Właściwości farmakodynamiczne leku PHINGROUM

PHINGROUM należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), które są stosowane w leczeniu cukrzycy. Preparat został sklasyfikowany według kodu ATC jako A10BH01. Substancją czynną preparatu jest sytagliptyna, która występuje w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek powlekanych.¹

Mechanizm działania

Sytagliptyna, główny składnik aktywny leku PHINGROUM, działa poprzez hamowanie aktywności enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Zasadniczym efektem farmakodynamicznym tego leku jest poprawa kontroli glikemii, co wynika z pośredniego zwiększania stężenia aktywnych hormonów inkretynowych w organizmie.²

Hormony z grupy inkretyn, do których zaliczamy glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), są wydzielane przez komórki jelita przez całą dobę. Ich sekrecja ulega znacznemu zwiększeniu po spożyciu posiłku. Inkretyny stanowią istotny element endogennego systemu odpowiedzialnego za fizjologiczną regulację homeostazy glukozy.³

Wpływ na wydzielanie insuliny i glukagonu

W warunkach prawidłowego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, hormony GLP-1 i GIP stymulują syntezę i uwalnianie insuliny z komórek beta trzustki. Proces ten zachodzi poprzez aktywację wewnątrzkomórkowych szlaków sygnalizacyjnych, w których uczestniczy cykliczny AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że leczenie przy użyciu GLP-1 lub inhibitorów DPP-4 skutkuje zwiększeniem reaktywności komórek beta trzustki oraz nasila biosyntezę i wydzielanie insuliny.⁴

Zwiększone wydzielanie insuliny prowadzi do intensywniejszego wychwytu glukozy przez tkanki organizmu. Dodatkowo GLP-1 hamuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Jednoczesny wzrost stężenia insuliny i spadek stężenia glukagonu ograniczają produkcję glukozy w wątrobie, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia stężenia glukozy we krwi.⁵

Zależność działania od stężenia glukozy

Istotną cechą działania hormonów inkretynowych jest ich zależność od aktualnego stężenia glukozy we krwi. Gdy stężenie glukozy jest niskie, nie obserwuje się stymulacji wydzielania insuliny ani hamowania sekrecji glukagonu przez GLP-1. Zarówno GLP-1, jak i GIP nasilają uwalnianie insuliny proporcjonalnie do wzrostu stężenia glukozy ponad wartości prawidłowe. Co więcej, GLP-1 nie zakłóca fizjologicznej odpowiedzi glukagonowej na hipoglikemię, co stanowi istotny mechanizm ochronny przed nadmiernym spadkiem glikemii.⁶

Działanie inhibitora DPP-4

W warunkach fizjologicznych aktywność hormonów inkretynowych jest ograniczona przez enzym DPP-4, który powoduje szybką hydrolizę GLP-1 i GIP, przekształcając je w nieaktywne metabolity. Sytagliptyna, jako inhibitor DPP-4, zapobiega tej hydrolizie, zwiększając tym samym stężenie aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi. Efektem tego działania jest zwiększone uwalnianie insuliny i zmniejszenie stężenia glukagonu w sposób zależny od aktualnego stężenia glukozy.⁷

Efekty kliniczne

U pacjentów z cukrzycą typu 2 i towarzyszącą hiperglikemią, modulacja stężenia insuliny i glukagonu wywołana działaniem sytagliptyny skutkuje klinicznie istotnymi zmianami, takimi jak:⁸

• Zmniejszenie wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c)
• Obniżenie stężenia glukozy na czczo
• Redukcja stężenia glukozy po posiłku

Bezpieczeństwo stosowania

Mechanizm działania sytagliptyny różni się istotnie od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Te ostatnie powodują zwiększenie wydzielania insuliny niezależnie od aktualnego stężenia glukozy we krwi, co może prowadzić do wystąpienia hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób zdrowych. Natomiast sytagliptyna, dzięki mechanizmowi zależnemu od glukozy, cechuje się znacznie mniejszym ryzykiem wywoływania hipoglikemii.⁹

Sytagliptyna jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu DPP-4. W stężeniach terapeutycznych nie hamuje aktywności blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 i DPP-9, co przyczynia się do korzystnego profilu bezpieczeństwa leku.¹⁰

Skład i postać farmaceutyczna

PHINGROUM jest dostępny w trzech dawkach, z których każda zawiera określoną ilość substancji czynnej – sytagliptyny, w postaci chlorowodorku jednowodnego:¹¹

Należy zaznaczyć, że PHINGROUM zawiera minimalną ilość sodu (mniej niż 1 mmol, czyli 23 mg) w każdej dawce, co pozwala uznać produkt za praktycznie wolny od sodu. Jest to istotna informacja dla pacjentów na diecie z ograniczeniem sodu.¹²