rywastigmina Aurovitas 4,6 mg/24 h

Przedawkowanie rywastygminy, szczególnie w formie transdermalnej, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, manifestującej się objawami muskarynowymi (mioza, bradykardia, zaburzenia trawienne i wydzielania) oraz nikotynowymi (osłabienie mięśni, drgawki, zatrzymanie oddychania). W przypadku systemów transdermalnych najczęstszą przyczyną jest aplikacja kilku plastrów jednocześnie, co znacząco zwiększa stężenie leku. Objawy mogą obejmować także zaburzenia neurologiczne, stany splątania, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze oraz omamy. Okres półtrwania rywastygminy wynosi około 3,4 godziny, jednak hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się do 9 godzin, co wymaga dłuższej obserwacji pacjenta.

Przedawkowanie leku Rywastygmina Aurovitas

Przedawkowanie rywastygminy może prowadzić do szeregu objawów wynikających z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Należy rozróżnić przedawkowanie systemów transdermalnych (plastrów) od przedawkowania postaci doustnych, gdyż droga podania może wpływać na manifestację i nasilenie objawów klinicznych.1

Przyczyny przedawkowania

Przedawkowanie rywastygminy w formie transdermalnej najczęściej występuje w wyniku nieprawidłowego stosowania systemów transdermalnych. Do najczęstszych przyczyn należy aplikacja kilku plastrów jednocześnie zamiast pojedynczego systemu, co może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia leku w organizmie.2

Objawy przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania rywastygminy obejmuje zazwyczaj zespół objawów cholinergicznych o różnym nasileniu. Można je podzielić na objawy muskarynowe (występujące przy umiarkowanym zatruciu) oraz objawy nikotynowe (obserwowane w cięższych przypadkach).3

Kategoria objawów Objawy kliniczne Charakterystyka Mechanizm działania
Objawy muskarynowe
(umiarkowane zatrucie)
Zwężenie źrenic (mioza) Nadmierna reaktywność mięśni zwężających źrenicę na światło Nadmierna stymulacja receptorów muskarynowych przez zwiększone stężenie acetylocholiny w synapsach
Zaczerwienienie twarzy Rozszerzenie naczyń obwodowych w obrębie twarzy
Zaburzenia trawienne Ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka
Bradykardia Zmniejszenie częstości akcji serca
Zaburzenia oddechowe Skurcz oskrzeli, zwiększona ilość wydzieliny z oskrzeli
Zaburzenia wydzielania Nadmierne pocenie się, łzawienie, nadmierne wydzielanie śliny
Zaburzenia kontroli zwieraczy Mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca
Objawy nikotynowe
(ciężkie zatrucie)
Zaburzenia nerwowo-mięśniowe Osłabienie mięśni, drgania pęczkowe mięśni Nadmierna stymulacja receptorów nikotynowych w obwodowych synapsach cholinergicznych i zwojach autonomicznych
Drgawki Uogólnione napady drgawkowe
Zatrzymanie oddychania Zagrażająca życiu niewydolność oddechowa mogąca prowadzić do zgonu
Inne objawy
(zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu)
Zaburzenia neurologiczne Zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność Złożony mechanizm wynikający z zaburzenia równowagi neuroprzekaźników
Stany splątania Dezorientacja, zaburzenia świadomości
Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia krwi
Omamy Fałszywe percepcje bodźców (wzrokowe, słuchowe)
Złe samopoczucie Ogólne pogorszenie stanu ogólnego
Niedociśnienie Obniżone wartości ciśnienia krwi

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania rywastygminy w formie transdermalnej zaleca się wdrożenie następującego postępowania:4

  • Przedawkowanie bezobjawowe:
    • Natychmiastowe usunięcie wszystkich aktualnie stosowanych systemów transdermalnych
    • Wstrzymanie się z aplikacją kolejnych plastrów przez minimum 24 godziny
    • Monitorowanie pacjenta pod kątem pojawienia się objawów przedawkowania
  • Przedawkowanie z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami:
    • Usunięcie wszystkich systemów transdermalnych
    • Rozważenie podania leków przeciwwymiotnych
    • Uzupełnienie płynów i elektrolitów w przypadku nasilonych wymiotów
  • Przedawkowanie z innymi objawami cholinergicznymi:
    • Natychmiastowe usunięcie wszystkich systemów transdermalnych
    • Zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego ukierunkowanego na pojawiające się dolegliwości

Leczenie ciężkiego przedawkowania

W przypadku ciężkiego przedawkowania rywastygminy, objawiającego się nasilonymi objawami muskarynowymi i nikotynowymi, zaleca się zastosowanie atropiny jako swoistego antidotum.5

  1. Dawkowanie atropiny:
    • Dawka początkowa: 0,03 mg/kg mc. siarczanu atropiny podawanego dożylnie
    • Dawki kolejne: ustalane indywidualnie na podstawie odpowiedzi klinicznej pacjenta
  2. Monitorowanie:
    • Ciągłe monitorowanie parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, saturacja)
    • Obserwacja odpowiedzi na leczenie atropiną
    • Ocena ustępowania objawów cholinergicznych
  3. Przeciwwskazania:
    • Nie zaleca się stosowania skopolaminy jako antidotum w przypadku przedawkowania rywastygminy

Uwagi szczególne

W przypadku przedawkowania rywastygminy należy mieć na uwadze jej parametry farmakokinetyczne. Okres półtrwania rywastygminy w osoczu wynosi około 3,4 godziny, natomiast hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się znacznie dłużej – około 9 godzin.6 Oznacza to, że nawet po eliminacji leku z krwi, jego działanie farmakologiczne może nadal się utrzymywać, co wymaga dłuższej obserwacji pacjenta.

Warto również zaznaczyć, że w przypadku przedawkowania postaci doustnej rywastygminy, objawy często są mniej nasilone i w większości przypadków nie obserwowano klinicznie istotnych objawów. U tych pacjentów możliwe było wznowienie leczenia rywastygminą po 24 godzinach od przedawkowania.7

  1. 28.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl