Działania niepożądane rywaroksabanu

Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu oceniano w trzynastu kluczowych badaniach fazy III. Łącznie lek podawano 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Profil bezpieczeństwa został szczegółowo przeanalizowany w różnych wskazaniach klinicznych, takich jak profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, profilaktyka udaru oraz zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym.¹

Najczęstsze powikłania krwotoczne

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania rywaroksabanu były epizody krwawienia. Wśród nich dominowały krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). W badaniach klinicznych w trakcie długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA) częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych, obejmujące krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub nadmierne krwawienia miesiączkowe.²

Objawy powikłań krwotocznych

Objawami powikłań krwotocznych mogą być: osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy lub obrzęk niewiadomego pochodzenia, duszność i wstrząs niewiadomego pochodzenia. W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.³

Dla rywaroksabanu zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych i niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji, lub nefropatia związana z antykoagulantami. Oceniając stan każdego pacjenta, u którego stosowano leki przeciwzakrzepowe należy uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku.⁴

Czynniki zwiększające ryzyko krwawienia

Ryzyko krwawienia może być większe u określonych grup pacjentów, szczególnie u osób z niekontrolowalnym ciężkim nadciśnieniem tętniczym krwi i/lub u pacjentów, którzy jednocześnie stosują leczenie wpływające na hemostazę. Krwawienie miesiączkowe może mieć większe nasilenie i/lub być dłuższe.⁵

Monitorowanie bezpieczeństwa

Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy podmiotowe, przedmiotowe oraz nasilenie (w tym możliwość zgonu) będą różnić się w zależności od miejsca oraz nasilenia lub rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości.⁶

Oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia i określania ilościowego znaczenia klinicznego jawnego krwawienia, jeśli uzna się to za stosowne.⁷

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia wszystkie działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania rywaroksabanu, uporządkowane według częstości występowania zgodnie z klasyfikacją układów i narządów (MedDRA).

Znaczenie kliniczne powikłań krwotocznych

Farmakologiczny mechanizm działania rywaroksabanu powoduje, że należy zawsze uwzględniać możliwość wystąpienia powikłań krwotocznych. Ich objawy i nasilenie mogą się różnić w zależności od lokalizacji i rozległości krwawienia. W przypadku stanów zagrożenia życia konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania, które może obejmować przerwanie leczenia rywaroksabanem.⁸

Monitorowanie krwawień

U pacjentów otrzymujących rywaroksaban należy regularnie monitorować objawy kliniczne mogące świadczyć o krwawieniu. Szczególnie istotne jest to u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym czy pacjenci stosujący jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. W razie podejrzenia utajonego krwawienia wskazane jest wykonanie badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu.⁹

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁰