Właściwości farmakokinetyczne leku RELSED, 5 mg/2,5 ml, mikrowlewka doodbytnicza, roztwór

RELSED w postaci mikrowlewki doodbytniczej zawiera jako substancję czynną diazepam w stężeniu 2 mg/ml (5 mg w 2,5 ml roztworu). Produkt charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne po podaniu doodbytniczym.¹

Wchłanianie diazepamu po podaniu doodbytniczym

Diazepam po podaniu doodbytniczym w postaci mikrowlewki charakteryzuje się szybkim wchłanianiem. Interesującym aspektem jest fakt, że zarówno czas osiągnięcia maksymalnego stężenia leku w osoczu, jak i zakres stężeń osoczowych po podaniu doodbytniczym są zbliżone do wartości obserwowanych po podaniu dożylnym. Ta właściwość czyni drogę doodbytniczą szczególnie wartościową w sytuacjach klinicznych wymagających szybkiego działania leku.²

Szczegółowa analiza parametrów farmakokinetycznych wykazała różnice w czasie osiągania stężenia maksymalnego (Tmax) w zależności od wieku pacjenta:

• U dzieci – maksymalne stężenie diazepamu w osoczu osiągane jest po 6-10 minutach od podania doodbytniczego³
• U dorosłych – maksymalne stężenie diazepamu w osoczu osiągane jest w przybliżeniu po 15-20 minutach od podania doodbytniczego⁴

Biodostępność diazepamu po podaniu doodbytniczym

Dostępność biologiczna diazepamu podanego w postaci mikrowlewki doodbytniczej jest wyjątkowo korzystna i wynosi około 100%. Oznacza to, że praktycznie cała podana dawka leku wchłania się do krążenia ogólnego i może wywierać działanie terapeutyczne. Jest to istotna przewaga tej drogi podania nad niektórymi innymi drogami, gdzie biodostępność może być niższa z powodu efektu pierwszego przejścia przez wątrobę lub niepełnego wchłaniania.⁵

Metabolizm diazepamu

Diazepam podlega złożonym procesom biotransformacji z wytworzeniem aktywnych metabolitów, które przyczyniają się do całkowitego efektu farmakologicznego leku. Do głównych metabolitów diazepamu należą:

• N-demetylodiazepam (nordiazepam) – najważniejszy metabolit
• Temazepam
• Oksazepam

Szczególnie istotny jest N-demetylodiazepam (nordiazepam), który kumuluje się w mózgu i charakteryzuje się długim okresem półtrwania wynoszącym do około 100 godzin. Ten metabolit jest w znacznym stopniu odpowiedzialny za długotrwałe i silne działanie terapeutyczne diazepamu.⁶

Eliminacja diazepamu i jego metabolitów

Diazepam i jego metabolity są wydalane z organizmu głównie drogą nerkową. Wydalanie następuje przede wszystkim z moczem, przy czym metabolity diazepamu są wydalane głównie w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym, co zwiększa ich rozpuszczalność w wodzie i ułatwia eliminację. Klirens kreatyniny dla diazepamu wynosi 20-30 ml/min.⁷

Okres półtrwania i czynniki wpływające

Okres półtrwania (t₁/₂) diazepamu może ulegać istotnym zmianom w zależności od stanu fizjologicznego i wieku pacjenta. Do stanów klinicznych, w których obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania diazepamu, należą:

• Stan noworodkowy
• Podeszły wiek
• Choroby wątroby

W tych grupach pacjentów może dojść do istotnego wydłużenia okresu półtrwania diazepamu, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania i odstępów między kolejnymi dawkami leku.⁸

Kumulacja diazepamu przy powtarzanym podawaniu

Ważnym aspektem farmakokinetyki diazepamu jest możliwość kumulacji substancji czynnej i jej metabolitów w organizmie przy powtarzanym podawaniu. Jest to konsekwencją relatywnie długiego okresu półtrwania zarówno samego diazepamu, jak i jego aktywnego metabolitu N-demetylodiazepamu. Kumulacja może prowadzić do nasilenia działania terapeutycznego, ale również zwiększa ryzyko działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu leku.⁹

Skład produktu a właściwości farmakokinetyczne

RELSED oprócz substancji czynnej (diazepamu) zawiera również substancje pomocnicze, które mogą wpływać na właściwości farmakokinetyczne produktu. W każdej mikrowlewce (2,5 ml) znajdują się:

Obecność etanolu i glikolu propylenowego może zwiększać rozpuszczalność diazepamu i potencjalnie wpływać na szybkość jego wchłaniania po podaniu doodbytniczym, co może przyczyniać się do szybkiego początku działania leku.¹⁰