Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Questax XR 200 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

W ramach kompleksowej oceny bezpieczeństwa przedklinicznego fumaranu kwetiapiny, substancji czynnej preparatu Questax XR, przeprowadzono szereg badań mających na celu określenie potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Badania te obejmowały ocenę genotoksyczności, potencjalnego wpływu na narządy wewnętrzne, rozwój płodu oraz funkcje rozrodcze.¹

Ocena potencjału genotoksycznego

Przeprowadzone liczne badania genotoksyczności zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego kwetiapiny. Wielokierunkowa analiza nie dostarczyła dowodów na uszkadzanie materiału genetycznego przez kwetiapinę, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa farmakoterapii.²

Wpływ na narządy wewnętrzne w badaniach na zwierzętach

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji na kwetiapinę zaobserwowano określone zmiany w różnych narządach i układach. Skutki te były gatunkowo specyficzne i różniły się w zależności od badanego modelu zwierzęcego.³

Główne obserwacje obejmowały:

• U szczurów – odkładanie się barwnika w gruczole tarczowym – zjawisko to nie zostało potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych u ludzi.⁴
• U makaków jawajskich – zaobserwowano zmiany obejmujące:
  • Przerost komórek pęcherzykowych tarczycy
  • Obniżenie stężenia hormonu trijodotyroniny (T3) w osoczu
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
  • Redukcję liczby krwinek czerwonych

  Zmiany te mogą wskazywać na wpływ kwetiapiny na metabolizm hormonów tarczycy oraz parametry hematologiczne u tego gatunku.⁵

• U psów – stwierdzono zmętnienie soczewki i zaćmę. Należy jednak zaznaczyć, że zarówno zmętnienie soczewki, jak i zaćma są zjawiskami opisanymi również w punkcie 5.1 charakterystyki produktu leczniczego.⁶

Wpływ na rozwój zarodkowo-płodowy

W badaniach oceniających toksyczny wpływ kwetiapiny na zarodki i płody królików odnotowano zwiększoną częstość występowania skrzywień w obrębie nadgarstka i kości stępu. Efekty te obserwowano w kontekście ewidentnych skutków ubocznych u samic, takich jak zmniejszenie przyrostu masy ciała. Warto podkreślić, że te nieprawidłowości w rozwoju płodów występowały przy dawkach stosowanych u samic królików, które były podobne lub nieznacznie wyższe od maksymalnych dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi.⁷

Kliniczne znaczenie tych obserwacji dla ludzi nie zostało jednoznacznie określone i wymaga dalszej analizy.⁸

Wpływ na płodność i funkcje rozrodcze

W badaniach płodności przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano szereg zmian w zakresie funkcji rozrodczych, w tym:

• Niewielkie obniżenie płodności samców
• Zwiększenie liczby przypadków ciąży urojonej u samic
• Wydłużenie okresów międzyrujowych (diestrus)
• Wydłużenie odstępów między kopulacjami
• Zmniejszony odsetek ciąż

Wykazano, że powyższe efekty są związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny indukowanym przez kwetiapinę. Należy jednak podkreślić, że obserwowane zmiany nie mają bezpośredniego przełożenia na ludzi ze względu na istotne różnice gatunkowe w hormonalnej regulacji procesów rozrodczych między szczurami a ludźmi.⁹

Interpretacja danych przedklinicznych

Całościowa analiza danych przedklinicznych dotyczących kwetiapiny, substancji czynnej preparatu Questax XR, wskazuje na brak istotnego potencjału genotoksycznego. Zmiany w narządach wewnętrznych, rozwoju płodów i funkcjach rozrodczych obserwowane u zwierząt laboratoryjnych były związane z farmakologicznym działaniem kwetiapiny lub miały ograniczone znaczenie dla ludzi ze względu na różnice gatunkowe. Dotychczasowe długoterminowe badania kliniczne nie potwierdziły występowania u ludzi niepożądanych zjawisk zaobserwowanych w badaniach przedklinicznych.¹⁰